ساعتی پس از آنکه وزارت ارتباطات از بازگشایی اینترنت طی ۲۴ ساعت آینده، و بر اساس مصوبه «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» و ابلاغ این مصوبه توسط مسعود پزشکیان، خبر داد، دیوان عدالت اداری متعلق به قوه قضاییه جلوی اجرای این مصوبه را گرفت. به این ترتیب قوه قضاییه مانع از بازگشایی اینترنت در کشور شد.
در حالی که مقامهای دولت جمهوری اسلامی از آغاز روند بازگشایی اینترنت بینالملل و اتصال کامل مردم تا ۲۴ ساعت آینده خبر داده بودند، دیوان عدالت اداری اعلام کرد اجرای مصوبه مربوط به ایجاد «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» را متوقف کرده است. این ستاد مدتی پیش در دولت مسعود پزشکیان و به ریاست محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور تشکیل، و هدف اصلی آن تعیین تکلیف وضعیت اینترنت در کشور اعلام شده بود.
خبرگزاری میزان، ارگان خبری قوه قضاییه، گزارش داده بهعلت طرح شکایاتی با خواسته ابطال «سند ایجاد ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» مصوب ۱۴۰۵/۲/۲۲ رئیسجمهور، هیئت تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری با احراز ضرورت و فوریت موضوع، دستور توقف اجرای این مصوبه را تا زمان رسیدگی به شکایت مطروحه صادر کرد.
بر اساس اعلام دیوان عدالت اداری، هیئت تخصصی صنایع و بازرگانی این دیوان طی، اجرای مصوبه مربوط به ایجاد «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» را متوقف کرده است.
دیوان عدالت اداری تأکید کرده که تا زمان رسیدگی نهایی به شکایات مطروحه، مصوبات و تصمیمات ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور قابل ترتیب اثر نخواهد بود.
در اطلاعیه دیوان عدالت اداری آمده مطابق ماده ۳۶ قانون دیوان عدالت اداری، در مواردی که شکایاتی با خواسته ابطال مقررات اجرایی مطرح شود، هیأت تخصصی دیوان میتواند در صورت احراز ضرورت و فوریت، پیش از رسیدگی ماهوی به شکایت، دستور موقت مبنی بر توقف اجرای مقرره مورد اعتراض صادر کند. بر همین اساس، پس از صدور دستور موقت، رسیدگی به شکایت بهصورت خارج از نوبت در دستور کار دیوان قرار گرفته و رسیدگی به شکایت مطروحه درباره ابطال سند ایجاد ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور بهصورت خارج از نوبت در حال انجام است.
جلوگیری قوه قضاییه از اجرای مصوبه «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» ساعاتی پس از آن صورت گرفت که احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، ظهر سهشنبه پنجم خرداد ۱۴۰۵ از آغاز بازگشایی اینترنت جهانی در ایران خبر داد.
معاون وزیر ارتباطات گفت در پی دستور مسعود پزشکیان، تا دقایقی دیگر نخستین دسترسیها به اینترنت بینالملل برقرار میشود و کاربران بهتدریج شاهد بازگشایی اینترنت خواهند بود.
احسان چیتساز افزود دسترسی کامل کاربران به اینترنت بینالملل تا ۲۴ ساعت آینده برقرار میشود.
روز گذشته، دوشنبه چهارم خردادماه، رسانههای داخلی از تصویب طرح بازگشایی اینترنت جهانی در ایران در «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» خبر دادند.
مصطفی مافی، مشاور وزیر و رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، بعد از ظهر دوشنبه چهارم خردادماه با تأیید این خبر، از احتمال دسترسی و اتصال به اینترنت بینالمللی در هفته آینده خبر داد و گفت «شرکتهای فناور با دریافت IP ویژه، اکنون از اینترنت بینالمللی بهرهمند هستند.»
احسان چیتساز، معاون اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات همزمان با انتشار این خبر اعلام کرد «دولت اجازه نمیدهد رویای خطرناک «ایران جدا از اینترنت» به واقعیت تبدیل شود.»
احسان چیتساز گفت «مسئله اینترنت در ایران، مسئله چند اپلیکیشن یا چند پلتفرم خارجی نیست؛ مسئله، آینده اقتصاد، امنیت، سرمایه اجتماعی و تابآوری ملی کشور است. کسانی که هنوز تصور میکنند میتوان با قطع گسترده و بلندمدت اینترنت، جامعهای متصل، اقتصاد دیجیتال و نسل جدید را مدیریت کرد، واقعیت جهان امروز را درک نکردهاند.»
