عبدالرحمن الراشد (شرق الاوسط) – تردیدی نیست که حوثی‌ها به عنوان یک گروه شبه‌نظامی، ساخته و پرداخته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند و تحت مدیریت آن فعالیت می‌کنند؛ و نمی‌توان استراتژی‌های این دو طرف را از یکدیگر جدا دانست.
دلیلی که رژیم ایران و هوادارانش این وابستگی را انکار می‌کنند، اینست که می‌خواهند حوثی‌ها به عنوان یک مؤلفه یمنی معرفی شوند که در چارچوب منازعات داخلی آن کشور مبارزه می‌کنند. در حالی که حوثی‌ها هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی، به دست سپاه پاسداران و مشابه حشدالشعبی عراق و حزب‌الله لبنان شکل گرفته است. البته این موضوع، یمنی بودن پوشش ظاهری این گروه را نفی نمی‌کند.
از نظر تاریخی، این جریان قبیله‌ای هیچگونه پروژه سیاسی و توانایی نظامی خارج از استان صعده نداشت و چیزی درباره اداره دستگاه‌های امنیتی، تأسیسات دولتی و حتی رسانه‌ها نمی‌دانست. شبکه تلویزیونی «المسیره» رسانه اصلی حوثی‌ها از منطقه ضاحیه جنوبی بیروت اداره می‌شود.
آغاز این روند به دهه ۱۹۹۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که رژیم ایران به دلیل حضور حوثی‌ها در مرزهای جنوبی عربستان سعودی، آنها را برای این منظور انتخاب کرد. جمهوری اسلامی با همان الگویی که در لبنان برای حزب‌الله به کار گرفته بود، این گروه یمنی را نیز مورد توجه و حمایت قرار داد.
از سال ۱۹۹۴، رژیم ایران پذیرش هیئت‌های دانشجویی حوثی را در شهر قم آغاز کرد و با اعضای این گروه روابط اعتقادی و شخصی برقرار ساخت. در اواخر دهه ۱۹۹۰، حوثی‌ها صاحب گفتمانی شدند که از ادبیات جمهوری اسلامی ایران الگوبرداری می‌کرد؛ گفتمانی مبتنی بر مبارزه با یهودیان و آمریکا.
آنها همچنین مفهوم «رهبر انقلاب» را از الگوی ایران اقتباس کردند و حسین الحوثی را در جایگاهی بالاتر از نهادهای رسمی قرار دادند. پس از کشته شدن وی، برادرش عبدالملک به عنوان رهبر این گروه انتخاب شد؛ او پیش از آن نیز روابط ویژه‌ای با جمهوری اسلامی داشت و بارها به ایران سفر کرده بود.
به نظر می‌رسد رژیم ایران حوثی‌ها را از یک گروه مسلح مستقر در مرزهای عربستان سعودی به پروژه‌ای برای تسلط بر سراسر یمن تبدیل کرد. تهران از ناآرامی‌های یمن در بهار سال ۲۰۱۱ بهره برد. در همین چارچوب، شورایی جهادی مشابه شورای حزب‌الله تشکیل شد و یک معاون و یک دستیار از حزب‌الله لبنان در آن منصوب شدند. بر اساس پژوهشی که در مؤسسه «وست پوینت» منتشر شده، هماهنگی آموزش‌ها و تجهیزات نظامی از طریق به اصطلاح مستشاران انجام می‌شد.
در سال ۲۰۱۲، رژیم ایران شبکه تلویزیونی «المسیره» را در بیروت تأسیس کرد و توانمندی‌های حزب‌الله را در خدمت جنبش حوثی قرار داد تا در زمینه ایجاد روایت‌های حقوقی، ارتباط با سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بشری و ارتباط با رسانه‌های بین‌المللی به این جنبش کمک کند.
مهم‌ترین سند درباره وابستگی حوثی‌ها در سال ۲۰۱۳ از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا منتشر شد. این وزارتخانه اعلام کرد که خلیل یوسف حرب بر فعالیت‌های حزب‌الله در یمن نظارت داشته و در ترتیبات انتقال پول به این گروه مشارکت کرده است.
