کمپین حقوق بشر ایران در گزارشی اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، دستکم ۶۰ آموزگار را بازداشت، زندانی یا با احکام قضایی روبرو کرده است. این نهاد از سازمانهای بینالمللی خواست برای پیگیری وضعیت معلمان بازداشتشده و افزایش فشار بر جمهوری اسلامی، اقدام کنند.
کمپین حقوق بشر ایران گزارش داده در پی اعتراضهای گسترده و خونین دی ۱۴۰۴ و سرکوب مرگبار معترضان در شهرها و مناطق مختلف کشور، جمهوری اسلامی کارزاری سازمانیافته را برای سرکوب معلمان، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین گروههای مدنی ایران، به راه انداخته است.
این گزارش افزوده مقامات امنیتی و قضایی، در چارچوب کارزار گستردهتر جمهوری اسلامی برای سرکوب هرگونه صدای مخالف، معلمان و فعالان تشکلهای صنفی فرهنگی را بهطور خودسرانه بازداشت، ناپدیدسازی قهری و با اتهامهای واهی تحت پیگرد قضایی قرار دادهاند. بسیاری از آنان برای مدتهای طولانی در سلول انفرادی نگهداری شده و از دسترسی به وکیل، ارتباط با دنیای خارج و خدمات درمانی محروم بودهاند؛ اقداماتی که با هدف ارعاب معلمان و خاموش کردن فعالیتهای مستقل صنفی صورت گرفته است.
بررسیهای کمپین حقوق بشر ایران نشان میدهد که پس از اعتراضات دی ۴۰۴ ا ششم امرداد ۱۴۰۵ دستکم ۶۰ آموزگار در ایران بازداشت، زندانی و یا با احکام قضایی روبرو شدهاند. با این حال، تعداد واقعی بازداشتشدگان بهطور قطع بسیار بیشتر است؛ بهویژه در مورد معلمانی که در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ بازداشت شدند اما پروندههای آنان هرگز علنی نشد، همچنین در شهرهای کوچک بسیاری از بازداشتها هرگز گزارش نشدهاند. افزون بر این، قطع بیسابقه اینترنت در سراسر کشور به مدت ۸۸ روز نیز مستندسازی سرکوب خشونتبار حکومت را بهشدت دشوار کرده است.
این گزارش افزوده معلمان بازداشتشده برای مدتهای طولانی در بازداشت خودسرانه، بدون دسترسی به وکیل و ارتباط با دنیای خارج و در سلولهای انفرادی نگهداری شدهاند. همچنین تأکید شده آموزگاران با اتهامهای مبهم امنیتی تحت پیگرد قرار گرفتهاند و احکام صادرشده علیه آنها شامل حبسهای طولانیمدت، شلاق و تبعید داخلی بوده است.
کمپین حقوق بشر ایران همچنین از یونسکو، سازمان بینالمللی کار و دیگر نهادهای بینالمللی خواست برای توقف سرکوب معلمان در ایران اقدام کنند.
این نهاد حقوق بشری همچنین نوشته گزارشگران موضوعی سازمان ملل، از جمله گزارشگران ویژه در زمینههای شکنجه، حق آزادی تجمعات مسالمتآمیز و تشکلیابی، و حق آموزش، همراه با گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در ایران و گروه کاری بازداشتهای خودسرانه، باید با بهرهگیری از سازوکارهای خود، از جمله مکاتبات رسمی و درخواست اقدام فوری، وضعیت معلمان بازداشتشده در ایران را پیگیری، خواستار آزادی فوری آنان شوند و مقامهای جمهوری اسلامی را نسبت به نقض حقوق معلمان پاسخگو کنند.
