بر اساس گزارشها دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در کمتر از یک ماه گذشته دستکم ۱۸ زندانی سیاسی را در ایران اعدام کرده است. صدور و تأیید احکام اعدام شهروندان بازداشتشده در اعتراضات سراسری نیز ادامه دارد.
نهادهای حقوق بشری گزارش دادهاند آمار اعدام زندانیان سیاسی توسط جمهوری اسلامی با سرعت در حال افزایش است بطوریکه طی یک ماه گذشته حکم اعدام دستکم ۱۸ زندانی سیاسی در ایران اجرا شده است.
مهدی قاسمی، صالح محمدی، سعید داوودی، محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست، علی فهیم، امیرحسین حاتمی، امیرعلی جعفری، اکبر دانشورکار، سید محمد تقوی، بابک علیپور، پویا قبادی، حامد ولیدی، محمد معصومشاهی، مهدی فرید، ابوالفضل منتظر، وحید بنیعامریان و سلطانعلی شیرزادی فخر، ۱۸ زندانی سیاسی هستند که در فاصله دهم فروردین تا ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ احکام اعدام آنها اجرا شده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی از آغاز جنگ و از نهم اسفندماه اجرای احکام زندانیان سیاسی را سرعت داده و همچنین روند بازداشت شهروندان با اتهاماتی مرتبط با جنگ که زیرمجموعه پروندههای امنیتی و سیاسی قرار میگیرد نیز افزایش یافته است.
همچنین پرونده بازداشتشدگان اعتراضات دی۴۰۴ نیز با سرعت در دادگاههای انقلاب کشور در حال بررسی و صدور احکام سنگین از جمله اعدام ادامه دارد. شماری از این احکام نیز با سرعتی غیرمعمول در دیوان عالی کشور تأیید شده که نگرانی فعالان حقوق بشر از صدور این احکام را در پی داشته است.
کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان گزارش داد که حکم اعدام احسان حسینیپور، متین محمدی و عرفان امیری، سه نوجوان بازداشتشده در جریان اعتراضات دی۱۴۰۴، در دیوان عالی کشور تأیید و به اجرای احکام ارسال شده است.
احسان حسینیپور، زیر شکنجه تن به اعتراف اجباری داده و محاکمه او و دو معترض بازداشتی دیگر، روز ۲۵ بهمن در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به ریاست قاضی ایمان افشاری برگزار شده است. تأیید احکام زندان این شهروندان و ارسال پرونده به بخش اجرای احکام قوه قضاییه خطر اجرای حکم اعدام آنها را افزایش داده است.
این سه نوجوان در زمان بازداشت ۱۷ و ۱۸ ساله بودند و پرونده آنان به حوادث مربوط به آتشسوزی مسجدی در پاکدشت مرتبط شده است.
این سه نوجوان در دادگاه انقلاب تهران با مجموعهای از اتهامات امنیتی و کیفری روبهرو شدند؛ اتهاماتی که شامل اقدام علیه امنیت کشور، مشارکت در قتل، تخریب اموال عمومی و آتشزدن مسجد عنوان شده است.
هفته گذشته نیز گزارش شد که محمدرضا مجیدیاصل، بیتا علیهمتی، بهروز زمانینژاد و کوروش زمانینژاد از بازداشتشدگان اعتراضات دی۴۰۴ در تهران از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری به «اعدام» محکوم شدند.
همچنین بازداشت بیش از ۳۶۰۰ هزار نفر از ابتدای جنگ تا کنون و طی هشت هفته گذشته با اتهاماتی نظیر جاسوسی، همکاری با دشمن و دیگر اتهامات سیاسی و امنیتی میتواند صدور حکم اعدام برای این شهروندان را در پی داشته باشد.
اینهمه نشان میدهد جمهوری اسلامی فاز جدیدی از سرکوب شهروندان با اجرای بیش از پیش احکام اعدام زندانیان سیاسی را آغاز کرده است.
در همین رابطه مرکز آموزش و مشاوره حقوقی دادبان اعلام کرده که تعداد بالای اجرای احکام زندانیان سیاسی طی یک ماه گذشته و در بازهای بسیار کوتاه «صرفا اعمال یک مجازات کیفری نیست، بلکه ابزاری برای اعمال کنترل اجتماعی است. تکرار سریع و گسترده این احکام، پیام روشنی به جامعه منتقل میکند: هزینه مخالفت میتواند مرگ باشد. این پیام بهطور مستقیم در راستای ایجاد فضای رعب و بازدارندگی عمل میکند.»
«دادبان» نوشته که «یکی از اهداف کلیدی این سیاست، عادیسازی خشونت و سرکوب در جامعه است. زمانی که اعدامها بهصورت مکرر و بدون وقفه رخ میدهند، حساسیت عمومی نسبت به آن کاهش مییابد. بهتدریج، جامعه با این سطح از خشونت خو میگیرد و واکنشها کمرنگتر میشود.»
همچنین تأکید شده در نتیجه این فرآیند، مرزهای اخلاقی و اجتماعی نسبت به سرکوب تغییر میکند. آنچه در ابتدا شوکآور و غیرقابلپذیرش بود، بهمرور به امری عادی و حتی قابل تحمل تبدیل میشود. این تغییر، زمینه را برای اعمال اشکال گستردهتر و شدیدتر سرکوب در آینده فراهم میکند.
«دادبان» هشدار داده که «عادیسازی خشونت به کاهش ظرفیت اعتراض و مقاومت در جامعه منجر میشود. هنگامی که شهروندان به سرکوب عادت کنند، احتمال واکنش جمعی در برابر آن کاهش مییابد. به همین دلیل، سیاست اعمال مجازات اعدام به مثابه ابزار سرکوب، علاوه بر ایجاد رعب و وحشت در جامعه و حذف مخالفان، بر بازسازی روانی جامعه در جهت پذیرش سرکوب و خشونت نیز متمرکز است.»
