معاون وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی با بیان اینکه زنجیره تأمین دیجیتال در بسیاری از صنایع ماهیتی فرامرزی دارد. ثبت سفارش، هماهنگی با تأمینکنندگان خارجی، رهگیری حملونقل، تبادل اسناد و مدیریت لجستیک به سامانهها و پروتکلهای بینالمللی وابسته است، هشدار داده «در نبود اینترنت بینالمللی، این زنجیره دچار اختلال میشود و کسبوکارها دید خود را نسبت به وضعیت تأمین و توزیع از دست میدهند، که این امر در شرایط بحرانی میتواند به کمبود کالا یا اختلال در خدمات حیاتی منجر شود.»
شصت و چهار روز از قطع سراسری اینترنت جهانی در ایران میگذرد و خسارت اقتصادی ناشی از قطع اینترنت بهصورت ساعتی در حال افزایش است. کارشناسان معتقدند خسارت مستقیم قطعی اینترنت روزانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار و غیرمستقیم ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار است که طی ۶۰ روز به بیش از ۴ میلیارد دلار رسیده است.
در این میان بهنظر میرسد با آغاز سومین ماه از قطع سراسری اینترنت در کشور دامنه خسارتها و پیامدهای منفی ناشی از این اقدام سرکوبگرانه حکومت در حال گسترش است.
احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در گفتوگو با خبرگزاری «ایلنا» هشدار داده که قطع اینترنت سبب کمبود کالا در کشور خواهد شد.
احسان چیتساز توضیح داده که «زنجیره تأمین دیجیتال در بسیاری از صنایع ماهیتی فرامرزی دارد. ثبت سفارش، هماهنگی با تأمینکنندگان خارجی، رهگیری حملونقل، تبادل اسناد و مدیریت لجستیک به سامانهها و پروتکلهای بینالمللی وابسته است. در نبود اینترنت بینالمللی، این زنجیره دچار اختلال میشود و کسبوکارها دید خود را نسبت به وضعیت تأمین و توزیع از دست میدهند، که این امر در شرایط بحرانی میتواند به کمبود کالا یا اختلال در خدمات حیاتی منجر شود.»
معاون وزیر ارتباطات همچنین گفته «بسیاری از کسبوکارها -حتی در سطح داخلی- به پلتفرمهای بینالمللی برای بازاریابی، فروش، تبلیغات، تحلیل داده یا ارتباط با مشتریان وابستهاند. ابزارهایی مانند Google Analytics، شبکههای تبلیغاتی، مارکتپلیسها و پلتفرمهای ابری هوش مصنوعی همگی نیازمند اتصال به اینترنت بینالمللی هستند. قطع این اتصال نهتنها جریان درآمدی را مختل میکند، بلکه دادههای تحلیلی و بینشهای حیاتی برای تصمیمگیری را نیز از بین میبرد.»
اگر چه حکومت در هفتههای گذشته ارائه اینترنت طبقاتی با عنوان «اینترنت پرو» به برخی اصناف و مشاغل را برای جلوگیری از گسترش خسارت اقتصادی قطع اینترنت در دستور کار قرار داده اما بهنظر نمیرسد این اقدام موثر باشد.
در همین رابطه احسان چیتساز نیز به خبرگزاری «ایلنا» با تأکید بر اینکه «اینترنت پرو ابزار توسعهای یا امتیاز ویژه نیست» گفته «اینترنت پرو یک راهکار اضطراری برای حفظ حداقل کارکرد اقتصاد دیجیتال در شرایط بحران است و چارچوب آن نیز خارج از وزارتخانه و در سطح تصمیمگیریهای امنیتی کشور تعیین میشود و نمیتواند جایگزین اینترنت پس از پایان جنگ باشد.»
