تداوم قطع برق در صنایع با هشدار فعالان صنفی روبرو شده و پیشبینی میشود محدودیتهای قطع برق در هفتههای آینده با گرمتر شدن هوا افزایش پیدا کند.
در روزهای گذشته تشکلهای فولادی، سیمانی، معدنی و صنایع مدنی در نامهای مشترک به مسعود پزشکیان اعتراض خود را نسبت به قطع مکرر برق صنایع و توقف تولید اعلام کردند.
به گزارش انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، تولید کارخانههای کلیدی سیمان از فروردینماه به کمتر از نیمی از ظرفیت رسیده و قطع برق موجب برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا شده است.
محمدرضا رئیسی دبیر انجمن تولیدکنندگان بتن، نیز با انتقاد از قطع گسترده برق در صنعت سیمان و بتن گفت: «قطع گسترده برق که سال گذشته از مردادماه آغاز شد، امسال از اردیبهشت کلید خورده و مشکلات جدی برای صنعت بتن ایجاد کرده است.»
وی با تأکید بر اختلال گسترده در روند تولید گفته «بسیاری از کارخانهها به دلیل قطعی برق، یا تعطیل شدهاند یا تنها با نصف ظرفیت خود کار میکنند.»
محمدرضا رئیسی افزوده به علت اختلالها، قیمت سیمان نیز بطور بیسابقهای افزایش یافته است. بر اساس برآوردها، تنها در عرض دو هفته، قیمت هر تن سیمان از ۲ میلیون تومان به ۴ میلیون تومان رسیده و نگرانیها نسبت به افزایش دوباره قیمت مسکن و توقف پروژههای عمرانی بالا گرفته است.
دبیر انجمن تولیدکنندگان بتن تأکید کرده که «برق کارخانههای سیمان نسبت به قبل یک دهم تأمین میشود. الان واقعا هیچ چشمنداز مثبتی وجود ندارد و یک ابر فاجعه در حال رخ دادن است.»
او هشدار داده که در صورت تداوم روند فعلی بدون شک اخراج گسترده نیروی کار رخ خواهد داد.
فعالان صنفی میگویند شرکت توانیر بدون اطلاع قبلی و در یک شوک بیسابقه به تولید کشور، چهارشنبه هفته گذشته با ارسال پیامکی به کارخانجات سیمانی اعلام کرد: «ظرف چند ساعت تولید را متوقف کنید!»
اقدامی که فعالان صنفی با «غیرکارشناسی» خواندن آن تأکید کردهاند با کاهش بی سابقه تولید و عرضه سیمان موجب گرانی و بر هم خوردن تعادل قیمت ها در بازار شد؛ بطوری که با این اقدام ناگهانی و بی تدبیری توانیر و وزارت نیرو، دیماند برق تحویلی به کارخانجات سیمانی معادل ۹۰ درصد کاهش پیدا کرد.
بهرام شکوری رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران نیز از تعطیلی نیمی از معادن کشور به علت بحران انرژی خبر داده و گفته «بیش از ۱۲ هزار معدن در کشور داریم که از این تعداد، ۷ هزار و ۷۰۰ معدن یعنی بیش از ۵۰ درصد تعطیلاند. زنجیره تعطیلی معادن از سنوات گذشته آغاز شده است و در حال حاضر نیز ادامه دارد و هر روز به تعداد معادن تعطیلِ کشور افزوده میشود.»
او افزوده «هرچند مشکلات زیادی موجب تعطیلی معادن شدهاند؛ اما بحران ناترازی انرژی نیز مزید بر علت شده است. وقتی سه روز در هفته، برق صنعت فولاد قطع میشود و تولید آن کاهش پیدا میکند، طبیعی است که تقاضای آن برای محصولات بالادست هم کاهش پیدا کرده و معدن هم یکی از صنایع بالادستی است که زنجیره را تامین میکند. وقتی در زنجیره تولید کاهش پیدا میکند تقاضا برای آن نیز کاهش مییابد.»
علیاصغر آهنیها نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار هم اعلام کرده که «گمان نمیکردیم در اولین فصل سال و در اردیبهشت ماه، اینچنین دچار ناترازی یکباره برق شویم و شاهد قطع آن باشیم.»
وی گفته «متأسفانه این قطعیهای بیبرنامه دچار آسیبجدی به دستگاههای الکترونیکی مورد استفاده در صنایع شده و همچنین بسیاری از مواد شیمیایی را تبدیل به ضایعات کرده است.»
