روزنامه «والاستریت ژورنال» گزارش داد، امارات متحده عربی از آغاز روزهای نخست جنگ، دهها حمله هوایی علیه جمهوری اسلامی انجام داده است، این حملات حتی تا یک روز پس از اعلام آتشبس نیز ادامه داشته است.
در این گزارش که جمعه ۳۰ ماه مه (هشتم خرداد) منتشر شد آمده، مشارکت امارات در حمله به جمهوری اسلامی، بسیار گستردهتر از آن چیزی بود که پیشتر درباره نقش این کشور در کارزار هوایی تحت رهبری آمریکا و اسرائیل شناخته شده بود.
دامنه این حملات نشاندهنده تمایل فزاینده این کشور برای حفاظت از آنچه منافع راهبردی خود میداند است؛ رویکردی که آن را از برخی همسایگانش در منطقه خلیج فارس متمایز میکند، زیرا آن کشورها در برابر تهدید ایران سیاستی بسیار محتاطانهتر اتخاذ کردهاند.
این افراد گفتند که حملات در هماهنگی با آمریکا و اسرائیل انجام شده و هر دو کشور اطلاعات اطلاعاتی لازم را در اختیار امارات قرار دادهاند. اهداف حملات شامل جزایر قشم و ابوموسی در تنگه هرمز، بندرعباس، پالایشگاه نفت جزیره لاوان در خلیج فارس و مجتمع پتروشیمی عسلویه بوده است.
برخی از این حملات تأسیسات انرژی ایران را هدف قرار دادند و در واکنش به حملات جمهوری اسلامی علیه زیرساختهای نفت و گاز امارات انجام شدند. حمله به عسلویه که با همکاری اسرائیل صورت گرفت، واکنش منفی گستردهای در سطح بینالمللی برانگیخت و موجب شد آمریکا از اسرائیل بخواهد حمله به تأسیسات انرژی را متوقف کند.
در بخشی از گزارش «والاستریت ژورنال» آمده، کشورهای حوزه خلیج فارس پیش از آغاز جنگ اعلام کرده بودند که اجازه استفاده از حریم هوایی یا پایگاههای خود برای حملات را نخواهند داد. اما برخی از آنها پس از آغاز جنگ موضع خود را تغییر دادند؛ زیرا ایران در واکنش، با شلیک موشکها و پهپادها به مراکز جمعیتی، زیرساختهای انرژی و فرودگاههای کشورهای خلیج فارس تلاش کرد هزینههای اقتصادی و سیاسی جنگ را افزایش دهد.
امارات بیشترین فشار این حملات را متحمل شد؛ بهطوری که ایران بیش از ۲۸۰۰ موشک و پهپاد به سوی این کشور شلیک کرد، رقمی که از تعداد حملات ایران به هر کشور دیگری، از جمله اسرائیل، بیشتر بود.
به گفته برخی منابع، شدت واکنش تهاجمی امارات اختلافات درون کشورهای خلیج فارس را تشدید کرد. در اوایل آوریل، عربستان سعودی به آمریکا شکایت کرد که حملات امارات خطر هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی منطقه توسط ایران را افزایش داده است؛ اتفاقی که میتوانست موجب جهش قیمت نفت و آشفتگی بازارهای جهانی شود.
به گفته این افراد، عربستان خواهان آن بود که آمریکا بر امارات فشار بیاورد تا حملات تلافیجویانه را متوقف کرده و به تلاشهای دیپلماتیک کشورهای منطقه بپیوندد.
وزارت خارجه امارات اعلام کرد: «امارات متحده عربی ایران را کاملاً مسئول این حملات تروریستی و پیامدهای آن میداند.»
عربستان سعودی و دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند و کاخ سفید نیز از اظهارنظر خودداری کرد.
عربستان سعودی که حملات کمتری از سوی ایران متحمل شده و خسارات محدودتری دیده است، بهصورت علنی حملات ایران به کشورهای خلیج فارس را محکوم کرده، اما رویکردی کمتر تقابلی در پیش گرفته و برای حل بحران از مسیر دیپلماسی تلاش کرده است.
