سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با صدور بیانیهای بر ضرورت توجه فوری به وضع روانی دانشآموزان تأکید کرده و نوشته در ماههای اخیر، جامعهٔ دانشآموزی، بهویژه دانشآموزان پایههای یازدهم و دوازدهم، تحت فشارهای متعدد آموزشی، روانی، و اجتماعی قرار گرفتهاند. این بیانیه تأکید کرده تغییرات مکرر در برنامهریزیهای آموزشی، نگرانی درباره امتحانات نهایی، کنکور، آینده تحصیلی، و بلاتکلیفیهای ناشی از تصمیمهای متغیر برای بسیاری از نوجوانان به عاملی جدی برای افزایش اضطراب، فرسودگی روانی، کاهش امید، و اختلال در عملکرد روزمره تبدیل شده است.
بیانیه سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور نسبت به افزایش فشارهای روانی به نوجوانان هشدار داده و نوشته دانشآموزانی که طی سالهای اخیر تجربههای دشوار دیگری مانند سوگ، حوادث ناگوار، بحرانهای اجتماعی، و فشارهای تحصیلی را پشت سر گذاشتهاند نیازمند حمایت ویژه و تصمیمگیریهای پایدارتر و قابل پیشبینیتر هستند.
این گزارش افزوده بدیهی است که سیاستگذاری آموزشی و آزمونی باید علاوه بر ملاحظات علمی و اجرایی، پیامدهای روانشناختی آن بر میلیونها دانشآموز و خانوادههای آنان را نیز مورد توجه قرار دهد.
بخش پایانی این بیانیه نیز از راهکارهایی را به مسئولان را ارائه داده است: «ایجاد ثبات و شفافیت در زمانبندی امتحانات، کنکور، و فرایندهای مرتبط»، «در نظر گرفتن پیوست سلامت روان نوجوانان بهعنوان ضرورتی جدی» «جلوگیری از تغییرات ناگهانی و تصمیمهایی که موجب افزایش اضطراب و احساس ناامنی روانی در میان دانشآموزان میشود»، «ارائه برنامههای حمایتی روانشناختی برای دانشآموزان پایههای یازدهم و دوازدهم، بهویژه گروههای آسیبپذیر» و «در نظر گرفتن عدالت آموزشی با هدف کاهش فشار روانی غیرضروری بر نوجوانان و خانوادهها».
سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور تأکید کرده که سلامت روان دانشآموزان بخشی جداییناپذیر از سرمایه انسانی آینده کشور است و توجه به آن نه اقدامی جانبی، بلکه ضرورتی ملی است.
دانشآموزان در ایران طی ماههای گذشته با فشارهای روانی مضاعفی در حوزه آموزش روبرو بودند. از اوایل زمستان و همزمان با اعتراضات دی۴۰۴ نهادهای امنیتی حکومت به علت هراس از گسترده شدن اعتراضات در مدارس کشور، مدارس را تعطیل اعلام کردند. در حالیکه مدارس تا اواخر بهمنماه تعطیل بود، بار دیگر و چند روز پس از بازگشایی مدارس، بار دیگر از هفته نخست اسفندماه مدارس با آغاز جنگ جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا تعطیل شدند.
تعطیلی مدارس پیشتر به دلیل آلودگی هوا یا در دوران پاندمی کرونا نیز رخ داده بود و همچنان وزارت آموزش و پرورش نتوانسته زیرساختهای لازم برای آموزش آنلاین دانشآموزان را فراهم آورد. از سوی دیگر امسال در حالی دانشآموزان نیمی از سال تحصیلی را در محیط مدرسه حضور نداشتند که قطع همزمان اینترنت جهانی در اعتراضات دی۴۰۴ و همچنین در سه ماه نخست پس از آغاز جنگ، و مشکلات در زیرساختهای اینترنت داخلی، در عمل بخشی از دانشآموزان را از دسترسی به آموزش آنلاین نیز محروم کرد.
دوری از محیط فیزیکی مدرسه، ماندن در خانه، اختلال در برخورداری از آموزش آنلاین در کنار فشارهای ناشی از سرکوب گسترده معترضان دی۴۰۴ و شرایط بحرانی جنگ، همگی سبب ایجاد اختلالات از جمله اضطراب در میان بخشی از کودکان و نوجوانان شده است.
در این میان دانشآموزان دبیرستانی به علت تأثیر مستقیم معدل در رتبه کنکور و سرنوشت دانشگاهی دانشآموزان با مشکلات بیشتری روبرو هستند. تصمیمات یکشبه و بخشنامههای ناگهانی و متناقض وزارت آموزش و پرورش نیز بر سردرگمی و نگرانی دانشآموزان افزوده است.
در هفتههای گذشته شماری از دانشآموزان در شهرهای مختلف ایران به تصمیمات وزارت آموزش و پرورش اعتراض کردند. با اینهمه همچنان رویکرد غیرمسئولانه وزارت آموزش و پرورش در برابر سرنوشت تحصیلی و سلامت روان دانشآموزان ادامه دارد.
