آمارهای ارائه شده از سوی «کانون حقوق بشر ایران» نشان میدهد در سه هفته نخست امرداد ۱۴۰۵ دستگاه قضایی جمهوری اسلامی دستکم ۷۲ حکم اعدام را اجرا کرده است. در گزارش دیگری «سازمان حقوق بشر ایران» از اجرای بیش از ۵۰۰ حکم اعدام در کشور از ابتدای جاری میلادی خبر داده است.
«کانون حقوق بشر ایران» در گزارشی که روز جمعه ششم شهریورماه ۱۴۰۵ منتشر کرده از اجرای ۷۲ حکم اعدام طی سه هفته نخست امرداد ۱۴۰۵ خبر داده است. اعدامشدگان شامل ۶۹ مرد و سه زن بودند. همچنین پنج بازداشتشده اعتراضات دی۴۰۴، یک کودکمجرم و دو زندانی متهم به «جاسوسی» نیز در میان اعدامشدگان دیده میشوند.
بر اساس گزارش «کانون حقوق بشر ایران» طی سه هفته نخست امرداد ۱۴۰۵ بهطور متوسط روزانه بیش از سه زندانی به دار آویخته شدهاند.
این گزارش افزوده بیشترین تعداد اعدام در زندان دستگرد اصفهان ثبت شده است. در این زندان طی امرداد دستکم هشت زندانی اعدام شدند. زندان قزلحصار با شش اعدام در جایگاه بعدی قرار دارد و زندانهای مرکزی ارومیه، مرکزی زنجان و مرکزی اردبیل هرکدام شاهد اجرای حکم اعدام پنج زندانی بودهاند. در زندان عادلآباد شیراز نیز چهار زندانی اعدام شدهاند.
مجموع اعدامهای ثبتشده در این شش زندان به ۳۳ مورد میرسد؛ به این معنا که حدود ۴۵/۸ درصد از تمام اعدامهای مردادماه در شش زندان کشور اجرا شده است.
همچنین در میان اعدامشدگان امرداد ۱۴۰۵، نام پنج زندانی مرتبط با اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۴ ثبت شده است. این افراد عبارتاند از ابوالفضل سپاهی؛ امیرحسین صفری؛ آروین خیرخواهان؛ شهرام صادقی و مجید آدینه.
«کانون حقوق بشر ایران» تأکید کرده اعدام این پنج زندانی نشان میدهد مجازات مرگ همچنان در پروندههای مرتبط با اعتراضات بهکار گرفته میشود. قرارگرفتن نام معترضان در میان اعدامشدگان، نگرانی درباره استفاده دستگاه قضایی از مجازات اعدام در مواجهه با نارضایتیهای سیاسی و اجتماعی را افزایش میدهد.
در گزارش «کانون حقوق بشر ایران» آمده این پنج زندانی نزدیک به هفت درصد کل اعدامشدگان مردادماه را تشکیل میدهند. اجرای حکم آنان در کنار افزایش عمومی شمار اعدامها، بر ضرورت مستندسازی روند بازداشت، بازجویی، محاکمه و اجرای احکام در پروندههای اعتراضی تأکید میکند.
فرزاد سنجابی، که هنگام وقوع جرم انتسابی ۱۶ سال داشت، نیز از جمله زندانیانی بود که در امرداد ۱۴۰۵ اعدام شد. او در آمار این ماه بهعنوان یک کودکمجرم ثبت شده است؛ عنوانی که به افرادی اطلاق میشود که هنگام وقوع جرم انتسابی کمتر از ۱۸ سال داشتهاند، حتی اگر حکم آنان پس از رسیدن به سن قانونی اجرا شده باشد.
«کانون حقوق بشر ایران» هشدار داده اعدام فرزاد سنجابی یکی از مهمترین موارد ثبتشده در گزارش ماهانه اعدام است. سن فرد در زمان وقوع جرم انتسابی، معیار اصلی برای تشخیص کودکبودن او در موازین حقوق کودک است و رسیدن به سن ۱۸ سال در زمان اجرای حکم، ماهیت پرونده را تغییر نمیدهد.
در بخش دیگری از گزارش «کانون حقوق بشر ایران» آمده قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، گستردگی مجازات مرگ و محدودکردن حقوق متهمان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی اعدامهای امرداد ۱۴۰۵ براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین قوانین و تضمینهای محدود نیز باید در پروندههای منتهی به اعدام رعایت شوند.
از سوی دیگر تأکید شده که مهمترین ابهامها به منتشرنشدن اطلاعات کامل درباره اتهام، شعبه صادرکننده حکم، کیفیت دسترسی به وکیل، مستندات دادگاه و روند فرجامخواهی بسیاری از اعدامشدگان مربوط میشود. این ابهامها درباره پنج بازداشتی اعتراضات، دو زندانی متهم به جاسوسی و فرزاد سنجابی اهمیت بیشتری دارد.
گزارش دیگری از سوی «سازمان حقوق بشر ایران» نشان میدهد جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری میلادی (۱۱ دی۴۰۴ تا کنون) حکم اعدام ۵۱۵ زندانی را اجرا کرده است. گزارش «سازمان حقوق بشر ایران» همچنین نشان میدهد از ابتدای سال جاری میلادی دستکم ۱۶ زن اعدام شدند.
در میان فهرست اعدامشدگان ۳۱ شهروند بازداشتشده در اعتراضات نیز حضور دارند که ۲۹ تن از آنها شهروندان بازداشتشده در اعتراضات دی۴۰۴ و دو نفر در ارتباط با اعتراضات ۱۴۰۱ بودهاند.
«سازمان حقوق بشر ایران» افزوده از ۲۷ اسفند تاکنون دستکم ۱۲ نفر نیز با اتهام «جاسوسی» یا «همکاری با دولتهای خارجی» اعدام شدهاند. همچنین ۱۳ زندانی سیاسی که پیشتر بازداشت و به علت همکاری و عضویت در سازمانها و احزاب اپوزیسیون جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده بودند نیز به دار آویخته شدند.
یکی از مهمترین ابعاد آمارهای اجرای احکام اعدام در سال جاری میلادی مربوط به آمار اعدام زندانیان سیاسی و شهروندان بازداشتشده در اعتراضات است که پس از کشتار دهه شصت بار دیگر روندی پرسرعت پیدا کرده است؛ موضوعی که گویای اجرای سیاست تشدید سرکوبها است.
«سازمان حقوق بشر ایران» همچنین اعلام کرده در کمتر از ۱۷ سال و از ابتدای سال ۲۰۱۰ (دیماه ۱۳۸۸) تاکنون ۱۰ هزار و ۹۴۳ نفر در ایران اعدام شدهاند که ۳۰۵ نفر از آنها زن بودهاند و ۷۱ نفر زیر ۱۸ سال سن داشتهاند.
سازمان ملل متحد نیز به تازگی گزارش داده از آغاز سال جاری تاکنون، دستکم ۵۶ تن به اتهام جرائم سیاسی و امنیتی اعدام شدند که ۲۷ تن از آنها شهروندانی بودهاند که در اعتراضات دی۴۰۴ بازداشت شده بودند.
