در شرایطی که مقامات دولتی در حال تأیید و تکذیب تصمیم دولت برای افزایش قیمت بنزین هستند، مسعود پزشکیان گفته بیتردید قیمت بنزین افزایش پیدا خواهد کرد.
مسعود پزشکیان رئیس دولت چهاردهم روز پنجشنبه اول آبانماه ۱۴۰۴ در نشست با فعالان اجتماعی و فرهنگی آذربایجان غربی گفت شکی نیست که قیمت بنزین باید افزایش پیدا کند: «در اینکه بنزین باید گران شود شکی نیست، آب هم پر کنیم لیتری گرانتر از قیمت فعلی درمیآید اما اینطور نیست که یکشبه تصمیم بگیریم. باید هزاران متغیر را ببینیم و برای آنها چارهاندیشی کنیم.»
رئیس دولت چهاردهم در ادامه گفت که افزایش قیمت بنزین اقدام سادهای نیست: «چرا هنگامی که خواستند قیمت بنزین را بالا ببرند فاجعه به وجود آمد؟ آیا مداخله و افزایش قیمت به این سادگی است؟ مگر به این سادگی است؟ مگر من میتوانم الان بنشینم تصمیم بگیرم؟ در صورتی که باید انجام داد. بدیهی هم هست باید انجام بدهیم ولی به این سادگی نیست.»
پزشکیان بدون اشاره به اعتراضات آبان ۹۸ که در پی افزایش ناگهانی و شبانهی قیمت بنزین رخ داد، تأکید کرد «تصمیم اینجوری نیست من بنشینم شب تصمیم بگیرم هر کسی هم خواست حرف بزند بزنم تو سرش؛ مگر من میتوانم بزنم؟»
او همچنین درباره ضرورت افزایش قیمت بنزین در توضیحات تکراری گفت: «بنزین که ۱۵۰۰ تومان نمیشود، اصلا آب را به این قیمت میدهند؟ راه حل چیست؟ من میتوانم به این سادگی فردا بگویم بنزین ۳۰ هزار تومان است؟ میشود این کار را کرد؟»
رئیس دولت چهاردهم افزوده «وقتی عوامل مختلف را نبینی و نتوانی همه آنها را با هم مدیریت کنی، اگر عارضه ایجاد شد و برای آن راه و درمان نداشته باشی، با مشکل مواجه میشوی و بعد برمیگردی. برای اینکه بتوان یک بیماری و مشکل را حل کرد، یک تیم باید کار کند و اگر عارضهای رخ داد، آن را هم باید یکی حل کند. برای مسائل پیچیده اجتماعی، با یک دستور دادن حل نمیشود، بعد هم دعوا میشود؛ مسئله را باید تیمی حل کنیم.»
افزایش قیمت بنزین از ابتدای تشکیل دولت مسعود پزشکیان در امرداد ۱۴۰۳ تا کنون مطرح بوده است. با اینهمه طی هفتههای گذشته و در پی تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۵ و همچنین افزایش کسری بودجه دولت، خبرهای ضد و نقیض زیادی درباره افزایش قیمت مطرح شده و مقامات دولتی نیز به تأیید و تکذیب این خبرها میپردازند.
همزمان با سخنان پزشکیان درباره افزایش قیمت بنزین، کامل تقوینژاد دبیر هیئت دولت با تأکید بر اینکه «هیچ مصوبهای درباره بنزین در دولت مطرح نشده» گفت «هرچند کارهای کارشناسی در کارگروهها انجام میشود، اما تا کنون هیچ تصمیمی درباره قیمت، سهمیه یا سیاست جدید سوخت در جلسات رسمی دولت مطرح نشده است.»
دبیر هیئت دولت افزود: «تصمیمگیری درباره بنزین نیازمند بررسیهای گسترده کارشناسی است و هرگونه تغییر در سیاستهای سوخت، باید با هماهنگی کامل میان دستگاههای ذیربط و تصویب هیئت دولت انجام شود.»