رضا الفتنسب رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی با هشدار نسبت به تبعات تداوم قطعی اینترنت میگوید فروش آنلاین در برخی کسبوکارها تا ۷۰ درصد کاهش یافته و حدود ۲۰۰۰ شرکت تنها یک تا دو ماه تابآوری دارند؛ وضعیتی که اقتصاد دیجیتال را وارد دورهای از «بیثباتی ساختاری» کرده است.
یکی از پیامدهای قطع اینترنت در کشور در بازار کار بروز پیدا کرده است. محمدرضا عبدالهی، تحلیلگر اقتصاد کلان در گفتوگو با وبسایت «تجارتنیوز» تأکید کرده که از دیماه امسال که در جریان اعتراضات اینترنت قطع شد و بار دیگر از نهم اسفند تا کنون اینترنت قطع شده است مشاغل فعال در بستر اینترنت از دست رفتند و مشاغل بیکیفیت جایگزین مشاغل پایدار شدند.
این کارشناس اقتصادی هشدار داده که «روند کلی بازار کار نگرانکننده ارزیابی میشود؛ کاهش مشاغل پایدار، رشد مشاغل کمکیفیت و احتمال افزایش بیکاریبهویژه در بخش صنعت نشان میدهد وضعیت اشتغال در مسیر دشوارتری قرار گرفته است.»
روزنامه «دنیای اقتصاد» در شماره روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ با انتشار گزارشی درباره پیامدهای قطع اینترنت بر بازار کار نوشته آگهیهای استخدام در پی جنگ و قطعی اینترنت بهشدت کاهش یافته و همزمان تقاضای آنلاین برای کار به شکل چشمگیری افزایش پیدا کرده است.
در گزارش «دنیای اقتصاد» آمده «خسارات جنگ و اختلال اینترنت بسیاری از کسبوکارها را به تعطیلی یا کوچکسازی وادار کرده و موج گستردهای از تعدیل نیرو ایجاد شده است.»
آمارها نشان میدهد در بخش اقتصاد دیجیتال شرکتها تحت فشار مالی، بین یکششم تا یکپنجم کارکنان خود را تعدیل کردهاند.
آمار پلتفرمهای کاریابی نیز نشان میدهد فرصتهای شغلی نسبت به زمان مشابه سال گذشته ۸۰ درصد کاهش یافته و برخی مشاغل، بهویژه حوزه مارکتینگ دیجیتال، تا ۹۰ درصد حذف شدهاند. در مقابل تعداد رزومههای ارسالی رکورد ۳۱۸ هزار مورد در یک روز را ثبت کرده است که از عمیقتر شدن شکاف عرضه و تقاضای نیروی کار حکایت دارد.
گزارش اخیر شرکت متا، مالک اینستاگرام، واتساپ و فیسبوک، درباره اثر قطع اینترنت ایران بر کاربران این شرکت نشان از آثار گسترده قطع اینترنت دارد. شرکت متا در این گزارش از عملکردش در سه ماهه اول سال جاری میلادی، از کاهش رشد کاربران فعالش خبر داده و یکی از دلایل آن را قطع اینترنت در ایران عنوان کرده است.
بر اساس این گزارش رشد کاربران این شرکت کاهش یافته و هزینه سرمایهای کمتر از انتظار رخ داده که نتیجه آن سقوط بیش از ۸ درصدی ارزش سهام این شرکت شده است!
متا در گزارش سه ماهه اول سال جاری، تعداد کاربران فعال خود را روزانه ۳/۵۶ میلیارد نفر اعلام کرد که ۴ درصد از دوره مشابه در سال قبل بیشتر است اما ۵ درصد از سه ماه قبلی (سه ماه اخر سال میلادی پیش) کمتر است. تحلیلگران بازار سهام پیشبینی میکردند که کاربران فعال متا در سه ماهه اول سال جاری میلادی به ۳/۶۲ میلیارد نفر برسد.
شرکت متا میگوید که «اختلالات اینترنت در ایران» پس از آغاز جنگ در خاورمیانه و همچنین «محدودیت دسترسی به واتساپ در روسیه» باعث کاهش رشد کاربران فعالش شده است.