شامگاه دوشنبه چهارم خردادماه نیز رسانههای داخلی از تأیید این مصوبه توسط مسعود پزشکیان و ابلاغ آن به وزارت ارتباطات خبر دادند.
پس از اعلام خبر ابلاغ مصوبه بازگشایی اینترنت توسط مسعود پزشکیان، ستار هاشمی وزیر ارتباطات گفت «آنچه امروز در حال وقوع است، پیامآور پایداری و اعتماد ملی و ثبات کشور است.»
صبح امروز نیز فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران درباره مصوبه «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» گفت «این ستاد با دستور رئیس جمهور و به ریاست آقای عارف، با عنوان «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» تشکیل شد. این ستاد، در جلسات مکرری که برگزار کرد، دیروز به این جمعبندی رسید که بازگشایی اینترنت انجام شود و این موضوع نیز به وزارت ارتباطات ابلاغ شد. امیدواریم که در روزهای آتی، انشاءالله بتوانیم بهسرعت این حقوق حقه مردم را به آنها بازگردانیم.»
محمدرضا عارف معاون اول مسعود پزشکیان نیز روز گذشته و در حاشیه نشست «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» گفته بود «کاری که با اینترنت میکنیم مثل این است که به جای برخورد با راننده متخلف، کل مسیر یک اتوبان را بر روی همه خودروها ببندیم.»
محمدرضا عارف افزوده بود «نمیشود شعار کمک به مردم سر دهیم ولی در عمل به مردم اعتماد نکرده و اینترنت را بر روی مردم ببندیم و با این کار خود سرمایههای اجتماعی را سوزانده و فرصت طی کردن مسیر فناوریها از دست بدهیم.»
با اینهمه بخش تندرو حکومت با این مصوبه مخالفت کرده و به انتقاد از آن پرداختند. روزنامه همشهری، متعلق به شهرداری تهران، در شماره روز سهشنبه پنجم خردادماه با انتقاد از مصوبه دولت برای بازگشایی اینترنت نوشت «اولاً اصل تشکیل این ستاد ویژه فضای مجازی محل اشکال جدی است؛ چراکه با احکام صریح امام شهید[علی خامنهای] و دیگر قوانین بالادستی، ازجمله قانون اساسی، مصوبات مجلس، شورایعالی امنیت ملی و شورایعالی فضای مجازی مغایرت دارد.»
در بخش دیگری از این مطلب آمده بود «تصمیم دیروز درباره تعیین زمان برای بازشدن اینترنت، بدعتی دیگر بر همان بدعت است. این تصمیم، خلاف صریح مصوبه شورایعالی امنیت ملی است و از جهت محتوایی نیز بسیار نادرست است؛ موجب اخلال در فرماندهی واحد در شرایط جنگی میشود، مردم را دچار تشویش و سردرگمی میکند و به دشمن پیام اختلاف و چندصدایی در مدیریت بحران میدهد.»
در مطلب روزنامه «همشهری» همچنین آمده بود که «فراموش نکنیم محدودیت اینترنت، تصمیمی امنیتی در شرایط جنگی برای صیانت از مردم است. مردم به اندازه کافی در تنگنای شرایط جنگی هستند. نباید با تصمیمهای نادرست، فشار روانی و سردرگمی را بیشتر کرد. امروز زمان همدلی با مردم، وحدت فرماندهی و اقدام هماهنگ در سطح حکمرانی است؛ نه چندصدایی و تصمیمات موازی.»
قطع اینترنت طی سالهای گذشته بهعنوان اقدامی سرکوبگرانه از سوی جمهوری اسلامی بارها انجام شده است. در این دوره نیز اینترنت ساعاتی پس از آغاز حملات نظامی اسرائیل و آمریکا در نهم اسفندماه قطع، و دهها میلیون شهروند ساکن ایران از حق طبیعی دسترسی به اینترنت محروم شدهاند.
جمهوری اسلامی مقابله با تهدیدهای سایبری و حفظ امنیت را بهانه قطع اینترنت اعلام کرده اما کارشناسان و متخصصان تأکید دارند نفوذ و تهدیدهای سایبری بر بستر اینترنت ملی محتملتر است و از سوی دیگر با توجه به شکلگیری بازارسیاه فروش اینترنت بدون فیلتر با عنوان «اینترنت پرو» دسترسی به اینترنت بینالملل وجود دارد و قطع اینترنت نخواهد توانست به حفظ امنیت سایبری منجر شود.