وبسایت «خانه اقتصاد» ۱۹ مهرماه با انتشار تصاویری از مصوبه هیئت وزیران درباره نحوه «اصلاح قیمت» بنزین گزارش داد دولت چارچوب جدیدی برای افزایش قیمت بنزین و سیاستهای مرتبط با مصرف سوخت تعیین کرده است.
بر اساس محتوای تصویر منتشر شده، این مصوبه که ۲۷ شهریورماه ۱۴۰۴ به تأیید هیئت وزیران رسیده و ۱۳ مهرماه نیز ابلاغ شده است. بر این اساس دولت پزشکیان تصمیم دارد فاصله قیمتی میان بنزین و گاز طبیعی فشرده را افزایش دهد تا مصرفکنندگان به استفاده از گاز ترغیب شوند.
در بخش دیگری از این مصوبه «اعمال سقف سهمیه برای دریافت بنزین و چندنرخی شدن سهمیه بنزین» مورد تاکید قرار گرفته بود. به بیان دیگر یک سهمیه اولیه برای هر اتومبیل در نظر گرفته میشود و مصرف مازاد با نرخ بالاتری محاسبه خواهد شد.
در بخش دیگری از این مصوبه آمده بود هزینه حمل بنزین و حقالعمل جایگاههای سوخت توسط مصرفکنندگان پرداخت شود.
یکی دیگر از نکات مهم این مصوبه افزایش سالانه قیمت بنزین متناسب با نرخ تورم است؛ نرخ تورم عمومی اقتصاد ایران در حال حاضر در کانال ۴۰ درصد قرار دارد!
مقامات دولت بدون اینکه درباره تصویر مصوبه مننتشر شده توضیحی دهند، خبر تصمیم دولت برای افزایش قیمت بنزین را تکذیب کردند.
ساعاتی بعد از انتشار این خبر، علی احمدنیا رئیس امور اطلاعرسانی دولت جمهوری اسلامی، در حساب کاربری خود در شبکه «ایکس» نوشت: «برخی رسانهها مدعی افزایش قیمت بنزین شدند! شورای اطلاعرسانی دولت ضمن تکذیب این ادعا اعلام میکند دولت برنامهای برای افزایش نرخ بنزین ندارد!»
روزنامه دولتی «ایران» نیز در واکنش به این خبر نوشته «رسانهای که اولین بار خبری درباره قیمت بنزین با تصویری از «مصوبه دولت» منتشر کرد، با توجه به سابقه اقتصادیاش باید میدانست که آن مصوبه راهبرد کلان دولت است که بنا به تکلیف برنامه هفتم تنظیم شده، قیمت بنزین فقط یک بخش آن است و اگر دولت قرار باشد هر تصمیمی را برای قیمت بنزین اجرا کند، حتماً قبلاً با مردم بطور مفصل گفتگو خواهد کرد؟»
در مطلب این روزنامه آمده بود «پس چرا این رسانه تصمیم گرفت بدون در نظر گرفتن این ملاحظات، باعث افزایش تنش در جامعه و نگرانی مردم درباره قیمت بنزین شود؟»
هفته گذشته نیز امیرحسین ثابتی نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی در صحن علنی مجلس گفت طرح دولت برای سهنرخی شدن بنزین در «خفا» در حال پیگیری است و نرخ سوم بنزین قرار است شش برابر افزایش پیدا کند!
امیرحسین ثابتی افزوده بود «بحث سهنرخی شدن بنزین در خفا دارد جدی میشود». وی افزوده «من از هیئت تطبیق میخواهم این موضوع را رد کند چون غیرقانونی است آنهم ۵۰۰ درصد. میخواهید کشور را بهم بریزید؟ آمدهاید کشور را اداره کنید نه اینکه به مردم فشار بیاورید!»
او همچنین گفته بود «اگر هم میخواهید افزایش قیمت دهید، نهایتاً ۱۰ تا ۱۵ درصد. بیایید جلوی قاچاق سوخت را بگیرید. ما پمپبنزینی داشتیم که در ماه بیش از یک میلیارد تومان تراکنش مالی داشته است؛ این غیر از قاچاق است، خب بروید سراغ اینها.»
