رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به اتکای مهار حشکسالی در ایران به منابع آب زیرزمینی گفته این منابع در حال خالی شدن هستند و فرونشست در همه کشور در حال گسترش است که در بلندمدت و در سالهای آینده میتواند وضعیت بسیار ناپایدار و بحرانی ایجاد میکند.
احد وظیفه رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نسبت به تشدید خشکسالی در ایران هشدار داده و گفته «با توجه به اینکه ششمین سال خشکسالی پیاپی را پشت سر میگذاریم، تاکنون این خشکسالیها را با اتکا به منابع آب زیرزمینی مدیریت کردهایم؛ یعنی هر اندازه که بارندگی کمتر بوده، کمبود آن را از سفرههای زیرزمینی برداشت کردهایم. اما این سفرهها در حال خالی شدن هستند و دشتها در اقصی نقاط کشور فرونشست بسیار شدیدی را تجربه میکنند. این مسئله در بلندمدت و در سالهای آینده میتواند وضعیت بسیار ناپایدار و بحرانی ایجاد کند.»
احد وظیفه به کاهش بارندگیها و اثرات منفی این موضوع بر کمبود آب در کشور بهویژه در استان تهران اشاره کرده و گفته صرفا با کاهش مصرف شهروندان بحران کمبود آب حل نخواهد شد.
او توضیح داده که «بارگذاری جمعیت بیش از آن چیزی است که طبیعت قادر به تأمین آن است. در نتیجه، حتی اگر بارندگیها در سطح نرمال هم باشد، باز هم با کسری آب مواجه خواهیم بود.»
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به اینکه هماکنون تهران ششمین سال پیاپی خشکسالی را پشت سر میگذارد، اظهار کرد: نمیتوان با قاطعیت گفت که سال آینده قطعاً سالی ترسالی خواهد بود. اقلیم در حال تغییر است و احتمال دارد خشکسالیهای آینده طولانیتر و شدیدتر از دورههای خشکی باشند که در گذشته تجربه کردهایم. بنابراین در آن صورت مسلماً شرایط بهمراتب بدتری را تجربه خواهیم کرد. خرد به ما حکم میکند که هوشیار باشیم و مدیریت را بهگونهای اعمال کنیم که نیمنگاهی به آینده داشته باشیم تا بتوانیم در برابر خشکسالیهای طولانیتر در آینده — که احتمال وقوعشان بسیار زیاد است و گریزی از آن نیست — تابآوری داشته باشیم.
احد وظیفه همچنین درباره راهکارهای مقابله با بحران آب در شهر تهران و دیگر شهرهای کشور گفته که «یکی از مهمترین راهکارهایی که باید بهطور جدی مدنظر قرار گیرد، توقف توسعه شهر تهران و استان البرز، به معنای ایجاد مناطق مسکونی جدید است. آب یک موضوع بسیار حیاتی است و در زندگی روزمره نیز میدانیم که حتی یک روز هم بدون آب نمیتوانیم زندگی کنیم. بنابراین، برای دستیابی به پایداری سرزمینی، ضروری است که محدودیتهایی در توسعۀ شهری اعمال شود و اجازه ندهیم شهرها بیش از این گسترش یابند.»
وی افزوده که «جانمایی صنایع، بهویژه صنایع آببر، چه در تهران و چه در اصفهان، موضوعی جدی است. اصفهان نیز با چالشهایی در این زمینه مواجه است و شهر مشهد نیز وضعیت نامطلوبی دارد. به نظر میرسد در طی دهههای گذشته، بهویژه در یکی دو دهۀ اخیر، بارگذاری جمعیت در کلانشهرها بهشکلی سامانیافته و منطقی نبوده و جمعیت زیادی بدون برنامهریزی مناسب در این شهرها ساکن شدهاند.»
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در ادامه خاطرنشان کرد که «در این کلانشهرها، اقلیم مناطق توان ارائه خدمات و تأمین منابع به اندازهای که جمعیت نیاز دارد -بهویژه از نظر آب- را نداشته و بیش از حد توان اقلیمی بارگذاری صورت گرفته است. بنابراین لازم است این سیاستها اصلاح شود. نخستین و مهمترین اقدام، تجدیدنظر اساسی در این سیاستهاست. باید بدانیم که اقلیم محدودیت دارد و نمیتوان به هر شکلی و در هر اندازهای در یک منطقه تغییر ایجاد کرد.»
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ در گفتگو با خبرگزاری «مهر» گفت ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور با مشکل کمآبی روبرو، و درگیر تنش آبی هستند.
عیسی بزرگزاده با اشاره به شرایط بارشهای کشور گفت «اینکه گفته میشود کشور وارد دوره ترسالی شده «مطلقا درست نیست» و نباید چنین برداشتی از وضعیت فعلی داشت.»
سخنگوی صنعت آب کشور با بیان اینکه «در حال حاضر ۱۱ استان کشور همچنان شرایط بارشی زیر نرمال دارند» گفت «در استانهایی مانند بوشهر، هرمزگان، ایلام و کرمان بارشهای بسیار خوبی ثبت شده، اما در استانهایی مانند تهران، قم، یزد، مرکزی و اصفهان با بارش بسیار کم مواجه بودهایم.»
حسین اسماعیلیان مدیر عامل شرکت آبفای مشهد روز جمعه ۱۸ اردیبهشت اعلام کرد ۳۵ روستای شهرستان مشهد در وضعیت تنش آبی قرار دارند و در حال حاضر ۲۰ روستا از این تعداد به صورت تانکری آبرسانی میشوند.
مدیرعامل شرکت آبفای مشهد همچنین افزود که بیش از ۳۰۰ روستا تحت پوشش خدمات شرکت آب و فاضلاب مشهد است که تأمین و توزیع آب آشامیدنی بهداشتی در این روستاها با جدیت دنبال میشود، اما روستاییان نیز نسبت به محدودیت منابع آبی مطلع باشند و از مصرف آب آشامیدنی برای کشاورزی و دامدادی پرهیز کنند.
حسین اسماعیلیان گفت «منابع آبی روستاها شامل چاههای نیمه عمیق، قنات و چشمه است که بارندگیهای اخیر بر این منابع تاثیر داشته، اما به دلیل خشکسالیهای شدید همچنان مدیریت مصرف ضروری است.»
با وجود افزایش بارندگیها در استانهای مختلف ایران از اواخر زمستان گذشته تا کنون، اما همانطور که عیسی بزرگزاده تأکید کرده است کارشناسان تأکید دارند افزایش بارندگیها به معنای بهبود وضعیت منابع آب ایران نیست.
سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی اوایل اردیبهشت امسال با اشاره به تداوم تنش آبی در برخی مناطق ایران، گفته بود: «با وجود بارشهای مناسب در برخی استانها، همچنان در بسیاری از کلانشهرها به ویژه تهران و مشهد، تأمین منابع آب با چالش جدی مواجه است.»
رئیس سازمان هواشناسی افزوده بود «مسئولان حوزههای کشاورزی، صنعت و مدیریت منابع آب و همچنین مردم، باید صرفهجویی در مصرف آب را بهصورت جدی در دستور کار قرار دهند تا در فصل تابستان با مشکلات کمتری روبهرو شویم.»
