شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اعتراض به ادامه تعطیلی این نهاد حکومتی اعلام کردهاند از روز یکشنبه هفتم تیرماه در محل مجلس حضور پیدا خواهند کرد و در صورت عدم بازگشایی این نهاد، در همانجا تحصن خواهند کرد. برخی تحلیلگران معتقدند این نمایندگان از مخالفان سرسخت مذاکره و توافق با ایالات متحده هستند و به بهانه تحصن در اعتراض به تداوم تعطیلی مجلس شورای اسلامی به دنبال ایجاد حاشیه برای دولت و تیم مذاکرهکننده هستند.
گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بیانیهای اعلام کردهاند ساعت هشت صبح یکشنبه هفتم تیر به ساختمان بهارستان مراجعه میکنند و اگر مجلس شورای اسلامی باز نشده باشد، همانجا با مردم جلسه خواهند گرفت.
نام بیش از ۳۰ نماینده، از جمله حمید رسایی، محمود نبویان، مهدی کوچکزاده، کامران غضنفری، محمدتقی نقدعلی، قاسم روانبخش، بیژن نوباوه و زهره سادات لاجوردی در میان امضاکنندگان دیده میشود. آنها از جمله نمایندگان مخالف مذاکره و توافق با ایالات متحده هستند.
در همین رابطه کامران غضنفری، نماینده مجلس شورای اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس از برنامه شماری از نمایندگان برای «تحصن» مقابل ساختمان این نهاد در اعتراض به ادامه تعطیلی آن خبر داد. او نوشت که «چنانچه مجلس بسته باشد، تا باز شدن مجلس، در همانجا تحصن خواهیم کرد.»
حمید رسایی، یکی دیگر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، یکشنبه ۳۱ خرداد با انتقاد از ادامه تعطیلی مجلس گفته بود در صورت ادامه تعطیلی، همراه برخی نمایندگان مقابل ساختمان مجلس جلسه برگزار خواهد کرد. او همچنین از مطرح نشدن موضوع مذاکرات و تفاهمنامه در مجلس انتقاد کرد و با زیر سوال بردن ادامه تعطیلی مجلس پرسید: «چه کسی قدرت دارد مجلس را تعطیل کند؟»
حسین صمصامی، دیگر نماینده مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از تداوم تعطیلی مجلس شورای اسلامی در شبکه «ایکس» نوشته است: «بیش از ۱۰۰ روز از تعطیلی صحن مجلس میگذرد و نکته تأسفبار آن است که در سامانه قانونگذاری، امکان ثبت استیضاح وزیر و صدور بیانیه مسدود شده است.»
حسین صمصامی این وضعیت را «کمتر از به توپ بستن مجلس» ندانسته و پرسیده است که «چه کسی پاسخگوست؟»
در مقابل علیرضا سلیمی نماینده تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی، پس از انتشار بیانیه نمایندگان منتقد تعطیلی مجلس اعلام کرده «هیئت رئیسه و تکتک نمایندگان بر این باورند که آنچه رخ داد، یک دستور امنیتی بود.»
علیرضا سلیمی افزوده «با توجه به تغییر شرایط، به نظر بنده آن دلیلی که موجب میشد صحن تعطیل باشد، دیگر منتفی شده است و انشاءالله به زودی شاهد بازگشایی صحن خواهیم بود.»
وبسایت «رویداد۲۴» نیز با انتشار خبر صدور بیانیه از سوی گروهی از نمایندگان نوشته «ظاهر بیانیه، دفاع از جایگاه مجلس، وظایف نظارتی نمایندگان و اصول ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی است. نویسندگان بیانیه تعطیلی چندماهه صحن علنی را بیسابقه خواندهاند و گفتهاند با امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا، دیگر دلیلی برای بسته ماندن مجلس وجود ندارد.»
در گزارش «رویداد ۲۴» آمده که «مهمترین بخش بیانیه نه اعتراض به تعطیلی مجلس، بلکه موضع آن درباره تفاهم ایران و آمریکاست. امضاکنندگان مدعی شدهاند این تفاهمنامه «علیالاصول رضایت مقام معظم رهبری را جلب نکرده»، اما رهبر جمهوری اسلامی با توجه به شرایط موجود اجازه امضای آن را داده است. آنان سپس نتیجه گرفتهاند که اکنون زمان ورود مجلس برای نظارت بر اجرای شروط تفاهمنامه است.به این ترتیب، بیانیه نمایندگان را نمیتوان فقط یک اعتراض اداری به تعطیلی مجلس دانست. این متن در واقع بیانیه ورود سازمانیافته مخالفان توافق به مرحله تازهای از زمین زدن توافق است.»
بر اساس این گزارش یکی از مهمترین انگیزههای اصرار این جریان بر تشکیل صحن علنی، تعیین تکلیف طرح موسوم به «اعمال مدیریت و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز» است: «اعضای هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی پیشتر گفتهاند تصمیم دارند این طرح را در جلسه علنی به قانون تبدیل کنند. طراحان آن نیز صراحتاً از این قانون بهعنوان ابزاری برای افزایش قدرت چانهزنی ایران نام بردهاند. اختلاف در اینجاست که تصمیم درباره باز یا بسته بودن تنگه هرمز و شیوه عبور کشتیها، در متن تفاهم ایران و آمریکا از اصلیترین موضوعات امنیتی و نظامی محسوب میشود. تبدیل یک تصمیم متغیر نظامی و دیپلماتیک به قانون الزامآور میتواند اختیار دولت، شورای عالی امنیت ملی و نیروهای مسلح را برای اجرای تفاهم محدود کند.»