ساعاتی پس از این اظهارات، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در حاشیه جلسه هیئت دولت در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره مصوبه دولت برای افزایش قیمت بنزین گفت: «دولت هر کاری هم که در رابطه با بنزین بخواهد انجام دهد هیچ پنهانکاری نخواهد داشت حتما با مردم خیلی مستقیم و راحت صحبت خواهد کرد. همچنین موضوع معیشت مردم و جلوگیری از اثراتی که وجود خواهد داشت بررسی میشود.»
سخنگوی دولت پزشکیان گفت: «هیچکس مایل نیست که فشاری به مردم وارد شود اما نکتهای که باید توجه کنیم این است که نمی توانیم واقعیتها را چشمپوشی کنیم، قیمت بنزین و نه بنزین کارتها، اگر بخواهد کاری صورت بگیرد روی سهمیه معمول مردم نیست روی سهمیههای اضافهای است که وجود دارد.»
فاطمه مهاجرانی افزود: «در یک روز بالغ بر ۱۹۷ میلیون لیتر بنزین مصرف میکنیم و میانگین مصرف ما حدود ۱۶۰ میلیون لیتری است، میزان مصرف همچنان رو به افزایش است، بنزین را با عددی وارد میکنیم و با یه عدد خیلی کمتری میفروشیم.»
فاطمه مهاجرانی تأکید کرد که «هر تصمیمی گرفته شود بطور حتم موضوع معیشت مردم و اثرات آن بر اقشار بهخصوص آسیبپذیر دیده خواهد شد و هیچ تغییری در موضوع سهمیههای اولیه افراد اعمال نخواهد شد.»
یک روز پیشتر از سخنان مهاجرانی اما مهدی طباطبایی معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دولت پزشکیان گفته بود بنزین در ایران «بیخودی» به مسئله حیثیتی تبدیل شده و با اشاره به اینکه «بنزین در کشور ما الان قیمتش مفت است» تأکید کرد قیمت بنزین باید افزایش پیدا کند.
وبسایت «عصر ایران» نیز گزارش داده که دولت پزشکیان سه راهکار در رابطه با موضوع بنزین را در نظر دارد. نخست افزایش قیمت بنزین با ایجاد سه نرخ در مصرف بنزین که احتمالاً پله یارانهای برابر با قیمت ۲ هزار و ۵۰۰ تومانی شود و قیمت بنزین نرخ دوم معادل ۵ هزار تومان و یک نرخ سوم است.
پیشتر پیشبینی شده بود افزایش قیمت بنزین احتمالا حدود ۱۰ هزار تومان باشد اما حالا امیرحسین ثابتی از افزایش شش برابری نسبت به قیمت سه هزار تومانی کنونی، یعنی ۱۸ هزار تومان برای نرخ سوم بنزین خبر داده است.
دومین گزینه مطرح شده درباره راهکار دولت، افزایش ۵۰ درصدی قیمت بنزین در هر دو پله است که قیمت نرخ یارانهای را به حدود ۲ هزار و ۳۰۰ تومان و نرخ آزاد را به حدود ۵ هزار تومان برساند و در مقابل کارت جایگاه حذف شود و هر ساله با نرخ تورم افزایش قیمت بنزین وجود داشته باشد.
سومین گزینه روی میز دولت، تغییر شیوه توزیع یارانه بنزین است که به طرح «بنزین به نفر» نیز شناخته میشود که در آن هر شهروند به اندازه مصرف متعارف بنزین، یعنی ماهانه ۳۰ لیتر برای یک نفر و ماهانه ۱۲۰ لیتر برای یک خانواده چهار نفره بنزین یارانهای دریافت خواهد کرد که در صورت عدم مصرف به قیمت نزدیک به قیمت آزاد در بازار مبادله بورس انرژی به فروش خواهد رساند.
