افزایش قیمت نوشتافزار بیش از تورم عمومی اقتصاد از شهریور گذشته تا کنون بوده و امسال نیز خانوارها برای تهیه نوشتافزار برای فرزندان محصلشان زیر بار سنگین فشار اقتصادی قرار دارند.
نوشتافزار تنها بخشی از هزینههای آغاز سال تحصیلی است. شهریه مدرسه، هزینه سرویس رفتوآمد، لباس فرم، کفش، و اقلام دیگری که سبب میشود هزینه ماهانه خانوارها در شهریورماه به شدت افزایش پیدا کند. فعالان صنف فروشندگان نوشتافزار از افزایش دو برابری قیمت اقلام مختلف نوشتافزار نسبت به سال گذشته خبر میدهند. از دفتر و پاککن و مداد چند صدهزار تومانی تا مدادرنگی و جامدادیهای میلیونی از جمله اقلام موجود در بازار هستند.
بر اساس گزارشهای میدانی، هر مداد ساده در بازار حدود ۴۰ تا ۴۴ هزار تومان عرضه میشود. مدلهای بستهای نیز با توجه به تعداد و کیفیت قیمتهای متفاوتی دارند. برای نمونه یک بسته سهعددی حدود ۱۶۰ هزار تومان و بسته چهارعددی نزدیک به ۲۰۰ هزار تومان فروخته میشود.
مدادتراش یکی دیگر از وسایل ضروری لیست لوازم تحریر کلاس اولیها است. ارزانترین تراشهای ساده را میتوان با حدود ۵۰ هزار تومان پیدا کرد در حالی که مدلهای مخزندار معمولا بین ۶۸ تا ۱۲۰ هزار تومان قیمت دارند.
انتخاب تراش رومیزی هزینه بیشتری دارد. قیمت این مدلها از حدود ۹۶۰ هزار تومان آغاز میشود و در نمونههای گرانتر به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان میرسد.
پاککن نیز در لیست لوازم تحریر کلاس اولیها قرار دارد. خانوادههایی که به دنبال گزینههای اقتصادی هستند میتوانند پاککن ساده را با حدود ۳۰ تا ۶۰ هزار تومان تهیه کنند. مدلهای فانتزی اما هزینه بیشتری دارند. برای نمونه پاککن ژلهای حدود ۱۷۹ هزار تومان فروخته میشود و مدل طرحدار چهارعددی حدود ۲۱۸ هزار تومان قیمت دارد. نمونههای فانتزی نیز تا حدود ۲۲۰ هزار تومان عرضه میشوند.
خطکش و چسب نواری و قیچی نیز از دیگر اقلام این لیست هستند. خطکش پلاستیکی ۲۰ سانتیمتری حدود ۵۰ هزار تومان قیمت دارد اما مدلهای ۳۰ سانتیمتری طرحدار و فانتزی بین ۱۶۵ تا ۱۹۵ هزار تومان فروخته میشوند.
یک بسته ششعددی مدادرنگی بین ۷۰ تا ۱۲۰ هزار تومان قیمت دارد. بستههای ۱۲ رنگ از حدود ۱۴۰ هزار تومان شروع میشوند و در مدلهای گرانتر به ۴۰۰ هزار تومان میرسند. مدلهای جعبهاستوانهای نیز در گروه گزینههای گرانتر قرار دارند و قیمت آنها تا ۶۰۰ هزار تومان میرسد.
دفترچه یادداشت ساده حدود ۶۰ هزار تومان قیمت دارد اما نمونههای فانتزی و طرحدار که معمولا مورد انتخاب دانشآموزهای دبستانی هستند بین ۱۳۰ تا ۱۸۰ هزار تومان به فروش میرسند. دفتر ۶۰ برگ سیمی نیز حدود ۱۰۰ هزار تومان هزینه دارد و مدلهای طرحدار و فانتزی آن تا حدود ۲۰۰ هزار تومان عرضه میشوند. دفترهای ۸۰ برگ در بازه ۱۳۰ تا ۳۰۰ هزار تومان قرار دارند. هر دانشآموز به چند دفتر مختلف در طول سال تحصیلی نیاز دارد که این موضوع هزینه خرید دفتر برای هر دانشآموز را به یک تا چند میلیون تومان افزایش میدهد.
