همزمان با تشدید دوباره اعتراضات در ایران، یک دیدار در حاشیه مراسمی رسمی در وین بار دیگر نقش دیپلماسی غیررسمی در بازتاب بینالمللی تحولات ایران را برجسته کرده است. دکتر شیوا شبانیان، پژوهشگر بالینی ایرانی-اتریشی، روز ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ در جریان مراسم ردوته در وین با کریستیان اشتوکر، صدراعظم اتریش، و الکساندر پرول، دبیر دولت (Staatssekretär)، دیدار و گفتوگو کرد.
این ضیافت رسمی در کاخ هافبورگ برگزار شد و از قدیمیترین رویدادهای دانشجویی اتریش بشمار میرود که تاریخ آن به سال ۱۸۹۹ بازمیگردد. ردوته معمولا جمعی از چهرههای سیاست، اقتصاد، فرهنگ و جامعه مدنی را گرد هم میآورد و به همین دلیل، در کنار تشریفات رسمی، گاه به فضایی برای گفتوگوهای غیررسمی سیاسی و دیپلماتیک نیز تبدیل میشود.
شبانیان علاوه بر فعالیت علمی، رئیس (Chairperson) و رئیس هیئتمدیره سازمان IRANO است و همچنین بهعنوان عضو شورای شهر از حزب میانهراست حزب مردم اتریش (ÖVP) فعالیت دارد و از برگزارکنندگان تظاهرات اخیر ایرانیان در حمایت از جنبش مردم ایران در وین نیز بوده است.
شبانیان گفت این گفتوگوها در فضایی «آکادمیک و در عین حال صمیمی» انجام شد و محور آن، وضعیت کنونی ایران، نگرانیهای شهروندان و نقش و مسئولیت جامعه جهانی برای توجه و اقدام مؤثر بود. او افزود در جریان این دیدارها بر جایگاه شاهزاده رضا پهلوی بهعنوان «رهبر منحصربهفرد انقلاب ملی شیر و خورشید ایران» تأکید کرده و نقش او را در همگرایی نیروهای خواهان تغییر و رساندن صدای مطالبات مردم ایران به مجامع بینالمللی برجسته دانسته است.
به گفته شبانیان، او در این رایزنیها تأکید کرد آنچه در ایران رخ میدهد «صرفا یک خبر سیاسی» نیست و هر تیتر خبری با زندگی روزمره مردم، خانوادهها و آینده کشور گره خورده است. وی همچنین حضور خود با «پرچم شیر و خورشید» را نمادی از همبستگی با شهروندانی توصیف کرد که برای آزادی، حقوق بشر و حق تعیین سرنوشت تلاش میکنند.
این دیدار در حالی انجام شد که در فوریه ۲۰۲۶ موج اعتراضات در ایران بار دیگر شدت گرفته و گزارشهایی از تجمعهای دانشجویی و درگیری با نیروهای امنیتی منتشر شده است؛ رخدادهایی که توجه جهانی را به تداوم ناآرامیها و تلاش جریانهای مخالف برای رساندن پیام خود به خارج از کشور معطوف کرده است.
در همین حال، فضای گفتوگو درباره ایران در داخل اتریش نیز وارد مرحلهای حساستر شده است. گزارشی در روزنامه Der Standard در ۹ فوریه ۲۰۲۶ با طرح موضوع «ارتباطات ایرانی» در باشگاه مطبوعات اتریش، مشروعیت یک دوره آموزشی با عنوان «صلح» را زیر سؤال برده و این نگرانی را مطرح کرده است که چنین پیوندهایی میتواند استقلال حرفهای روزنامهنگاران را تهدید کند.
یک گزارش دیگر در هفتهنامه Falter به تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۲۶ – آنگونه که در خلاصهای از یک شکایت عمومی بازتاب یافته است- به تشدید این جنجال دامن زده و برخی فعالیتها و حضورهای رسانهای را بهعنوان نشانههایی از «تبلیغات» چارچوببندی کرده است؛ همزمان، به برنامهریزی برای دوره «روزنامهنگاری صلح» (Friedensjournalismus) و پرسشهایی درباره محل برگزاری و سرنوشت اجرای آن نیز اشاره داشته است.
مجموع این تحولات نشان میدهد که برای اتریش، ایران همزمان یک پرونده جاریِ اعتراضات و حقوق بشر و نیز یک موضوع مهم سیاست خارجی است – پروندهای که در آن، تعاملهای غیررسمی و گفتوگوهای حاشیهای میتواند در شکلدهی به برداشتها و مواضع سیاسی نقش ایفا کند. از این منظر، دیدارهایی مانند گفتوگوی شبانیان با مقامهای ارشد اتریشی، از نگاه حامیان جنبش اعتراضی، فرصتی برای برجستهسازی مطالبات ایرانیان در عرصه بینالمللی تلقی میشود.
*«کیهان لندن» با باور به آزادی بیان بخش «دیدگاه» را برای انتشار نظرات و مطالب نویسندگان، تحلیلگران و کارشناسان فارسیزبان فراهم کرده اما مسئولیت محتوای منتشر شده با نویسنده است.
