پروفسور حافظ فرمانفرماییان استاد بازنشسته تاریخ و مطالعات خاورمیانه دانشگاه تگزاس روز یکشنبه در سن ۸۸ سالگی در آمریکا چشم از جهان فرو بست.
پروفسور فرمانفرماییان پیشگام مطالعه علمی در دوره قاجار و جزو نخستین مورخانی است که به موضوع تغییرات اجتماعی و فرهنگی دوران قاجار پرداخته است.
او در سال ۱۹۲۷ متولد شد و در سال ۱۹۴۴ برای ادامه تحصیل از سوی پدرش شاهزاده عبدالحسین فرمانفرما به ایالات متحده آمریکا فرستاده شد.
وی در سال ۱۹۸۹ کارشناسی خود را به پایان رساند و در سال ۱۹۵۰ موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد در رشته تاریخ دانشگاه استنفورد شد.
پورفسور فرمانفرماییان دکترای خود را در سال ۱۹۵۳ از دانشگاه جرج تاون دریافت کرد.
فرمانفرماییان پیش از رفتن به آمریکا در دانشگاه تهران تحصیل کرده ومدتی را هم به عنوان مدیر انتشارات دانشگاه مشغول به کار بود. وی مدتی نیز در دانشگاه کلمبیا به کار مشغول بود.
«آغاز نوسازی در ایران: سیاستها و اصلاحات شاه عباس اول»، «سیاست خارجی ایران»، «تجزیه و تحلیل تاریخی: ۵۵۹ قبل از میلاد و پس از آن» منتشر شده در سال ۱۹۷۱، «زیارت شیعیان در مکه: ۱۸۸۶-۱۸۸۵» و «سفرنامه میرزا محمد حسین فراهانی» به همراه التون دانیل از جمله مهمترین آثار انگلیسی و فارسی او هستند.
![]() |
![]() |
علاوه بر این پروفسور فرمانفرماییان در ویرایش چندین سفرنامه مهم قرن نوزدهم هم نقش و همکاری داشته است.
به گزارش کیهان لندن دکتر منوچهر اسکندری قاجار از طرف انجمن بینالمللی مطالعات قاجار پروفسور فرمانفرماییان را گنجینه و دوست و مربی ارزشمندی دانست که جای خالی او در این مرکز احساس خواهد شد.
انجمن بینالمللی مطالعات قاجار به منظور قدردانی از یک عمر تلاش پروفسور فرمانفرماییان در راستای آموزش دانشآموزان در زمینه مطالعات مربوط به دوران قاجار و همچنین سهم ماندگار او در انتقال فهم صحیح دوره قاجاریه در دهمین سالگرد انجمن در آکسفورد به وی جایزهای اهدا کرد.