او افزوده در سالی که «سال سرمایهگذاری برای تولید» نامگذاری شد، متأسفانه همین ناترازیها موجب شد تا تولید مورد هدف قرار گیرد و از قبل آن اقتصاد خانوار نیز دچار تزلزل شود.
هشدارها درباره آثار و نتایج قطع مکرر برق در بخشهای خانگی، صنعتی و کشاورزی افزایش یافته است اما دولت نه تنها اقدام موثری برای افزایش سطح تولید انجام نمیدهد بلکه با «وعدهفروشی» و متهم کردن شهروندان به مصرف بالای برق در حال فرافکنی است.
حمید نجف کارشناس اقتصادی گفته که قطع برق و انرژی بر فعالیت بسیاری از کارخانهها و اشتغال کارگران تاثیر میگذارد و خسارات جبران ناپذیری به کارفرمایان و تولیدکنندگان وارد میکند.
حمید نجف طی چند سال اخیر با ناترازیهای انرژی به ویژه برق و گاز مواجه شدهایم و این ناترازیها بخشی به دلیل افزایش تقاضا و به موازات آن عدم سرمایهگذاری و عدم چارهجویی در دورههای مختلف بوده که باعث شده امروز تاثیرات منفی آن را شاهد باشیم.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرده که «قطع برق نه تنها بر کارخانهها بلکه بر زندگی مردم هم اثرگذار است زیرا با قطع برق، شبکه اینترنت و مخابرات دچار اختلال میشود، موبایلها، دستگاههای POS و خودپردازها، بانکها و بیمارستانها که با برق کار میکنند و مجتمعها و واحدهای مسکونی که دارای پمپ آب و آسانسور هستند هم به مشکل برمیخورند؛ بنابراین قطعی برق و انرژی بر کل کشور تأثیرگذار است و باید با تدابیر ویژه و مدیریت اصولی از بروز بحران جلوگیری کرد.»
در این میان هاشم اورعی رئیس اتحادیه انجمنهای انرژی ایران با تأکید بر اینکه افزایش خاموشیها در دو بخش صنعتی و خانگی طی هفتههای آینده تشدید خواهد شد، گفته قطع ۲۴ ساعته برق در تابستان و حتی قطع سراسری برق (Black Out) نیز دور از ذهن نیست.
محمدعلی خادم سهی، کارشناس اقتصاد نیز گفته که احتمالا قطع برق از تیرماه از دو ساعت به ۶ ساعت در روز خواهد رسید.
محمدعلی خادم سهی توضیح داده که «برآورد می شود از ۸۶ هزار مگاوات حداکثر توان مورد نیاز مصرفی، ۴۲ هزار مگاوات مربوط به بخش خانگی است که بیش از نیمی از آن به دلیل استفاده از وسایل سرمایشی است. مساله مهم در بخش خانگی این است که تلفات توزیع آن هم زیاد است. چالش جدی این است که مصارف از برآوردها هم بیشتر بوده و برآورد می شود از تیرماه خاموشی بخش خانگی از حدود ۲ ساعت فعلی، به حدود۶ ساعت در روز برسد.»
به گفته این کارشناس اقتصادی «فقط در ساعت پنج و شش صبح است که مقدار کمی مازاد داریم و در بقیه ساعات ، حتی ساعت یک شب هم کسری توان داریم. بنابراین وضعیت ناترازی انرژی بسیار جدی است و قطع ۶ ساعت برق در طول روز، غیرقابل اجتناب است.»
کاهش تولد، اخراج کارگران و تعطیلی واحدهای تولیدی و صنعتی هنوز نتوانسته اعتراضاتی در بخش صنعت را ایجاد کند اما قطع برق بخش خانگی سبب اعتراضات پراکنده شهروندان شده است.
از جمله نانوایانی که به علت قطع طولانی مدت برق خمیر آماه پخت در نانواییشان خراب میشود اعتراضاتی را در شهرهای مختلف برگزار کردهاند. نانوایان میگویند روزی سه تا چهار کیسه نان آنها خراب میشود اما دولت نه تنها سازوکاری برای حمایت از نانوایان خسارتدیده تعریف نکرده بلکه آنها را به علت آمار ناهمخوان نان پخته شده با سهمیه آرد دریافتی، به «آرد دزدی» و قاچاق آرد متهم میکند!
شهروندان در چند شهر ایران از جمله شیراز و چابهار نیز طی روزهای گذشته با تجمع مقابل اداره برق به قطع مکرر برق و اختلالاتی که در روند زندگی آنها ایجاد شده اعتراض کردند.
