سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی با اشاره به بحران کمبود و گرانی دارو، در هشداری بی‌سابقه اعلام کرده: «اگر مردم مریض شوند پایانش درمان نیست، مرگ است و چشم خود را بر کشته شدن مردم به دلیل نبود دارو و گرانی درمان بسته‌ایم». همچنین رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران، در نامه‌ای به وزیر بهداشت نسبت به پیامدهای گرانی و کمبود داروهای روانپزشکی هشدار داده و نوشته «قطع ناخواسته درمان، دسترسی نامنظم به دارو یا تغییرات ناگهانی در درمان می‌تواند در برخی بیماران موجب برهم خوردن ثبات درمانی و افزایش خطر عود، تشدید نشانه‌ها و بستری مجدد شود».
افزایش چند برابری قیمت دارو و تجهیزات پزشکی، و کمبود شدید این اقلام در بازار، بحرانی جدی در ساختار سلامت ایران ایجاد کرده است.
سلمان اسحاقی سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرگزاری «ایلنا» با انتقاد شدید از سیاست‌های دولت و به ویژه وزارت بهداشت در رابطه با مدیریت بازار دارو گفته که گرانی درمان، کمبود دارو و بحران بیمه‌ها به مرحله‌ای رسیده که جان شهروندان را تهدید می‌کند و بخشی از مشکلات نه ناشی از جنگ و تحریم، بلکه نتیجه تصمیمات نادرست و فساد داخلی است.
سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی افزوده: «چشم خود را بر کشته شدن مردم به دلیل نبود دارو و گرانی درمان بسته‌ایم» و افزود: «به جایی رسیده‌ایم که آرزو می‌کنیم مردم مریض نشوند؛ چون اگر مریض شوند، انتهای این مریضی درمان نیست، مرگ است.»
او با رد نسبت دادن همه مشکلات دارویی به تحریم‌ها گفت که تأمین دارو و مواد اولیه «هیچ ارتباطی به جنگ ندارد» و مدعی شد با تصمیم‌گیری درست و مقابله با فساد می‌توان بخش مهمی از بحران را حل کرد. اسحاقی همچنین پرسید، چگونه در شرایطی که کمبود دارو به تحریم نسبت داده می‌شود، کالاهای لوکس، آیفون و خودروهای گران‌قیمت همچنان وارد کشور می‌شوند!
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: «تا اتفاقی می‌افتد، می‌گوییم جنگ است، دارو نیست، تحریم هستیم و مواردی از این دست برای پاسخ دادن اعلام می‌شود. در صورتی که اگر هوشیار باشیم، اگر اراده داشته باشیم و اگر با فساد مبارزه کنیم، می‌توانم به‌جد به شما بگویم که تأمین دارو و مواد اولیه دارو هیچ ارتباطی به جنگ ندارد.»
این نماینده مجلس همچنین از ورشکستگی پنهان بیمه‌ها خبر داد و گفت که قوه قضائیه با وجود در اختیار داشتن اسناد مربوط به ده‌ها میلیارد دلار منابع بازنگشته، اقدام مؤثری برای بازگرداندن این پول‌ها انجام نداده است.
سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی به مواردی از فروش اموال توسط شهروندان برای تأمین هزینه درمان اشاره کرد و گفت: “یک زوج روستایی گوسفندها و اتومبیل پرایدشان را برای تأمین هزینه درمان فروخته و یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای دریچه قلب پرداخت کرده‌اند، اما بعد به آنها گفته شده دریچه مناسب نیست و باید دریچه دیگری تهیه کنند.” به گفته او، قیمت برخی دریچه‌های قلب به حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان می‌رسد و بیمه نیز هزینه آنها را نمی‌پردازد.
اظهارات اسحاقی تصویری کم‌سابقه از بحران نظام سلامت ایران ارائه می‌دهد؛ تصویری که بخش دیگری از آن را وحید شریعت رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران در نامه‌ای به محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مطرح کرده است.
وحید شریعت با هشدار درباره پیامدهای گرانی و کمبود داروهای روانپزشکی نوشته: «مسئله کمبود داروهای روانپزشکی را نمی‌توان صرفاً با جایگزینی یک نام تجاری با نامی دیگر مرتفع دانست. در برخی موارد، کمبود مربوط به اصل دارو یا شکل دارویی مورد نیاز است و در برخی بیماران نیز تغییر ناگهانی فرآورده یا برنامه درمانی نیازمند ارزیابی و نظارت پزشک است.»
رئیس انجمن علمی روانپزشکیان ایران افزوده: «پیامدهای کمبود دارو محدود به علائم بیماری باقی نمی‌ماند. جستجوی مکرر بیمار و خانواده برای یافتن دارو در داروخانه‌های متعدد، مراجعه به شهرهای دیگر یا روی آوردن به بازارهای غیررسمی، خود به منبع مستقلی از اضطراب، فشار روانی و اقتصادی بر خانواده و کاهش اعتماد به نظام سلامت تبدیل می‌شود.»
بر اساس تأکید وحید شریعت، «بیماران کم‌برخوردار، ساکنان مناطق دور از مراکز بزرگ و مبتلایان به اختلالات شدید روانپزشکی، آسیب‌پذیری بیشتری دارند.»
در بخشی از این نامه آمده: «درمان بسیاری از اختلالات روانپزشکی، به ویژه اختلالات خلقی و سایکوتیک، طولانی‌مدت و در مواردی مادام‌العمر است. قطع ناخواسته درمان، دسترسی نامنظم به دارو یا تغییرات ناگهانی در درمان می‌تواند در برخی بیماران موجب برهم خوردن ثبات درمانی و افزایش خطر عود، تشدید نشانه‌ها و بستری مجدد شود.»
همچنین علی دهقان‌کیا رئیس هیئت مدیره کانون عالی بازنشستگان تامین اجتماعی تهران نیز اعلام کرده که «نزدیک به ۵۰۰ قلم دارو از شمول بیمه خارج شده و پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت برخی داروها جهش قابل توجهی داشته است.»
علی دهقان‌کیا افزوده: «حقوق بازنشستگان ریالی است، اما قیمت دارو و هزینه‌های درمان متأثر از نرخ ارز افزایش پیدا می‌کند و این فاصله فشار بیشتری بر معیشت آنها وارد کرده است.»
به گفته این فعال کارگری، کسری تأمین اجتماعی به بالای ۴۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده و ادامه این وضعیت، تأمین هزینه‌های درمان بازنشستگان را با مشکل مواجه کرده است. از سوی دیگر سبد معیشت خانوار به حدود ۹۰ میلیون تومان رسیده، اما حقوق بازنشستگان متناسب با این افزایش تغییر نکرده است.
علی دهقان‌کیا افزوده: «این شرایط برخی بازنشستگان را ناچار کرده برای جبران هزینه‌های زندگی، دوباره به کار روی بیاورند؛ از رانندگی و نگهبانی تا بازگشت به شغل قبلی!»
وبسایت «اقتصاد »۲۴ نیز گزارش داده، بررسی‌ها نشان می‌دهد که افزایش قیمت دارو در یکسال گذشته حاصل یک عامل واحد نبوده و مجموعه‌ای از فشار‌های ارزی و لجستیک همزمان بر هزینه تولید اثر گذاشته است.
در بخشی از این گزارش آمده، در سال جاری، نرخ ارز ترجیحی بخش عمده مواد اولیه دارویی از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۵۰ هزار تومان رسیده که افزایش حدود ۴۲۶ درصدی را نشان می‌دهد. در کنار آن، حدود ۷۰ درصد هزینه تولید دارو به اقلامی مانند بسته‌بندی، شیشه، بروشور، درپوش و حلال‌ها مربوط می‌شود که با افزایش تورم عمومی با افزایش قیمت روبرو بوده‌اند.
اینهمه در حالیست که همانطور که علی دهقان‌کیا اشاره کرده، بار افزایش قیمت و کمبود دارو در عمل روی دوش شهروندان سنگینی کرده و جان و سلامت بیماران را هدف قرار می‌دهد.
در همین رابطه به تازگی معصومه صادق‌زاده بروجنی مدیرعامل کانون هموفیلی ایران با اشاره به موانع ناشی از تحریم‌ها در تأمین دارو اعلام کرد که حدود چهار هزار بیمار هموفیلی بیش از هشت ماه است که به داروهای مورد نیاز خود دسترسی کافی ندارند؛ وضعیتی که به گفته معصومه صادق‌زاده بروجنی، سلامت و جان برخی بیماران را در معرض خطر قرار داده و دسترسی آنان به درمان مناسب و مستمر را به‌شدت مختل کرده است.
مدیرعامل کانون هموفیلی ایران با بیان اینکه سازمان غذا و دارو طی هشت ماه گذشته هیچ مبلغی را برای تأمین داروهای بیماران هموفیلی اختصاص نداده، تأکید کرده بود؛ «تداوم کمبود دارو برخی بیماران را ناچار به استفاده از روش‌های درمانی قدیمی‌تر و دشوارتر کرده که در مواردی مستلزم بستری در بیمارستان است.»
