ادامه محاصره دریایی بنادر ایران که از سوی آمریکا بهعنوان بخشی از یک پروژه نظامی، اطلاعاتی و اقتصادی برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی دنبال میشود، صادرات نفت ایران از طریق دریا را به نزدیک «صفر» رسانده است.
سنتکام اعلام کرد که تا روز دوشنبه ۱۸ خرداد، تعدادی نفتکش هدف اقدامات نیروهای آمریکایی قرار گرفتهاند. همچنین گفته میشود هفت شناور متخلف توقیف شده، ۱۳۴ کشتی تجاری ناچار به تغییر مسیر شدهاند و ۴۲ کشتی حامل کمکهای بشردوستانه مجوز عبور دریافت کردهاند.
دادههای شرکتهای ردیابی نفتکشها نشان میدهد صادرات نفت و میعانات گازی ایران اردیبهشت و خرداد به کمتر از ۳۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و به پایینترین سطح خود از زمان کارزار «فشار حداکثری» دولت نخست ترامپ رسیده است.
بر اساس گزارشها، محاصره دریایی جمهوری اسلامی ممکن است ماهها ادامه داشته باشد و در حال حاضر هیچ نشانهای از لغو آن دیده نمیشود. در چنین شرایطی، این نگرانی وجود دارد که کشور دیر یا زود با کمبود برخی کالاهای اساسی از جمله روغن، برنج و آرد مواجه شود.
هماکنون نیز تأمین برخی اقلام در بازار، از جمله شکر و روغن، با دشواریهایی روبهرو است.
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که در شهرهای بزرگ، بخشی از مردم در پی نگرانی از کمبود کالا، به ذخیرهسازی مواد غذایی، شویندهها و اقلام بهداشتی روی آوردهاند. این در حالی است که داود گودرزی، معاون خدمات شهری و محیط زیست شهرداری تهران، تأکید کرده است که «مردم نگران کمبود کالا نباشند» و «نیازی به ذخیرهسازی خانگی وجود ندارد.»
هرچند حکومت مدعی است در تأمین کالاهای اساسی طی جنگ عملکرد موفقی داشته است اما دو مشکل اساسی وجود دارد: ۱) بودجه برای تأمین کالاهای اساسی با وجود عدم فروش نفت کافی نیست و ۲) جیب مردم برای خرید خالیست.
مسعود پزشکیان رئیس دولت با تأکید بر «ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاههای اقتصادی و نظام بانکی» خواستار بررسی و امکان تهاتر مطالبات و بدهیهای فعالان اقتصادی حوزه تأمین کالاهای اساسی شد تا از بروز اختلال در زنجیره تأمین و تجارت این کالاها جلوگیری شود.
در بالاترین ردههای امنیتی حکومت هشدار میدهند هدف از محاصره اقتصادی تشدید نارضایتی و به خیابان کشاندن مجدد مردم است. بعد از جنگ گرانیها افزایش پیدا کرده، بسیاری از شهروندان مشاغل خود را از دست دادهاند و بنگاههای مالی عملاً تعطیل شدند.
