علیاصغر نخعیراد، عضو کمیسیون داخلی مجلس شورای اسلامی، از احتمال بروز بحران در تأمین مرغ مورد نیاز کشور در ماه رمضان خبر داده است. امسال ماه رمضان آخر بهمنماه آغاز میشود و با توجه به سخنان علیاصغر نخعیراد بروز این بحران در آستانه نوروز، بازار شب عید را هم فرا خواهد گرفت.
به گفته علیاصغر نخعیراد دولت امسال ۹ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی تخصیص داده، اما قیمتها دو برابر شده که نتیجه انتصابات رفاقتی و سیاسی در وزارتخانههایی مانند جهاد کشاورزی و بنیاد شهید، گرانی مواد غذایی و ناکارآمدی در مدیریت است.
مرغداران و دامداران ماههاست از کمبود و گرانی نهادههای دامی شکایت دارند و میگویند کمبود و گرانی خوراک، در کنار بحران انرژی و افزایش دیگر هزینههای تولید سبب کاهش تولید و گرانی مرغ شده و در همین حال بسیاری از واحدهای تولیدی نیز ورشکسته شدهاند.
افزایش قیمت مرغ، تخممرغ، گوشت و شیرخام در ماههای گذشته نیز با سرعت بیشتری ادامه یافته و به گفته فعالان صنفی بحران گرانی و کمبود نهادههای دامی از جمله دلائل افزایش قیمت این محصولات است. قیمت هر کیلو مرغ طی چند هفته از ۱۶۰ هزار تومان به ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. قیمت هر شانه تخم مرغ ۳۰ عددی نیز از ۱۸۰ هزار تومان به بیش از ۲۵۰ هزار تومان افزایش یافته است. قیمت هر کیلو گوشت نیز به بیش از یک میلیون تومان افزایش یافته است.
با افزایش قیمت این کالاها، مصرف آنها به ویژه در میان خانوارهای کمدرآمد کاهش پیدا میکند. در هفتههای گذشته هشدارهایی از سوی کارشناسان درباره کاهش مصرف محصولات پروتئینی مطرح شده است.
با افزایش قیمت لبنیات، محمد فربد سخنگوی صنایع لبنی ایران از کاهش ۱۰ درصدی مصرف لبنیات در کشور از ابتدای امسال خبر داد و گفت کاهش قدرت خرید خانوارها، مشکلات تأمین علوفه دام و نوسانات ارزی، تعادل بازار لبنیات را با چالش جدی مواجه کرده است.
افزایش قیمت گوشت نیز مصرف آن را کاهش داده است. دادههای مرکز آمار نشان میدهد متوسط سرانه مصرف محصولات پروتئینی که شامل گوشت قرمز، گوشت سفید و محصولات فرآوری شده پروتئینی است، از ۸۹ کیلوگرم در سال ۱۳۹۵ به ۸۱ کیلوگرم در سال ۱۴۰۰ و به حدود ۷۰ کیلوگرم در سال ۱۴۰۱ و تقریبا ۷۵ کیلوگرم در ۱۴۰۲ تغییر کرده است.
علی قنبری، اقتصاددان، نیز هفته گذشته اعلام کرد که مصرف سرانه گوشت قرمز در کشور که در دهههای گذشته در برخی سالها به بیش از ۱۲ کیلوگرم در سال میرسید، اکنون به کمتر از نصف رسیده. در مورد لبنیات نیز مصرف سرانه فاصله قابلتوجهی با استانداردهای توصیهشده جهانی دارد؛ در حالی که سازمانهای بینالمللی مصرف سالانه ۱۶۰ کیلوگرم لبنیات برای هر نفر را توصیه میکنند، مصرف واقعی در ایران به مراتب پایینتر است.
علی قنبری افزوده کاهش مصرف اقلام پروتئینی و لبنی، بر سلامت عمومی اثر دارد. افزایش شیوع کم خونی، بهویژه در میان دختران نوجوان و زنان، کاهش رشد جسمی کودکان و افزایش ریسک بیماریهای مزمن در آینده، بخشی از مشکلات در حال شکلگیری است. این وضعیت در بلندمدت به افزایش مخارج نظام سلامت و کاهش بهره وری نیروی کار منجر می شود.| فرارو
احمد اسماعیلزاده مدیر کل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت به تازگی اعلام کرده که گرانی موادغذایی سلامت تغذیهای مردم را تهدید میکند. او با اشاره به پیامدهای سوءتغذیه افزود کاهش مصرف لبنیات، میوه، سبزیجات و حبوبات میتواند به افزایش بیماریهای مزمن منجر شود و در آینده بار هزینههای درمانی را افزایش دهد. وی در همین راستا، اختصاص یارانه پایدار به اقلام غذایی سلامت محور و تخصیص بخشی از مالیات صنایع غذایی را بهعنوان راهکارهای پیشنهادی مطرح کرد.
