سیاوش پندار – ایران زیر سلطه جمهوری اسلامی گرفتار چرخهای پایانناپذیر از ویرانی، فساد و ناکارآمدی است. در این تاریکی، شاهزاده رضا پهلوی با ارائه چشماندازی روشن و مبتنی بر اصول علمی، مسیری نویدبخش برای آیندهای بدون این رژیم ترسیم کرده است. برخلاف شعارهای توخالی انقلاب ۵۷ یا وعدههای بیپشتوانه اصلاحطلبان، سخنان او رویاپردازی نیست، بلکه نقشهای است که محور آن توانمندی ملت ایران است. مردمی که شایسته زندگی بهترند و قادر به ساختن آن.
جمهوری اسلامی طی بیش از چهار دهه، کارنامهای از ناکامی برجای گذاشته است. گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۲۳ نشاندهنده تورم بالای ۴۰ درصد و سقوط ارزش پول ملی به یکدهم در برابر دلار طی یک دهه است. فساد سیستماتیک، که ایران را در رتبه ۱۴۷ از ۱۸۰ در شاخص ادراک فساد ۲۰۲۴ قرار داده، منابع ملی را غارت و زیرساختها را فرسوده کرده است. فاجعهای که در بندرعباس رخ داد تنها نمونهای از بیکفایتی مزمن است که ایران را در چنگال خود بلعیده و رو به تحلیل میبرد. این فجایع، ریشه در نبود نظارت، تخصیص بودجه به نهادهای غیرضروری و بیتوجهی به ایمنی دارد. سرکوب زنان، اقلیتها و جوانان نیز ایران را از ظرفیت عظیم انسانی محروم کرده است. گزارش سازمان ملل در ۲۰۲۴ نشان میدهد ۶۰ درصد جوانان به دلیل نبود فرصت و محدودیتهای اجتماعی قصد مهاجرت دارند، پدیدهای که سرمایهای بازگشتناپذیر را از کشور خارج میکند. این رژیم نهتنها مانع پیشرفت است، بلکه هر روز حیاتش تخریب بیشتری به بار میآورد.
شاهزاده رضا پهلوی آیندهای را نوید میدهد که در آن مردم ایران محور تحولاند. او از دموکراسی سکولار، حقوق بشر و توسعه پایدار سخن میگوید؛ اصولی که با خواستههای ملت همخوانی دارد. نظرسنجی مؤسسه گمان در ۲۰۲۳ نشان داد ۸۰ درصد ایرانیان خواستار جدایی دین از دولت و حکومتی دموکراتیکاند. نقشه راه شاهزاده سه محور دارد. انتقال قدرت با تکیه بر قدرت مردم و حمایت حداکثری از مردم، بازسازی اقتصاد با شفافیت و جذب سرمایهگذاری خارجی و احیای هویت ملی که زیر سایه ایدئولوژی رژیم به حاشیه رانده شده است. ایران با ذخایر عظیم انرژی و موقعیت ژئوپلیتیک میتواند به هاب اقتصادی منطقه تبدیل شود، مشروط بر رفع موانع سیاسی. این اصول، برخلاف وعدههای اصلاحطلبان، ریشه در واقعیت و پشتوانه علمی دارد.
تأخیر در پایان دادن به این رژیم، هزینههای بازسازی را افزایش میدهد. صندوق بینالمللی پول در ۲۰۲۴ پیشبینی کرد که بدون اصلاحات، اقتصاد ایران تا ۲۰۳۰ به رشد منفی میرسد. بحران محیط زیست، از جمله خشک شدن ۷۰ درصد تالابها و کمبود آب در ۲۰ استان، فوریت تغییر را نشان میدهد. جوانان که بیش از ۶۰ درصد جمعیتاند، نیروی محرکه این تحولاند. انقلاب ملی ایران در ۱۴۰۱ شجاعت و آگاهی این نسل را ثابت کرد، اما این پتانسیل نیازمند سازماندهی است. شاهزاده با دعوت به اتحاد و ارائه چارچوبی روشن، این نقش را ایفا میکند، نه برای کسب قدرت و خواستههای شخصی، بلکه برای توانمندسازی مردم. رویکردی بیسابقه در تاریخ معاصر ایران که از آن شانسهای معجزه وار تاریخ ایران است که در وجود شخص ایشان با همه ویژگیهای شخصی که دارند تبلور یافته است.
برای تحقق این آینده، ایرانیان باید شجاعانه اقدام کنند. نافرمانی مدنی، اعتصابات هماهنگ و فشار بینالمللی میتواند رژیم را فلج کند. تجربه لهستان در دهه ۱۹۸۰ با «جنبش همبستگی» نشان داد که اتحاد مردم میتواند نظامهای توتالیتر را بدون خشونت گسترده ساقط کند. ایران امروز با شبکههای اجتماعی و ارتباطات جهانی از این ظرفیت برخوردار است. هر روز تأخیر، ویرانی بیشتری به دنبال دارد؛ از فجایع صنعتی تا تخریب محیط زیست و فرار مغزها. اگر ایرانیان خود را شایسته زندگی بهتر میدانند، لحظهای تردید جایز نیست. چشمانداز شاهزاده رضا پهلوی نه رؤیا، بلکه نقشهای عملی است که با توان ملت همخوان است. هر گام به سوی پایان این رژیم، گامی به سوی ایرانی آزاد، آباد و سربلند است.
*سیاوش پندار استاد علوم سیاسی
