دکتر رضا سعیدی فیروزآبادی – ایران در یکی از حساسترین و سرنوشتسازترین مقاطع تاریخ معاصر خود ایستاده است؛ مقطعی که در آن بحرانهای اقتصادی، فروپاشی اعتماد عمومی، ناکارآمدی ساختاری، سرکوب سیاسی، و تهدید کرامت انسانی بههم گره خوردهاند. اعتراضات مردمی نه یک حادثه مقطعی، بلکه نشانهای روشن از شکاف عمیق میان جامعه و حاکمیت و فریاد انباشته مردمی است که سالها از ابتداییترین حقوق خود محروم ماندهاند. در چنین شرایطی، پرسش اصلی دیگر این نیست که «چه کسی مقصر است»، بلکه این است که مسئولیت هر ایرانی چیست؟
۱. مسئولیت اخلاقی: سکوت، بیطرفی نیست
در شرایط عادی، سکوت ممکن است انتخابی شخصی تلقی شود؛ اما در شرایط بحرانی، سکوت بهمعنای بیطرفی نیست، بلکه عملاً به نفع تداوم ظلم عمل میکند. همانگونه که دانته هشدار میدهد، «قعر جهنم جای کسانی است که در بحرانهای اخلاقی سکوت کردند». امروز، هر ایرانی -در داخل یا خارج از کشور- در برابر رنج هموطنان خود مسئول است. نادیدهگرفتن سرکوب، فقر، تبعیض و مرگ، به معنای عادیسازی آنهاست.
۲. مسئولیت ملی: ایران فراتر از ایدئولوژیها
ایران ملک مشاع همه ایرانیان است، نه ابزار یک ایدئولوژی، حزب، یا گروه خاص. مسئولیت ملی ایجاب میکند که اختلافات فکری، مذهبی، قومی و سیاسی در برابر بقای ایران، کرامت انسان ایرانی، و منافع ملی در اولویت دوم قرار گیرند. اعتراضات مردمی، اگرچه متکثرند، اما در جوهر خود یک خواست مشترک دارند: زندگی شایسته، آزادی، و آیندهای قابل زیستن. هر ایرانی مسئول است که این اشتراکات را تقویت کند، نه آنکه با تفرقهافکنی به تضعیف آنها بپردازد.
۳. مسئولیت مدنی: آگاهی، روایتگری، و مشارکت
در عصر رسانه و شبکههای اجتماعی، مسئولیت مدنی تنها حضور در خیابان نیست. روایت حقیقت، مقابله با دروغ و پروپاگاندا، حمایت از قربانیان، و رساندن صدای معترضان به افکار عمومی جهان، بخشی از وظیفه ملی است. پزشک، استاد دانشگاه، دانشجو، کارگر، هنرمند، بازاری، و فعال رسانهای هرکدام ابزار و تریبون خاص خود را دارند. بیعملی، بهویژه از سوی نخبگان، بهمعنای واگذاری میدان به سرکوب و تحریف است.
۴. مسئولیت تاریخی: پاسخ به نسلهای آینده
نسلهای آینده از ما خواهند پرسید:
وقتی مردم به خیابان آمدند، وقتی جانها گرفته شد، وقتی حقیقت قربانی شد؛ تو کجا ایستاده بودی؟
مسئولیت تاریخی یعنی درک اینکه تصمیمها و بیتصمیمیهای امروز، فردای ایران را شکل میدهند. هیچکس نمیتواند ادعا کند «نمیدانستم» یا «به من ربطی نداشت». تاریخ، سکوت را ثبت میکند، همانقدر که شجاعت را.
۵. از اعتراض تا مسئولیتپذیری جمعی
اعتراض، نقطه آغاز است نه پایان. مسئولیت ملی هر ایرانی آن است که اعتراض را به آگاهی، همبستگی، و مطالبهگری پایدار تبدیل کند؛ بدون خشونت، بدون نفرت، و بدون حذف دیگری. آیندهٔ ایران نه با انتقام، بلکه با عدالت، عقلانیت، و بازسازی اعتماد ملی ساخته میشود.
امروز ایران بیش از هر زمان دیگری به شهروندان مسئول نیاز دارد، نه تماشاگران خسته یا منتظران منفعل. مسئولیت ملی، اخلاقی، مدنی و تاریخی هر ایرانی ایجاب میکند که در کنار مردم، در کنار حقیقت، و در کنار آینده ایران بایستد. این یک انتخاب سیاسی صرف نیست؛ یک وظیفه انسانی و ملی است.
*«کیهان لندن» با باور به آزادی بیان بخش «دیدگاه» را برای انتشار نظرات و مطالب نویسندگان، تحلیلگران و کارشناسان فارسیزبان فراهم کرده اما مسئولیت محتوای منتشر شده با نویسنده است.
