پایگاه خبری آکسیوس گزارش داد مذاکرات هستهای میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران قرار است روز جمعه ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ در عمان برگزار شود. گفته میشود دولت دونالد ترامپ با درخواست مقامات جمهوری اسلامی برای انتقال محل مذاکرات از استانبول ترکیه به عمان موافقت کرده است اما همچنان بحث بر سر اینکه آیا کشورهای عربی و اسلامی منطقه در مذاکرات عمان مشارکت خواهند کرد یا نه ادامه دارد.
آکسیوس همچنین گزارش داد که حکومت ایران خواستار تغییراتی در قالب مذاکرات هستهای با ایالات متحده شده است و این گزارش به نقل از دو منبع آگاه از موضوع منتشر شد.
یک دیپلمات منطقهای آگاه از خواستههای جمهوری اسلامی گفت: «آنها میخواهند قالب را تغییر دهند، میخواهند دامنه مذاکرات را تغییر دهند.»
او افزود: «ایران فقط میخواهد درباره پرونده هستهای با آمریکاییها گفتگو کند، در حالیکه ایالات متحده میخواهد موضوعات دیگری مانند موشکهای بالستیک و فعالیتهای نیروهای نیابتی ایران در منطقه را نیز در مذاکرات بگنجاند.»
عبارس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد که رایزنیها درباره محل برگزاری مذاکرات با ایالات متحده در جریان است و تأیید کرد که این گفتگوها اواخر همین هفته برگزار خواهد شد.
او همچنین گفت که محل و زمان مذاکرات «مسائل پیچیدهای» نیستند و نباید از این موضوعات بهعنوان «بهانهای برای بازیهای رسانهای» استفاده شود.
دیدار ایران و آمریکا در اواخر فوریه
این تحولات پس از آن رخ میدهد که استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ و عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرده بودند روز جمعه در استانبول دیدار خواهند کرد.
منابعی که با روزنامه «اورشلیم پست» گفتوگو کردهاند تأیید کردند که انتظار میرفت مقامات ارشد، احتمالاً وزرای خارجه قطر، مصر، عربستان سعودی، عمان و ترکیه در این مذاکرات حضور داشته باشند. جرد کوشنر مشاور و داماد ترامپ نیز در این مذاکرات شرکت خواهد کرد.
یکی از منابع گفت: «باید دید آیا ایالات متحده قصد دارد وارد مذاکراتی جدی و نتیجهمحور شود یا نه.»
اورشلیمپست همچنین گزارش داد که ایران به میانجیها گفته آماده گفتگو درباره مسئله هستهای است و حتی تمایل دارد برخی امتیازات را در نظر بگیرد.
علاوه بر این، به گفته یک منبع آگاه از جزئیات، جمهوری اسلامی آمادگی خود را برای بررسی موضوع موشکهای بالستیک و نیروهای نیابتیاش در مذاکرات بعدی نشان داده است.
بر اساس این گزارش، ایران بر این باور است که دستیابی به توافق هستهای باعث خواهد شد ترامپ از ایده جنگ صرفنظر کند. این منبع افزود که در صورت حصول توافق هستهای، احتمالاً اسرائیل نیز از انجام حملات علیه تأسیسات ذخیرهسازی موشکهای ایران خودداری خواهد کرد.
با این حال، در اسرائیل و ایالات متحده این ارزیابی وجود دارد که شانس دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی بسیار اندک، یا نزدیک به صفر است.
بهطور جداگانه، روز سهشنبه مقامات ایرانی تهدید کردند که ممکن است از مذاکرات پیشِروی استانبول خارج شوند. روزنامه «والاستریت ژورنال» با استناد به افرادی آگاه از موضوع این خبر را منتشر کرد، هرچند مشخص نیست چه چیزی باعث این اظهارات شده است.
یک منبع دیپلماتیک ایرانی نیز به رویترز گفت که نگاه تهران به این مذاکرات نه خوشبینانه است و نه بدبینانه، و افزود که توانمندیهای دفاعی جمهوری اسلامی قابل مذاکره نیست و ایران برای هر سناریویی آماده است.
این منبع گفت: «هنوز مشخص نیست که آیا ایالات متحده نیز قصد دارد مذاکراتی جدی و نتیجهمحور انجام دهد یا خیر.»
تحرکات پرریسک نظامی جمهوری اسلامی علیه آمریکا از جمله تلاش برای ربودن یک نفتکش آمریکایی و همچنین پرواز پهپادهای سپاه پاسداران نزدیک ناوهواپیمابر آبراهم لینکلن مواردی بود که برخی از مقامات آمریکایی درباره آن به تهران هشدار دادند.
مخالفان جمهوری اسلامی میگویند دونالد ترامپ نباید پس از قتلعام مردم ایران توسط جمهوری اسلامی با نمایندگان آن مذاکره کند و هدف فقط باید تقویت خیزش ضدحکومتی برای سرنگونی رژیم باشد، در مقابل برخی دیگر معتقدند مناسبات بینالمللی اقدام فوری علیه رژیم را محدود میکند اما ترامپ در نهایت مجبور خواهد بود علیه جمهوری اسلامی اقدام نظامی کند.
نتیجه مذاکرات چه خواهد بود؟
تمی بروس معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل درباره مذاکرات پیشرو بین آمریکا و جمهوری اسلامی میگوید، نتیجه مذاکرات در نهایت آن چیزی خواهد بود که دونالد ترامپ میخواهد. او گفت که ترامپ به هر شکل ممکن همه را پای میز میآورد و از همان ابتدا روشن کرد که تهران نباید غنیسازی کند.
تمی بروس با اشاره به اینکه ترامپ به تعهد خود به مردم ایران پایبند است، گفت که مسئله اکنون ثبات خاورمیانه است و خواست دونالد ترامپ است که دولت آمریکا را در این مسیر هدایت میکند. به گفته او رژیم ایران هم میداند چه کسی الان مسئول است و به همین خاطر هم پای میز مذاکره آمده است.
