همایون نادری فر – انتخاب استیو ویتکاف برای مذاکره با جمهوری اسلامی میتواند نشان از اهداف پشت پرده آمریکا علاوه بر اهداف اولیهای چون عدم دستیابی رژیم به سلاح هستهای باشد.
استیو ویتکاف رسماً یک سیاستمدار نیست، اما به عنوان یک سرمایهگذار بزرگ و چهره نزدیک به سیاستمداران محافظهکار آمریکایی (مثل ترامپ) اگر در مذاکرهای حضور پیدا کند، احتمالاً از منظر اقتصادی- استراتژیک وارد میشود و نه یک دیپلمات رایج و سنتی.
اینجاست که متوجه میشویم چرا مسعود پزشکیان اخیراً از موافقت علی خامنهای با سرمایهگذاری آمریکاییها سخن گفت و کمتر کسی به آن توجه و دقت کرد!
شواهد نشان میدهد که رژیم در مورد موضوع هستهای با استناد به فتوای دینی خامنهای که البته در هر زمان از جمله پس از مرگ او قابل تغییر خواهد بود، توان فریب غربیها را دارد و اینجاست که اسرائیل باید نقش مهم خود را در جلوگیری از خرید وقت برای رسیدن به سلاح اتمیو فریب خوردن از رژیم توسط تیم آمریکایی ایفا کند.
به هر حال به نظر میرسد مأموریت اصلی استیو ویتکاف با توجه به رویکرد ترامپ با نگاه تاجرمآبانه به معادلات بینالمللی، در مذاکره با هئیت اعزامی رژیم ،که پیشبینی میشود در ادامه مذاکرات، بیشتر شامل کارشناسان اقتصادی باشد تا سیاسی بر اهداف زیر متمرکز است:
۱. فرصتهای سرمایهگذاری و اقتصادی
•او به احتمال زیاد به دنبال شناسایی فرصتهایی برای سرمایهگذاری در حوزههایی مثل:
•پروژههای زیرساختی
•املاک و مستغلات در مناطق آزاد یا توسعهیافته
•صنعت گردشگری و هتلسازی (در صورت برداشته شدن تحریمها)
خواهد بود و از آنجا که ایران بازار بزرگی با جمعیت جوان و تحصیلکرده است، نگاه او احتمالاً بلندمدت و استراتژیک است.
۲. برداشتن یا کاهش موانع تجاری (مثل تحریمها)
•هدف او احتمالاً این خواهد بود که به گونهای مذاکره کند که دسترسی به بازار ایران برای سرمایهگذاران آمریکایی یا بینالمللی ممکن شود.
•از آنجا که او سابقه مذاکره با بانکها و دولتها را دارد، تمرکزش ممکن است روی ایجاد مسیرهای مالی امن و شفاف برای ورود سرمایه باشد.
۳. امنیت سرمایه و اطمینان حقوقی
•یکی از مهمترین دغدغههای او احتمالاً این خواهد بود که اگر سرمایهگذاری در ایران انجام دهد، چه تضمینهایی برای حفاظت از سرمایهاش وجود دارد؟ بنابراین، ممکن است در مذاکرات روی این موضوعات تمرکز کند:
•ثبات قانونی و حقوقی
•امکان انتقال سود و همچنین سرمایه
•بیمه سرمایهگذاری بینالمللی
۴. نمایندگی منافع سرمایهگذاران محافظهکار غربی
•به دلیل روابط ویتکاف با محافل جمهوریخواه آمریکا، ممکن است او در مذاکرات به عنوان نماینده دیدگاههای اقتصادی محافظهکارانه هم عمل کند؛ دیدگاههایی که تأکید زیادی بر منافع مستقیم، کنترل، و شفافیت مالی دارند.
در مجموع، استیو ویتکاف، اگر مذاکره با رژیم به صورت جدی شکل بگیرد، نه برای بحث سیاسی یا ایدئولوژیک، بلکه بیشتر برای بررسی بسترهای اقتصادی قابل استفاده با نگاه تجاری و سودآور خواهد بود. همان اهداف و چشماندازی که نیروهای ملیگرا در مخالفت با جمهوری اسلامی و برای ایران آینده به مردم و جامعه جهانی ارائه دادهاند.
به عبارت دیگر، ترامپ و تیم تجاری- سیاسی وی به دنبال اجرای سناریویی هستند که رژیم چموش جمهوری اسلامیرا با درگیر کردن در روابط استراتژیک اقتصادی، رام کرده و با وعدههای اقتصادی، از ادامه ماجراجوییها در منطقه و جهان بازدارند.
البته بعید به نظر میرسد که رژیم جمهوری اسلامی با توجه به ماهیت ایدئولوژیک و ژنتیک خود بتواند در این چارچوب تعیینشده بماند و از آن خارج نشود. و همین نکته است که باید همچنان به مغز غربیها فرو کرد که ماهیت این رژیم، تغییرناپذیر است و تنها راه مطمئن برای رسیدن به منافع دوطرفه امنیتی- اقتصادی، گذر از جمهوری اسلامی و کمک به مردم ایران برای ایجاد حکومتی عادی و همراه با جامعه مدرن توأم با داد و ستدهای معمول در جهان است.
اینجاست که باید بار دیگر تأکید کرد که مردم ایران برای نجات ایران و خودشان و آینده کشور و فرزانشان نباید منتظر خارجیها باشند و بدانند که اولویت سیاستمداران خارجی قاعدتا منافع کشورها و رضایت رأیدهندگان خودشان است و نه دغدغه آزادی و رفاه ایرانیان یا هر ملت دیگری!
