در حالیکه اینترنت جهانی در ایران بیش از ۵۰ روز است از سوی جمهوری اسلامی قطع شده است، اینترنتی به عنوان «اینترنت پِرو» در حال عرضه است که به بخشی از مشاغل اجازه بهرهمندی از اینترنت جهانی را میدهد اما همچنان همه شهروندان از حق طبیعی برخورداری از اینترنت محروم خواهند ماند.
اینترنت طبقاتی بهعنوان اقدامی تبعیضآمیز برای برخورداری بخشی از شهروندان به اینترنت جهانی از سالها پیش در دستور کار جمهوری اسلامی قرار داشت.
اینترنت اگر چه همواره در ایران فیلتر بوده و با سانسور روبروست اما در دورههای قطع سراسری اینترنت جهانی که در مواقع بحرانی برای حکومت از جمله جنگ و اعتراضات سراسری رخ میدهد همواره برخی از «خودی»ها از جمله مقامات حکومت، روزنامهنگاران و فعالان اصطلاحا رسانهای که پروپاگاندای حکومت را در شبکههای اجتماعی پیش میبرند به اینترنت دسترسی داشتند. این افراد معروف به «سیمکارت سفیدها» بودند.
اکنون در حالیکه اینترنت جهانی در ایران از نهم اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با شروع جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی، بار دیگر، قطع شده است جمهوری اسلامی بهطور رسمی و علنی راهاندازی اینترنت طبقاتی را اجرایی کرده است.
طی روزهای گذشته شرکتهای توزیع اینترنت از بستههای اینترنت بهعنوان «اینترنت پِرو» رونمایی کردهاند که تنها بخشی از مشاغل با ثبتنام در سامانه امکان دسترسی به آن را دارند. از جمله اعضای اتاق بازرگانی، شرکتهای حوزه آیتی و کامپیوتر، اساتید دانشگاه، و اعضای نظام پزشکی!
سه شرکت «ایرانسل»، «رایتل» و «همراه اول» شرایط دریافت «اینترنت پِرو» را اعلام کردند. «اینترنت پِرو» برای گروههای حرفهای از جمله شرکتها، استارتاپها، بازرگانان و نهادهای پژوهشی طراحی شده و دریافت آن مستلزم احراز هویت شغلی و طی مراحل اداری از طریق اپراتورهاست!
بسته «اینترنت پِرو» شرکت «ایرانسل» در قالب یک بسته ۵۰ گیگابایتی بینالمللی یک ساله به مبلغ دو میلیون تومان طراحی شده است و مدیران شرکتها میتوانند درخواست برای چند شماره را اعلام کنند و برای هر شماره فعال میشود.
«اینترنت پِرو» شرکت «رایتل» نیز در قالب یک بسته ۵۰ گیگابایتی یک ساله به مبلغ دو میلیون و ۱۷۶ هزار تومان طراحی شده است و متقاضی صاحب کسب و کار و شرکت حقوقی ثبت شده میتواند درخواست خود را در سربرگ رسمی شرکت به آدرس ایمیل رایتل ارسال کند.
شرکت «همراه اول» هم قابلیت «اینترنت پِرو»را با هزینه هر گیگ ۴۰ هزار تومان در اختیار برخی از اساتید دانشگاه و صاحبان کسبوکار قرار داده است.
افرادی که بهعنوان واجدین شرایط برای دریافت «اینترنت پِرو» اعلام شدهاند باید از طریق اصناف خود اقدام به ثبتنام کنند و پس از تأیید لینکی برای فعال کردن «اینترنت پِرو» برای آنها ارسال میشود.
این خبر را هفته گذشته علی شریعتی عضو اتاق بازرگانی در شبکه «ایکس» داد اما پس از ساعاتی نوشته خود را حذف کرد!
او از ثبتنام بیش از ۹۱ هزار عضو اتاق بازرگانی برای دریافت اینترنت پرو خبر داده و گفته بود که این فاز نخست توزیع این اینترنت است و لینک اتصال به اینترنت برای این افراد ارسال خواهد شد.
اساتید دانشگاه و شاغلان در بخشهای پژوهشی نیز از دیگر افرادی هستند که به گفته وزارت علوم به «اینترنت پِرو» دسترسی خواهند داشت.
دکتر علی سلحشور سرپرست روابط عمومی سازمان نظام پزشکی نیز روز دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ از امکان برخورداری اعضای نظام پزشکی از «اینترنت پِرو» خبر داده است: «پیامک اینترنت پرو از دو روز پیش برای برخی از پزشکان ارسال شده و مرحله به مرحله برای گروههای دیگر هم فرستاده خواهد شد.»
بر اساس توضیحات دکتر علی سلحشور «هر عضو نظام پزشکی بعد از ثبت نام لینکی به معنای فعال شدن این اینترنت دریافت میکند.» به گفته او این اینترنت متعلق به همه اعضای نظام پزشکی است و فقط شامل پزشکان نمیشود بلکه به پزشکان داروساز و دندانپزشکها هم تعلق میگیرد.
«اینترنت پِرو» که مصداقی از تبعیض در جامعه و تحقیر عمومی شهروندان است با مجوز شورای امنیت ملی راهاندازی شده است.
در این رابطه رضا علیزاده رئیس کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی گفته «هرگونه تصمیمگیری درباره وسعت یا محدودیت دامنه دسترسی به اینترنت بینالمللی با نهادهای امنیتی و در رأس آنها شورای عالی امنیت ملی است.»
این نماینده مجلس شورای اسلامی درباره توزیع «اینترنت پِرو» برای برخی از شهروندان گفته «احراز هویت واحدهای تولیدی کوچکتر برای اعطای دسترسی به اینترنت پرو در حال انجام است و به تدریج دسترسیها با رعایت ملاحظات امنیتی به واحدهای تولیدی ثبت شده داده می شود.»
او همچنین وعده داده «هرچه به پیش میرویم سعی میشود تا شرایط بهتری برای دسترسی به اینترنت بینالمللی پایدار با در نظر گرفتن مسائل امنیتی فراهم شود.»
به نظر میرسد منظور رضا علیزاده از «شرایط بهتر برای دسترسی به اینترنت بینالمللی» فقط برای «خواص» است و شامل همه شهروندان نخواهد شد. در همین رابطه سیفالله نیکنامی، رئیس انجمن صنفی کارفرمایی فناوری دیجیتال و هوشمندسازی در ایران، روز یکشنبه ۳۰ فروردین اعلام کرده که «ظرف ده روز آینده» در دسترسی مردم به شبکه جهانی اینترنت «گشایشهای نسبی» رخ خواهد داد.
او همچنین گفته «این بازگشایی احتمالاً به طور کامل نخواهد بود و محدودیت در دسترسی به برخی سرویسهای جهانی همچنان به قوت خود باقی است.»
این فعال صنفی بر ضعف و ظرفیت بسیار پایین اپلیکیشنهای داخلی تأکید کرده است: «مشاهدات ما نشان میدهد که پلتفرمهای داخلی در این شرایط استثنایی نتوانستند اعتماد عمومی را جلب کنند. این اپلیکیشنها حتی با ظرفیت بسیار ضعیف هم قادر به پاسخگویی نبودهاند.»
کارشناسان هشدار دادهاند با توجه به اینکه «قطع اینترنت» به اقدامی معمول از سوی جمهوری اسلامی تبدیل شده، موج جدیدی از مهاجرت از برای برخورداری از حق دسترسی به اینترنت جهانی راه خواهد افتاد!