ایرج خسرونیا رئیس انجمن متخصصین داخلی کشور نیز گفته که به دلیل گرانیهای پیدرپی و مشکلات اقتصادی، برخی مواد غذایی به تدریج از سفره مردم حذف میشوند؛ این امر باعث بروز مشکلات مرتبط با سلامتی در میان افراد جامعه و خصوصاً مشکلاتی مانند کوتاهی قد، رشد ناکافی، مشکل قوز، کمردرد و درد استخوان در کودکان میشود.
به گفته ایرج خسرونیا، در چند سال آینده، نه تنها افراد مسن، بلکه جوانان هم به بیماریهای استخوانی مبتلا خواهند شد و هزینههای سازمانهای بیمهگر و دولت بیشتر افزایش خواهد یافت.
اینهمه در حالیست که ریشه گرانی و کمبود نهادههای دامی در فساد گسترده وزارت جهاد کشاورزی است؛ موضوعی که به نظر میرسد نه تنها مسعود پزشکیان به عنوان رئیس دولت بلکه نهادهای نظارتی نیز نسبت به آن بیتفاوت هستند.
ماههاست موضوع فساد در واردات و توزیع نهادههای دامی مطرح است و نه تنها فعالان صنفی بلکه نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز بارها در اینباره هشدار دادند. مسعود پزشکیان در حالی مدام از کارشناسان کمک میخواهد که با وجود همه هشدارها درباره وضعیت نهادههای دامی، حتی در برابر فساد جاری در ساختار تخصیص ارز و واردات کالاهای اساسی نیز کاملا بیعمل بوده است.
همزمان با هشدار علیاصغر نخعیراد، عضو کمیسیون داخلی مجلس شورای اسلامی درباره بروز بحران در تأمین مرغ از ماه آینده، علی خضریان نماینده دیگر در صحن علنی با اشاره به «خالیفروشی نهادههای دامی» گفت مستنداتی در اختیار دارد که نشان میدهد هشت کشتی نهاده دامی از طریق سامانه «بازارگاه» بدون ورود به کشور فروخته شدهاند.
او همچنین گفته که «چگونه ممکن است صرفا بر اساس بارنامه کشتیای که نه وارد لنگرگاه شده، نه اساساً در آبهای سرزمینی کشور حضور داشته و نه قبض انبار کالایی برای آن صادر شده، کوتاژ گمرکی صادر شده و اقدام به فروش کالای ناموجود به مرغداران و دامداران شود؟»
این نماینده مجلس شورای اسلامی تأکید کرد که «وزارت جهاد کشاورزی با چه منطقی و بر چه مبنایی، همراه با گمرک، اقدام به جیببری مردم به نفع واردکننده خاصی کرده است؛ واردکنندهای که اخیرا در مصاحبههای خود با تهدید و گروگان گرفتن معیشت مردم، از عرضه کالا خودداری کرده و اعلام داشته که دیگر این کالا را عرضه نخواهد کرد، در حالی که شواهد حاکی است این کشتیها نیز متعلق به همان فرد و همان شرکت بوده است.»
احمد فاطمی نماینده بابل در مجلس شورای اسلامی نیز ۳۰ آذرماه امسال در تذکری شفاهی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی اعلام کرد «وضعیت واردات و توزیع نهادههای دامی در کشور اسفناک است و کشاورزان، دامداران و صاحبان صنعت طیور را درمانده کرده است که می طلبد وزیر جهاد کشاورزی به این درماندگی آن ها پایان دهد.»
احمد فاطمی افزود «امروز موج فزاینده گرانی و تورم سرسام آور کمر آحاد مردم را شکسته است، کمر کارگران، کارمندان و بازنشستگان در زیر چرخ دنده های گرانی در حال له شدن است اما آقایان نعل وارونه می زنند و به جای پاسخگویی فرافکنی می کنند.»
