خبرگزاری رویترز روز دوشنبه دوم ژوئن (۱۲ خرداد) به نقل از یک دیپلمات جمهوری اسلامی گزارش داد که تهران در آستانهی رد پیشنهاد آمریکا در زمینه رسیدن به توافق قرار دارد. این منبع مدعی شد که تهران در حال تدوین یک پاسخ منفی به پیشنهاد مکتوب آمریکاست که به منزلهی رد آن است.
پیشنهادی که آمریکا از طریق بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان به تهران ارائه داده شامل تشکیل یک کنسرسیوم برای تولید انرژی هستهای صلحآمیز با مشارکت عربستان سعودی و چند کشور عربی و آمریکا در ازای برچیده شدن تمامی تأسیسات غنیسازی در ایران است.
به گزارش رویترز، این دیپلمات جمهوری اسلامی پیشنهاد آمریکا را طرحی «بیپایه» خواند که نه تنها منافع تهران را در نظر نمیگیرد، بلکه موضع واشنگتن در مورد غنیسازی اورانیوم را نیز بدون تغییر باقی میگذارد.
این دیپلمات بلندپایه که به تیم مذاکرهکنندهی رژیم ایران نزدیک است به رویترز گفت: «ایران در حال تهیه پاسخی منفی به پیشنهاد آمریکاست، که میتواند به عنوان رد رسمی این پیشنهاد ارزیابی شود.»
او که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت: «در این پیشنهاد، موضع آمریکا درباره غنیسازی در خاک ایران تغییری نکرده و هیچ توضیح روشنی درباره لغو تحریمها داده نشده است.»
این دیپلمات گفت ارزیابی «کمیته مذاکرات هستهای ایران» که تحت نظارت علی خامنهای عمل میکند، این است که پیشنهاد آمریکا «کاملاً یکطرفه» بوده و منافع تهران را تأمین نمیکند.
این دیپلمات همچنین اظهار داشت که تهران این پیشنهاد را «از پیش مردود» میداند و آن را تلاشی یکجانبه برای تحمیل «توافقی بد» با درخواستهای افراطی تلقی میکند.
دو مقام جمهوری اسلامی هفته گذشته به رویترز گفته بودند که ایران ممکن است غنیسازی اورانیوم را موقتاً متوقف کند، اگر آمریکا داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کرده و حق تهران برای غنیسازی به منظور استفاده غیرنظامی را در قالب یک «توافق سیاسی» به رسمیت بشناسد؛ توافقی که ممکن است راه را برای توافقی جامعتر هموار کند.
رژیم ایران خواستار لغو فوری تمامی تحریمهایی است که اقتصاد متکی بر نفت آن را مختل کردهاند. در حالی که از دید آمریکا، لغو تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای باید به صورت مرحلهای و پس از راستآزماییهای لازم در ارتباط با تعهد رژیم ایران به انجام توافق احتمالی انجام شود.
از سال ۲۰۱۸ تا کنون، دهها نهاد کلیدی اقتصادی ایران از جمله بانک مرکزی و شرکت ملی نفت به اتهام «حمایت از تروریسم» یا «گسترش تسلیحات» از سوی آمریکا تحریم شدهاند.
دونالد ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، سیاست «فشار حداکثری» علیه تهران را احیا و تحریمها را بسیار تشدید کرده و در صورتی که مذاکرات فعلی به نتیجه نرسند، حتی تهدید به حمله نظامی کرده است.
وی در دوره اول ریاست جمهوریاش، در هشتم ماه مه ۲۰۱۸ از توافق هستهای جمهوری اسلامی ایران با شش قدرت جهانی (موسوم به برجام) خارج شد و تحریمهایی را دوباره اعمال کرد که به تواناییهای اقتصادی جمهوری اسلامی آسیبهای جدی وارد کرد. در مقابل، رژیم ایران نیز به سرعت محدودیتهای توافق ۲۰۱۵ را نقض کرد و بر دامنه و میزان غنیسازی اورانیوم شدت بخشید.
روزنامه کیهان چاپ تهران که به تریبون «بیت رهبری» مشهور است در گزارشی با اشاره به پیشنهاد آمریکا نوشت: «غنیسازی اورانیوم در ایران، فراتر از یک موضوع سیاسی یا امنیتی و ستون فقرات توسعه اقتصادی آینده کشور محسوب میشود. این فناوری نه تنها امنیت انرژی را تضمین میکند بلکه زنجیرهای از صنایع پیشرفته را تغذیه میکند که بدون آن، اقتصاد ایران در معرض آسیبپذیری جدی قرار میگیرد. غنیسازی اورانیوم میتواند ضمن رفع ناترازیها، موجب پیشرفتهای پزشکی، کشاورزی و صنعتی شده و مردم را از مشکلات خاموشی، کمبود دارو و غذا و… نجات بدهد.»
این ادعاها درحالیست که از یکسو معلوم نیست چرا حکومت برنامه اتمی خود را که ظاهرا برای مصارف صلحآمیز بوده، پنهان نگه داشته بود و از سوی دیگر با این برنامهی «صلحآمیز» مرتب تهدید کرده و میزان غنیسازی اورانیوم را به درجات بالای ۶۰ درصد رسانده که هیچ توجیه غیرنظامی ندارد! در عین حال رژیم ایران طی بیش از دو دهه میلیاردها دلار برای برنامه اتمی به اصطلاح «صلحآمیز» از جمله با ادعای تولید برق خرج کرده ولی از چند سال پیش کشور با کمبود برق روبروست و در حال حاضر شهرهای مختلف روزانه ساعتها با قطع برق روبرو هستند و زندگی مردم و فعالیتهای تولیدی و صنایع مختل شده است.