در گزارش «رویداد ۲۴» تأکید شده «مخالفان توافق میتوانند با تصویب قانونی سختگیرانه، بازگشایی کامل تنگه، نحوه دریافت عوارض، مجوز عبور کشتیها یا همکاری با کشورهای میانجی را به شروطی گره بزنند که اجرای تفاهم را دشوار یا ناممکن کند. ظاهرا آنچه باعث شده آمریکا پای میز مذاکره بیاید، همین بسته ماندن تنگه هرمز است و در صورت عدم بازگشایی آن ایران را به نقض توافق متهم خواهد کرد و تعهدات خود درباره رفع محاصره، تعلیق تحریم نفتی و آزادسازی داراییها را اجرا نمی کند.»
اختلاف میان چهرههای تندرو نزدیک به سعید جلیلی و جبهه پایداری با تیم مذاکرهکننده طی روزهای گذشته عمیقتر شده است. محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، چند روز پیش در یک برنامه تلویزیونی در صداوسیمای جمهوری اسلامی با خواندن از روی متنی که مدعی بود «نامه بکلی محرمانه» مجتبی خامنهای است گفته بود رهبر سوم جمهوری اسلامی ۱۱ شرط درباره مذاکرات مشخص کرده بود که گرفتن غرامت از آمریکا، حق غنیسازی، رفع تحریمها، آزادی اموال مسدودشده و اعمال حاکمیت در تنگه هرمز از جمله آنها بوده است. او همچنین گفته که مجتبی خامنهای خواسته بود اخذ عوارض از تنگه هرمز از همین حالا آغاز شود.
محمود نبویان همچنین ادعا کرده بود مجتبی خامنهای این نامه را پس از مذاکرات اسلامآباد نمایندگان حکومت با نمایندگان دولت ترامپ برای تیم مذاکرهکننده نوشته و تأکید کرده است: «آنچه در مذاکرات پاکستان رقم خورده با آنچه قرار بود بشود و شرط مشروعیت مذاکرات بوده، تفاوت کلی دارد و مذاکرات باید متوقف شود.»
محمود نبویان تأکید کرد که مجتبی خامنهای گفته بود در مورد موضوع هستهای مذاکره نکنید؛ یا باید به پیروزی برسید که یعنی دشمن حق شما را به رسمیت بشناسد، یا اینکه مساله هستهای برای همیشه از دستورکار مذاکرات خارج شود.
این سخنان با واکنشهای زیادی روبرو شد سبب رویارویی شدیدتر جریانات حکومتیِ موافق و مخالف مذاکره با ایالات متحده شد. همچنین معاونت سیاسی صداوسیما اعلام کرد سخنان او و اشارهاش به برخی اسناد دارای طبقهبندی و مکاتبات مسئولان عالی کشور، مصداق تخلف قانونی و مستوجب پیگرد قضایی است.
روزنامه «گاردین» نیز روز گذشته در گزارشی به حاشیههای حضور تلویزیونی محمود نبویان، نماینده مجلس و افشای «نامههای محرمانه» مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پرداخت و آن را نشانه تنش در بالاترین سطوح حکومت ایران ارزیابی کرد.
این در حالیست که رسانههای حکومتی ۲۸ خردادماه پیامی مکتوب منسوب به مجتبی خامنهای را منتشر کردند که در آن نیز تأکید شده بود با وجود آنکه «نظر دیگری» نسبت به تفاهم اخیر با ایالات متحده داشته، با تعهد مسعود پزشکیان در خصوص «پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت»، با آن موافقت کرده است.
برخی تحلیلگران معتقدند این موضعگیری از سوی رهبر سوم جمهوری اسلامی در حالیکه نقش محوری و پررنگ او در مذاکرات را برجسته کرده در همین حال با این ادعا که مخالف تفاهم کنونی بوده است، تلاش کرده مخالفان توافق و مذاکره را هم آرام، و مدیریت کند!
مسعود پزشکیان گفته است بیش از ۹۰ درصد اعضای حاضر در شورای عالی امنیت ملی با تفاهم همراهی کردهاند. یک گزارش رسانهای نیز به نقل از منبعی آگاه مدعی شده است که از ۱۲ عضو دارای حق رأی، ۱۱ نفر موافق و تنها یک عضو غیرنظامی مخالف بوده است. هویت آن عضو مخالف رسماً اعلام نشده اما در فضای سیاسی نام سعید جلیلی مطرح شده است.
در آنسو البته همچنان دست بالا در روند تحولات و تصمیمگیریها در جمهوری اسلامی با سردار پاسدار محمدباقر قالیباف و بدنهای وابسته به او در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که با او همراه و همسو است. محمدباقر قالیباف در حالی بهعنوان مسئول تیم مذاکرهکننده در رأس پیشبرد مذاکرات از سوی جمهوری اسلامی قرار گرفته که همزمان ارتباط خوبی با بدنه دولت مسعود پزشکیان دارد.