همچنین یک فرد آگاه از وضعیت تعدادی از معلمان و فرهنگیان بازداشتشده در شهر اراک (استان مرکزی) به کمپین حقوق بشر ایران گفت: «در شهر کوچکی مثل اراک تعدادی از فرهنگیان و معلمان بازداشت شدند اما خب اسامی تعداد محدودی رسانهای شد. یکی از معلمانی که بازداشت شده بود با اتهام محاربه روبرو بود که در نهایت از این اتهام تبرئه شد و پس از چند ماه با وثیقه آزاد شد. او همان روزهای ۱۸- ۱۹ در منزل شخصی بازداشت شد. یکی دیگر از معلمان خوشنام شهر نیز فروردین ماه ، یعنی در میانه جنگ، پس از یورش ماموران به محل سکونتش بازداشت شد که به تازگی با قید وثیقه آزاد شد.»
به گفته این منبع مطلع «یکی از بازداشتشدگان اعتراضات شهر اراک، معلم و همزمان معاون مهمترین و معروفترین دبیرستان شهر بود. دبیرستانی که بام آن محل استقرار نیروهای مسلح و شلیک به سمت معترضان در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی بود. این دبیرستان مشرف به یکی از خیابانهای اصلی شهر است که جمعیت زیادی برای اعتراض به آنجا آمده بودند از جمله همین آقای معاون به همراه همسر و فرزندانش که همگی بازداشت میشوند. موضوع مهم اینجاست که همسر این آقا ، خود یکی از مقامات عالیرتبه شهر است.»
فعالان و تشکلهای صنفی آموزگاران نیز طی ماههای گذشته بارها به سرکوب سازمانیافته آموزگاران در شهرهای مختلف اعتراض کردهاند. در یکی از آخرین واکنشها کانون صنفی فرهنگیان گیلان با صدور بیانیهای تبعید ایرج توبهایها و تداوم بازداشت رضا امانیفر، دو آموزگار ساکن استان گیلان، را محکوم کرد.
در این بیانیه آمده «در شرایطی که تبعات سیاستهای ناکارآمد اقتصادی، فشارهای ناشی از جنگ و تحریم و فساد ساختاری، خیل عظیمی از هممیهنانمان، کارگران و مزدبگیران و حتی بخش بزرگی از قشر متوسط جامعه را به زیر خط فقر کشانده، آیا دور از انتظار است که علیرغم تمام محدودیتهایی که با توجیهات گوناگون و در واقع به شکلی غیرمنطقی و غیرقانونی اعمال میشود، کسانی طاقتشان طاقت شود و اعتراضشان را به وضع موجود، آن هم در چارچوب قانون اساسی و قوانین برگرفته از آن نشان دهند؟»
در بخشی از این بیانیه آمده «ایرج توبهایها نجفآبادی، معلم پیشکسوت، پس از سپری کردن دو سال و یک ماه حبس، در تاریخ ۲۸ تیرماه محکوم شده است تا از خانه و همسر و فرزندان و دوستانش دور شود و به تبعید در روستای دهسلم از توابع شهرستان نهبندان در دل کویر فرستاده شود.»
این بیانیه افزوده «دکتر عبدالرضا امانیفر، دبیرکل کانون صنفی معلمان استان بوشهر و بازرس شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، اکنون بر سه ماه هست که با داشتن بیماری مزمن کلیوی در بازداشت موقت به سر میبرد. این محدودیت در شرایطی در مورد ایشان اعمال میشود که دسترسی به درمان مناسب از ابتداییترین حقوق یک زندانی است.»
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران نیز روز گذشته گزارش داده بهرام یعقوبی، عضو کانون صنفی فرهنگیان استان آذربایجان شرقی در پی پروندهای که از سال ۱۴۰۳ با اتهام «تبلیغ علیه نظام» به دلیل فعالیت در شبکههای مجازی علیه او تشکیل شده بود، از سوی شعبه دوم دادگاه انقلاب به هشت ماه حبس تعزیری محکوم شده است. بر اساس این حکم، مجازات حبس به پرداخت جزای نقدی به مبلغ شصت میلیون ریال تبدیل شده است.