مقامهای خلیج فارس گفتهاند که شیخ محمد بن زاید رئیس امارات در اوایل جنگ از ولیعهد عربستان، محمد بن سلمان، ناامید شد؛ زیرا او از مشارکت در اقدامات نظامی هماهنگ علیه ایران خودداری کرده بود.
این نارضایتیها شکاف رو به گسترش میان دو قدرت خلیج فارس را عمیقتر کرد؛ کشورهایی که پیش از آن نیز بر سر نفوذ در دریای سرخ و درگیریهای سودان و یمن در جبهههای متفاوتی قرار داشتند. امارات از اوپک خارج شد و اعلام کرد همکاریهای امنیتی خود با آمریکا و اسرائیل را گسترش خواهد داد.
علاوه بر حملات نظامی، امارات از پیشنویس قطعنامههایی در سازمان ملل حمایت کرد که در صورت لزوم، استفاده از زور برای پایان دادن به کنترل ایران بر تنگه راهبردی هرمز را مجاز میکرد.
امارات همچنین علیه منافع مالی ایران اقدام کرد؛ از جمله تعطیل کردن مدارس و باشگاههای مرتبط با حکومت ایران در دبی و خودداری از صدور ویزا و اجازه ترانزیت برای شهروندان ایرانی. این اقدامات، مسیر اقتصادی مهمی را که امارات در سالهای تحریمهای غرب برای ایران فراهم کرده بود، محدود کرد.
ایران نیز در پاسخ بارها امارات را به همراهی با کارزار آمریکا و اسرائیل متهم کرده است.
امارات از مدتها پیش آمادگی بالایی برای پذیرش ریسک در سیاست خارجی و استفاده از قدرت نظامی برای پیشبرد منافع خود در منطقه داشته است. این کشور در سالهای اخیر به شبهنظامیان در سودان و لیبی سلاح ارسال کرده و مزدورانی را به یمن اعزام کرده است؛ اقداماتی که با هدف پیشی گرفتن از رقبای منطقهای انجام شدهاند.
با این حال هنوز مشخص نیست که آیا امارات توانایی بازدارندگی در برابر دشمنی بسیار بزرگتر و نزدیکتر مانند ایران را دارد یا نه. حملات امارات در مقایسه با بیش از ۲۰ هزار حملهای که آمریکا و اسرائیل انجام دادهاند، عمدتاً نمادین تلقی میشوند.
موضع تهاجمی امارات خطر تبدیل شدن این کشور به هدفی بزرگتر را در دورهای طولانی از روابط پرتنش با ایران افزایش میدهد. در اوایل ماه مه، ایران پس از عملیات نیروی دریایی آمریکا برای شکستن کنترل ایران بر تنگه هرمز، به یک بندر مهم نفتی امارات در فجیره حمله کرد.
همچنین اخیراً یک پهپاد شلیکشده از عراق در نزدیکی نیروگاه هستهای امارات سقوط کرد.
برخی منابع میگویند امارات اخیراً رویکردی سازشجویانهتر اتخاذ کرده و خواهان راهحلهای دیپلماتیک برای پایان دادن به بحرانی شده است که تأسیسات عظیم انرژی این کشور را در معرض خطر قرار داده است. رئیس امارات از جمله رهبران منطقهای بود که در تماس تلفنی اوایل ماه مه، دونالد ترامپ را به دستیابی به توافق صلح با ایران تشویق کردند.
این جنگ همچنین اتحاد میان امارات و اسرائیل را عمیقتر کرده است. مقامهای اسرائیلی از رفتار امارات در طول جنگ استقبال کردهاند و روابط دو کشور را یک مشارکت راهبردی بلندمدت میدانند.
به گفته یکی از افراد آگاه، اسرائیل در طول جنگ سامانههای دفاعی «گنبد آهنین» و نیروهای نظامی خود را برای دفاع از امارات اعزام کرد و هنوز دهها نظامی اسرائیلی در یک مجتمع نظامی در این کشور مستقر هستند.
همچنین در طول جنگ، شماری از مقامهای ارشد اسرائیل ــ از جمله نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، رئیس سازمان اطلاعات موساد، رئیس شینبت و رئیس ستاد ارتش اسرائیل ــ بهصورت محرمانه به امارات سفر کردند تا درباره ایران هماهنگیهای لازم را انجام دهند.