در همان سال، کشتی جیهان حامل سلاح و مواد منفجره ایرانی توقیف شد. بازرسان سازمان ملل تلاش کردند با این استدلال که محموله برای یمن ارسال شده، اما مدرکی مبنی بر اینکه مقصد نهایی آن حوثی‌ها بوده‌اند وجود ندارد، مسیر این پرونده را منحرف کنند؛ این در حالی بود که هیچ جریان یمنی دیگری جز حوثی‌ها با ایران رابطه نداشت.
پس از آن، علی‌رضا زاکانی، نماینده مجلس شورای اسلامی، تأکید کرد که صنعا چهارمین پایتخت عربی مرتبط با انقلاب اسلامی ایران، پس از بغداد، دمشق و بیروت است.
شواهد مربوط به ارتباط حوثی‌ها با رژیم ایران به تدریج افزایش یافت. در سال ۲۰۱۶، سازمان «Conflict Armament Research»اعلام کرد که پهپادهای قاصف-۱ را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که طراحی، ساخت و شماره‌های سریال آنها با پهپادهای ایرانی مطابقت دارد.
پس از آن، پژوهش‌های نظامی متعددی، از جمله مطالعات مؤسسه «وست پوینت»، نشان دادند که موشک‌ها، قایق‌های انفجاری و بمب‌هایی که توسط حوثی‌ها کار گذاشته شده‌اند، منشأ ایرانی دارند. این تجهیزات نشان‌دهنده انتقال توانمندی‌های تخصصی نظامی است که امکان حمله به اهداف دوردست و تهدید کشتی‌ها در خارج از مرزهای یمن را فراهم می‌کند.
این شواهد نشان می‌دهد که این گروه، مانند حزب‌الله لبنان، بازوی وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
جنگ کنونی در یمن نیز آثار و نشانه‌های آشکاری از نقش رژیم ایران دارد؛ از جمله استفاده از تونل‌ها، استحکامات دفاعی و مین‌ها. این موضوع از دیدگاه نویسنده نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی نقش هدایت‌کننده اصلی را بر عهده دارد و حوثی‌ها صرفاً به عنوان نیرویی وابسته به آن عمل می‌کنند.
از نظر سیاسی نیز مقامات جمهوری اسلامی بارها درباره مسئولیت و نقش خود در قبال حوثی‌ها سخن گفته‌اند. آنها بارها به سعودی‌ها اعلام کرده‌اند که اگر خواهان دستیابی به توافقی برای حل بحران یمن هستند، باید مستقیماً در تهران با رژیم ایران مذاکره کنند.
در اوت ۲۰۱۸، ناصر شعبانی، از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گفت:«ما از یمنی‌ها خواستیم دو نفتکش سعودی را هدف قرار دهند و آنها نیز این کار را انجام دادند.»
در همان سال، وزارت خارجه آمریکا نام هیثم علی طباطبایی، فرمانده نظامی حزب‌الله لبنان، را در فهرست افراد تحت تعقیب قرار داد و اعلام کرد که وی بر تشکیل نیروهای ویژه حزب‌الله در سوریه و یمن نظارت داشته است.
همچنین نام عبدالرضا شهلایی به عنوان یکی از فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران که مقر فعالیت وی در صنعا قرار دارد، مطرح شد.
وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز اعلام کرد که ده‌ها میلیون دلار از طریق واسطه‌ها و صرافی‌های ایرانی به حوثی‌ها منتقل شده است؛ موضوعی که از وجود یک ساز و کار منظم و فرامرزی برای تأمین مالی این گروه حکایت دارد، و نه صرفا نه کمک‌های سیاسی پراکنده و موردی.
پس از حمله به کشتیرانی در باب‌المندب، مقامات تهران تأکید کردند که بستن این تنگه بخشی از استراتژی جمهوری اسلامی است.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع منطقه‌ای و ایرانی گزارش داد که فرماندهانی از سپاه پاسداران و حزب‌الله در یمن حضور دارند و در هدایت حملات دریایی، ارائه اطلاعات مربوط به اهداف و شناسایی کشتی‌ها به حوثی‌ها کمک می‌کنند.
جمهوری اسلامی ایران دیگر پنهان نمی‌کند که در چارچوب استراتژی خود در جنگ کنونی، حوثی‌ها را مسلح کرده، هدایت می‌کند و در کنار آنها به عملیات نظامی می‌پردازد.
*منبع: روزنامه الشرق‌الاوسط
*نویسنده: عبدالرحمن الراشد
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن
