استان گیلان وارد پنجمین سال خشکسالی شده و با کاهش ۷۰ درصدی باران در تابستان امسال، یکی از گرمترین، شرجیترین و در عین حال بیآبترین تابستانهای خود را پشت سر میگذارد.

موج خشکسالی در ایران به استان سرسبز گیلان رسیده است. آمارها نشان میدهد بارانهای تابستانی در این استان با کاهش بیسابقه ۷۰ درصدی روبرو شده و به این ترتیب این استان پنجمین سال خشکسالی پیاپی خود را تحمل میکند.
روزنامه «دنیای اقتصاد» با اشاره به آمار کاهش بارندگی در گیلان گزارش داده بسیاری از رودها و منابع آبی این استان خشک شدهاند و دیگر چندان خبری از طراوت، زیبایی و پرآبی گیلان نیست.
در این گزارش آمده در چند هفته اخیر، خشک شدن سد خاکی «سقالکسار» که یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری رشت به شمار میرود، همه را در شوکی جدید در کنار شوک بحران آبی تهران، اصفهان و دیگر استانها فرو برد.
خشک شدن منابع آبی گیلان به عنوان پربارشترین استان کشور، همزمان با دیگر استانهای خشک کشور، چندان باورپذیر نیست. در تصور عمده افراد، زمانی از خشکسالی حرفی به میان میآید، مناطق کویری و خشک و شهرهایی که با کاهش باران و بحران آب مواجه هستند مجسم میشود، از این رو درگیر شدن استانهای شمالی به تنشهای آبی و خشکسالی در کشاورزی و تأمین آب شرب تقریبا دور از تصور است، اما حالا به واقعیت تبدیل شده است. و این اتفاق میتواند زنگ هشداری برای وقوع بحرانهای جدی در سالهای بعد باشد که حتی گیلان پرآب و پربارش نیز به استانی بیآب تبدیل شود.
«دنیای اقتصاد» تأکید کردهع که سد سفید رود که آب خود را از رودخانه سفیدرود و قزل اوزن و شاهرود تأمین میکند، بهعنوان اصلیترین منبع آبی تأمین کننده آب شرب و کشاورزی استان به شمار میرود که حدود دو سوم کشاورزی استان به این آب وابسته است. امسال به واسطه کاهش بارندگی میزان آب ورودی به سد در پایینترین میزان خود رسید و در مرداد امسال با کاهش ۷۳درصدی آب ذخیره شده در پشت سد روبرو شد.
همچنین بسیاری از رودخانههای گیلان نیز با خشکی مواجه شدهاند. کاهش آب رودخانه سیاهدرویشان در انزلی، رودخانههای گازگیشه، باقلاکش، شکرکش و بسیاری از رودهای دیگر در این استان نمونههای بارزی از بحران کمآبی و کاهش بارندگی در این استان پربارش است.
ساخت و ساز بیرویه و گسترش ویلاسازی از جمله دلایل مهم در بروز خشکسالی بیسابقه در استان گیلان ارزیابی شده است. «دنیای اقتصاد نوشته ساخت و ساز تا آنجا پیش رفته که حتی در نوک کوهها هم ویلاهایی لوکس سربرآوردهاند و هیچ محدودیت و نظارتی برای جلوگیری از آن وجود ندارد.
این گزارش افزوده قفل تغییر کاربری امسال شکسته شد و به افراد بومی و در کل صاحبان زمین در گیلان اجازه تغییر کاربری و ساخت خانه و ویلا داده شد، که باعث شده بیش از گذشته شاهد خرد شدن زمینهای کشاورزی و باغها و شالیزارها باشیم و صفهای طولانی برای دریافت مجوز تغییر کاربری و در نتیجه افزایش بیرویه ساخت و ساز و افزایش جمعیت در گیلان شکل بگیرد که این خود بهعنوان یک عامل مخرب برای منابع آبی و طبیعی استان خواهد بود.
عدم مدیریت در حفظ و نگهداشت منابع آبی نیز یکی دیگر از دلایلی است که استان گیلان را مانند دیگر استانهای ایران با خشکسالی روبرو کرده است.
همچنین یکی از بزرگترین بحرانهای گیلان نبود مدیریت دپوی زباله است که پسابها و شیرابههای آن تا سطح آبهای سطحی و حتی آبهای زیرزمینی نفوذ میکنند و منجر به آلودگی آبها و به خطر افتادن منابع آبی استان شده است.
«دنیای اقتصاد» نوشته رهاسازی زبالهها در طبیعت، قطع درختان، روشن کردن آتش، و ورود بیش از ظرفیت منطقه در مقاصد گردشگری، خود به عامل مهمی برای تغییرات اقلیمی و آسیب به منابع طبیعی و آبی استان تبدیل شده است. هدر رفت و مصرف آب به واسطه ورود گردشگران طی یک دهه اخیر افزایش یافته است و فعالان گردشگری استان از هتلها و بومگردیها تا مراکز تفریحی اقدامی در جهت کاهش مصرف آب و آموزش به مسافران انجام ندادهاند و این رفتارهای مخرب حالا بلای جان یکی از زیباترین استانهای کشور شده است.