قیمت جامدادی بر اساس شکل و طرح آن از حدود ۱۰۰ هزار تومان آغاز و جامدادیهای تبلتی در میان گزینههای گرانتر بازار و مورد علاقه دانشآموزان هستند که قیمت آنها از ۵۰۰ هزار تومان تا بیش از یک میلیون تومان است.
قیمت بطری آب نیز در مدلهای ارزانتر و البته بیکیفیت از ۱۰۰ هزار تومان آغاز و به بیش از یک میلیون تومان میرسد. قیمت ظرف غذا نیز از نیم تا یک میلیون تومان است.
بر اساس گزارشهای میدانی هزینه خرید کیف و کفش و نوشتافزار یک دانشآموز برای یک سال تحصیلی، در صورتی که اقلام اقتصادی [ارزان و با کیفیت پایین] را خریداری کند، ۱۵ میلیون تومان خواهد شد. به بیان دیگر اگر یک خانواده دو فرزند دانشآموز داشته باشد باید حداقل ۳۰ میلیون تومان فقط برای کیف و کفش و نوشتافزار فرزندانش هزینه کند. این هزینه به جز هزینههای دیگر مانند شهریه و لباس فرم و … است.
اینهمه در حالیست که درآمد یک کارگر در صورت دریافت همه مزایای شغلی مانند حق مسکن و حق اولاد حدود ۲۵ میلیون تومان در ماه است!
محسن گلستانی، رئیس اتحادیه لوازمالتحریر، در گفتگو با روزنامه «اعتماد» افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی اقلام نوشتافزار را تأیید کرده و گفته که پرداخت این قیمتها از توان بسیاری خانوارها خارج است و در نتیجه بازار لوازم التحریر امسال کساد است و در رکود بسر میبرد.
محسن گلستانی افزوده: «مشکل اصلی بازار لوازمالتحریر در شرایط فعلی، بیش از آنکه مربوط به عرضه باشد، به کاهش تقاضا بازمیگردد. کاهش قدرت خرید خانوارها موجب شده خانوادهها در آستانه سال تحصیلی با احتیاط بیشتری خرید کنند و به سمت کالاهای اقتصادیتر [ارزانتر و با کیفیت پایین] بروند.»
این فعال صنفی به روزنامه «اعتماد» گفته: «در سالهای گذشته خانوادهها معمولا در اواخر مرداد و اوایل شهریورماه برای خرید بخش عمده لوازم مورد نیاز فرزندان خود اقدام میکردند، اما امسال این اتفاق نیفتاده است.»
به گفته رئیس اتحادیه لوازمالتحریر، در بازار حتی اصطلاحی وجود دارد که میگویند هنوز بوی سر کلاس نمیآید؛ یعنی موج معمول خریدهای پیش از آغاز سال تحصیلی شکل نگرفته است. یکی دیگر از عوامل موثر بر کاهش تقاضا، تردید خانوادهها نسبت به نحوه برگزاری مدارس است. تجربه سال گذشته که بخشی از سال تحصیلی به شکل غیرحضوری برگزار شد، باعث شده برخی خانوادهها نسبت به خرید حجم بالای لوازمالتحریر احتیاط کنند.
محسن گلستانی همچنین پیشبینی کرده: “خرید لوازم التحریر برعکس سالهای گذشته به صورت یکجا انجام نشود و خانوارها به علت کاهش قدرت خرید، ماهانه اقلام مورد نیاز کودکان خود را تأمین کنند.” او توضیح داده: «خانوادهها ممکن است در ابتدای سال تنها کالاهای ضروری را خریداری کنند و در ماههای بعد، متناسب با شرایط مدارس و میزان مصرف، دوباره برای خرید لوازمالتحریر اقدام کنند.»
به عقیده این فعال صنفی، کاهش قدرت خرید باعث شده خانوادهها علاوه بر کاهش حجم خرید، در انتخاب کالا نیز محتاطتر شوند و به سمت محصولات ارزانتر و اقتصادیتر حرکت کنند. همین مسئله موجب شده فعالان بازار انتظار رونق قابل توجهی برای بازار نوشتافزار در سال جاری نداشته باشند.
