دکتر رضا سعیدی فیروزابادی – جمهوری اسلامی ایران از زمان تأسیس خود در سال ۱۳۵۷، نظامی مبتنی بر ایدئولوژی ویژهی خود بنیان نهاده شده است که هدف آن حفظ قدرت، تثبیت اصول انقلاب و گسترش نفوذ ایدئولوژیک است. این نظام هم در داخل و هم در عرصهی بینالمللی، با چالشها و نبردهای جدی مواجه بوده است. این مقاله به بررسی دو عرصهی اصلی فعالیت جمهوری اسلامی میپردازد: نبرد داخلی با مردم ایران و نبرد خارجی با قدرتهای جهانی، بویژه ایالات متحده و اسرائیل.
نبرد داخلی: سرکوب مردم و کنترل جامعه
جمهوری اسلامی ایران بر اساس ایدئولوژی ولایت فقیه، قدرت را در دست نهادهای دینی مرکزی متمرکز کرده و نقش مردم در تصمیمگیریهای کلان را محدود کرده است. در طول بیش از چهار دهه، حکومت با ابزارهای متنوع تلاش کرده است تا هرگونه مقاومت یا مخالفت مردمی را کنترل کند.
الف) سرکوب اعتراضات مدنی:
تظاهرات متعدد، از جنبش سبز در سال ۱۳۸۸ تا اعتراضات اقتصادی و اجتماعی در سالهای اخیر، همواره با سرکوب شدید مواجه شدهاند. استفاده از نیروی انتظامی، سپاه پاسداران، زندانهای سیاسی و محدودیت دسترسی به رسانهها و اینترنت، ابزارهای اصلی حکومت برای مهار صدای مردم بوده است.
ب) محدودیت آزادیهای فردی و اجتماعی:
اعمال محدودیتهای مذهبی، سیاسی و فرهنگی، از جمله اجبار به رعایت حجاب اجباری، محدودیت فعالیت احزاب و انجمنهای مستقل، و کنترل آموزش و رسانهها، نشان میدهد که این نظام بیش از آنکه به منافع ملی و رفاه مردم بیاندیشد، به حفظ ایدئولوژی خود و قدرت مرکزی اهمیت میدهد.
ج) پیامدهای داخلی:
این سیاستهای سرکوبگرانه منجر به کاهش اعتماد مردم به حکومت، افزایش مهاجرت نخبگان، رکود اقتصادی و فاصلهی روزافزون میان مردم و حاکمیت شده است.
نبرد خارجی: مقابله با ایالات متحده و اسرائیل
در عرصهی بینالمللی، جمهوری اسلامی با تمرکز بر ایدئولوژی ضدغربی و ضدصهیونیستی، سیاست خارجی خود را در تقابل با آمریکا و اسرائیل طراحی کرده است.
الف) سیاست ضدآمریکایی:
از ابتدای انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی، ایالات متحده را نماد استکبار و دشمن اصلی خود معرفی کرده و سیاستهای خصمانه، از جمله حمایت از گروههای نیابتی در خاورمیانه و تلاش برای کاهش نفوذ آمریکا در منطقه، را دنبال کرده است. تحریمهای اقتصادی، تهدیدهای نظامی و دیپلماسی محدود، پیامدهای متقابل این رویکرد بوده است.
ب) سیاست ضداسرائیلی:
ایران از سالها پیش اسرائیل را دشمن خود میداند و سیاستهای منطقهای خود، از جمله حمایت از گروههایی همچون حزبالله و حماس، را با هدف مقابله با اسرائیل دنبال کرده است. این استراتژی باعث افزایش تنشهای منطقهای و خطرات امنیتی برای ایران و همسایگان شده است.
ج) پیامدهای خارجی:
تمرکز بر روی دشمنان خارجی و حضور در منازعات منطقهای، علاوه بر تحمیل هزینههای اقتصادی و سیاسی، ایران را به کشوری منزوی در عرصهی بینالمللی تبدیل کرده است. این سیاستها همچنین فرصتهای توسعهی اقتصادی و روابط تجاری جهانی را محدود کردهاند.
جمهوری اسلامی ایران از ابتدا تاکنون در دو جبههی اصلی درگیر نبرد بوده است:
داخل کشور: سرکوب مردم، محدود کردن آزادیها و تمرکز قدرت بر نهادهای مرکزی.
عرصه بینالمللی: مقابله با قدرتهای خارجی، بویژه ایالات متحده و اسرائیل، از طریق سیاستهای خصمانه و حضور در منازعات منطقهای.
نتیجهی این دو رویکرد، ایجاد جامعهای ناراضی، اقتصاد تحت فشار و کشوری نسبتا منزوی در جهان بوده است. بررسی این دو نبرد نشان میدهد که ایدئولوژی و حفظ قدرت برای جمهوری اسلامی همواره مقدم بر منافع مردم و توسعه ملی بوده است.
*«کیهان لندن» با باور به آزادی بیان بخش «دیدگاه» را برای انتشار نظرات و مطالب نویسندگان، تحلیلگران و کارشناسان فارسیزبان فراهم کرده اما مسئولیت محتوای منتشر شده با نویسنده است.




