آخرین آمارها از وضعیت منابع آبی کشور نشان میدهد در مرکز ایران، استانهای تهران، قم، سمنان و مرکزی با حدود ۳۰ درصد کاهش بارش، بدترین وضعیت خشکسالی را دارند. در میان استانهای دارای بحران خشکسالی، تهران دارای بغرنج ترین وضعیت است.
آخرین آمار از ذخایر سدهای کشور و بارندگی در ایران از اول مهر -آغاز سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴- تا ۱۵ خرداد، ارتفاع کل بارندگی کشور معادل ۲۳۲/۷ میلیمتر است این مقدار بارندگی در دوره های مشابه درازمدت ۲۳۱/۶ میلیمتر و در دوره مشابه سال آبی گذشته ۱۳۸/۲ میلیمتر را نشان میدهد.
با گذشت دو سوم از سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ و تقریبا پایان فصل بارش آمارها بیانگر اینست که هرمزگان، خراسان جنوبی، ایلام، بوشهر، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه و کرمان در ترسالی به سر میبرند.
آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، گلستان، خراسان رضوی، خوزستان، سیستان و بلوچستان، اردبیل، همدان، فارس، البرز، لرستان و مازندران بارش نرمال داشتهاند و چهار محال و بختیاری، اصفهان، کهگیلویه و بویر احمد، یزد، گیلان، قزوین، مرکزی، سمنان، قم و تهران همچنان در خشکسالی به سر میبرند.
این آمارها نشان میدهد استانهای تهران، قم، سمنان و مرکزی با حدود ۳۰ درصد کاهش بارش، بدترین وضعیت خشکسالی را دارند و در استانهای دارای خشکسالی که استان تهران دارای بغرنجترین وضعیت است.
خبرگزاری «ایلنا» با اشاره به آخرین آمار وضعیت بارندگی در ایران نوشته چند دهه خشکسالی و کاهش قابل ملاحظه منابع آبی با یک سال یا چند ماه بارندگی نرمال یا فراتر از نرمال جبران نخواهد شد، حتی اگر پنج سال پیاپی دوره پربارش و ارسالی را تجربه کنیم کمبود ذخایر آب زیرزمینی به طور کامل جبران نخواهد شد، تأمین کمبود آب از حوزههای آبریز مناطق و استانهای دیگر میتواند بحران کم آبی و خشکسالی را به استانهای دیگر نیز منتقل کند، جبران کمبود منابع آب نیز تنها برای یک سال آبی در استانهای دارای وضعیت ترسالی ممکن است.
علت خشکسالی در ایران بیش از آنکه کاهش بارندگی یا تغییرات اقلیمی باشد، مدیریت نادرست منابع آبی کشور است. در آنسو پیامدهای خشکسالی به شدت گسترده شده و امنیت و تأمین آب آشامیدنی دهها میلیون نفر از جمعیت کشور را متأثر کرده است.
محمدعلی کاظمی مدیرکل منابع طبیعی استان اصفهان روز گذشته با اشاره به گسترش یک میلیون هکتاری وسعت مناطق بیابانی در این استان طی دهه اخیر، گفت: «تاکنون ۱۴ کانون داخلی فرسایش بادی و تولید گردوغبار شناسایی شده است.»
او توضیح داده ۳۰ درصد مساحت استان، یعنی حدود ۳/۲ میلیون هکتار، عرصه بیابانی است؛ رقمی که در سطح کشور ۲۰ درصد و در جهان حدود ۱۰ درصد است. به گفته محمدعلی کاظمی طی یک دهه یک میلیون هکتار به سطوح بیابانی در این استان افزوده شده است.
مدیر کل منابع طبیعی استان اصفهان همچنین گفته پیش از این ۱۲ شهرستان بیابانی در استان وجود داشت اما به تازگی دو شهرستان شهرضا و گلپایگان نیز به جمع شهرستانهای بیابانی اضافه شدند.
آمارها نشان میدهند ایران با داشتن ۳۲/۵ میلیون هکتار بیابان (حدود ۳ درصد مناطق بیابانی جهان)، از نظر توسعه بیابان در رتبه پنجم جهان قرار دارد و روزانه حدود ۴۰ هکتار از اراضی کشور تخریب و به بیابان تبدیل میشوند. قابل توجه اینکه عوامل انسانی خیلی بیش از عوامل انسانی در بروز این آمار نگرانکننده نقش دارد.
جمهوری اسلامی همچنین ایران را به کشورهایی با داشتن بالاترین رتبه در فرسایش خاک نیز تبدیل کرده است. میزان فرسایش خاک در ایران سالانه بین ۱۶/۵ تا ۲۴ تن در هکتار است. این رقم حدود ۶ الی ۷ برابر میانگین جهانی (۲ تا ۵ تن) است!
همچنین بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی بانک جهانی در سال ۲۰۰۵، خسارت ناشی از فرسایش خاک در ایران سالانه ۱۰ میلیارد دلار ارزیابی میشود. پیشبینی میشود رقم خسارت ناشی از فرسایش خاک در ایران، اکنون و پس از دو دهه، با افزایش بیشتری روبرو شده باشد.
