آتشسوزی در بخشی از تالاب هورالعظیم که از ظهر روز گذشته آغاز شده، همچنان ادامه دارد و به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان عامل انسانی در بروز این آتشسوزی نقش داشته است.
آتشسوزی بزرگی از ظهر روز سهشنبه ششم امرداد ۱۴۰۵ در شمال تالاب هورالعظیم آغاز شده و به علت عدم امکان دسترسی نیروهای عملیاتی به محل وقوع حریق، آتشسوزی همچنان ادامه دارد.
موسی مدحجی رئیس اداره احیای تالابهای اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان در گفتگو با خبرگزاری «مهر» علت اولیه این آتشسوزی را اقدام برخی گاومیشداران منطقه برای سوزاندن پوشش گیاهی با هدف رویش علوفه تازه عنوان کرد.
به گفته موسی مدحجی حدود چهار روز پیش نیز بخشی از تالاب هورالعظیم دچار آتشسوزی شد که بر اساس بررسیهای انجامشده، علت آن آتش زدن پوشش گیاهی توسط دامداران برای برداشت علوفه بود. این آتشسوزی در مدت کوتاهی مهار و خاموش شد و خسارتی به تالاب وارد نکرد.
تالاب هورالعظیم، یکی از بزرگترین تالابهای مرزی ایران و عراق، در جنوب غرب استان خوزستان و در محدوده شهرستانهای هویزه و دشتآزادگان قرار دارد. این تالاب علاوه بر نقش مهم در حفظ تنوع زیستی، در کنترل گردوغبار، تعدیل اقلیم منطقه و تأمین معیشت کشاورزان و دامداران منطقه دارد.
تالاب هورالعظیم از جمله تالابهایی است که به علت سوءمدیریت مقامات جمهوری اسلامی با خشکی روبرو شده است. گردوخاک بلندشده از بستر خشک شده تالاب و دود و غبار ناشی از آتشسوزیهای پیدرپی در آن از جمله دلائل مهم آلودگی هوای استان خوزستان و شهر اهواز است.
لیندا آشتیانی، فعال حوزه محیط زیست و پژوهشگر حوزه هورالعظیم، در گفتگو با خبرگزاری «رکنا» پرداخت نشدن حقابه تالاب هورالعظیم را علت اصلی آتشسوزیها ارزیابی کرده است: «تقریباً در ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر، حقابه هورالعظیم پرداخت نشده است؛ جز در سال ۹۸ و در جریان سیلاب آن سال که البته آن هم نمیتوانست به عنوان تأمین حقابه تالاب تعریف شود. حجم آب سیلاب به اندازهای بود که مسئولان مجبور شدند مخزن سد کرخه را باز کنند و در نتیجه، آب تا بخشی از تالاب وارد شد و امکان آبگیری بخشی از آن فراهم شد؛ آن هم نه به صورت کامل. ضمن اینکه شرکتهای نفتی در قسمت جنوبی اجازه آبگیری کامل را ندادند.»
این فعال محیط زیست افزوده در تمام این سالها حقابه هورالعظیم تأمین نشده است. زمانی که بخش عراقی تالاب در سال گذشته دچار آتشسوزی شد، قرار شد از سد سیمره ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب رهاسازی شود تا به بخش ایرانی هورالعظیم برسد، این بخش آبگیری شود و از آتشسوزیهای بعدی جلوگیری شود. همچنین قرار بود مازاد آب به بخش عراقی منتقل شود، اما این اتفاق نیفتاد.
او در ادامه گفته آبی که رهاسازی شده بود، عملاً نتوانست تالاب را آبگیری کند. از همان زمان، با توجه به اینکه مدلهای هواشناسی افزایش دمای قابل توجه امسال را نسبت به سالهای گذشته پیشبینی کرده بودند، کارشناسان هشدار میدادند که وقوع آتشسوزی در منطقه قطعی خواهد بود.»
لیندا آشتیانی «در این شرایط، دو راهکار وجود داشت؛ نخست اینکه حقابه تالاب تأمین شود. علاوه بر آبگیری بستر تالاب، باید به موضوع نیزارهای عظیم هورالعظیم توجه میشد؛ چراکه این نیزارها یکی از قابل اشتعالترین منابع منطقه هستند. بخشهایی از این نیزارها سالهاست خشک شده و در واقع به یک بمب ساعتی تبدیل شدهاند که هر لحظه با افزایش دما امکان شعلهور شدن دارند. همین اتفاق هم رخ داده است. در چند سال اخیر نیز آتشسوزیها معمولاً از نیزارها آغاز شده و سپس به بخشهای داخلی تالاب گسترش پیدا کرده است.»
او افزوده راهکار دوم این بود که اگر وزارت نیرو حقابه را پرداخت نمیکند، حداقل تجهیزات کافی در اختیار منطقه و نیروهای عملیاتی قرار گیرد تا محیطبانان بتوانند در صورت وقوع چنین حوادثی، بهموقع وارد عمل شوند و آتش را مهار کنند.اما این اتفاق هم رخ نداد. تجهیزات و امکانات جدیدی فراتر از آنچه از قبل در منطقه وجود داشت، تأمین نشد.
لیندا آشتیانی گفته در نتیجه، نه پیشگیری انجام شد و نه امکان مدیریت بهموقع بحران فراهم شد.در حال حاضر بخشی از آتش مهار شده، اما بخش دیگری همچنان باقی مانده است که دقیقاً در منطقهای صعبالعبور قرار دارد.
