Page 45 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۵۸ (دوره جديد

‫صفحه ‪ 45‬شماره ‪۲۰۲4‬‬
‫‪ 17‬تا پنجشنبه ‪ 23‬آوریل ‪۲۰۲۶‬‬

‫تنها ‪ ۲۱‬ساعت‪ ،‬تا سقوط به ‪ ۲۱‬گرم؛ کاهش شدید وزن نظام‬

‫و در نهایت‪ ،‬ناتوانی در تولید یک پاسخ روشن‪.‬‬ ‫نفوذ خود است‪.‬‬ ‫بهزاد پرنیان – مانند بسیاری از ایرانیان‪ ،‬امروز ششدانگ‬
‫این همان لحظهایست که یک نظام‪ ،‬نه با ضربهای بیرونی‪،‬‬ ‫‪ -۳‬روایت تصاحب آینده‪ :‬خطرناکترین لایه؛ کسانی که‬ ‫حواسم به خبرهایی بود که قطرهچکانی از اسلامآباد میرسید‪.‬‬
‫در خلأ قدرت‪ ،‬خود را وارث احتمالی میبینند‪ .‬برای آنان‪،‬‬ ‫ساعتها‪ ،‬بیوقفه میان کانالها و ِ ِو ‌ب سایتهای خبری‬
‫بلکه از درون‪ََ ،‬سُبُک میشود‪.‬‬ ‫نتیجه مذاکره نه در امتداد راهی که به راِِه امام شناخته‬ ‫جابجا میشدم و هر چند دقیقه یکبار همان صفحهها را‬
‫در این نقطه‪ ۲۱« ،‬گرم» تنها یک تمثیل نیست؛ بلکه وزِِن آن‬ ‫شده‪ ،‬نه در مسیر پیروی از میراِِث تثبی ‌ت شده خامنهای و‬
‫چیزیست که از توان تصمیمگیری یک نظام باقی مانده است‪.‬‬ ‫نظام‪ ،‬بلکه صرفا بخشی از رقابت بر سر قدرت در فردای‬ ‫ِ ِرفِ ِرش میکردم‪ ،‬به امید یک نشانه‪ ،‬یک جمله‪ ،‬یک تغییر‪.‬‬
‫در داستان و روایتی که الهامبخِِش فیلم« ‪ ۲۱‬گرم»است‪،‬‬ ‫گذشِ ِت زمان از آن نوع خاص شده بود که در پایان هر‬
‫پس از بحران است‪.‬‬ ‫ساعت‪ ،‬تازه به خودت میآمدی و میدیدی چندین فنجان‬
‫گفته میشود روح انسان پس از مرگ‪ ۲۱ ،‬گرم وزن دارد‪.‬‬ ‫لاِ ِجَ َرم از َپَِِس این آشفتگی‪ ،‬لحظهای فرا میرسد که تصمیم‪،‬‬
‫این عدد‪ ،‬نه یک داده علمی‪ ،‬بلکه میتواند استعارهای زیبا‬ ‫قهوه نو ‌شجان کردهای !!‬
‫بهجای آنکه متمرکز شود‪ ،‬پخش و پاره پاره میشود‪.‬‬ ‫زمانی کشدار‪ ،‬فرساینده و بیرحم در هزینهای که تحمیل‬
‫از تقلیل به حداقل در نظر گرفته شود‪.‬‬ ‫حالآنکهدرهرساختارسیاسی‪،‬بحرانهاتنهازمانیقابلُ ُمهار‬
‫اگر این استعاره را به سیاست تعمیم دهیم‪ ،‬آنچه در این‬ ‫هستند که تصمیمگیری به نقطهای مشخص و متمرکز برسد‪.‬‬ ‫میکرد‪.‬‬
‫‪ ۲۱‬ساعت رخ داد‪ ،‬چیزی فراتر از شکست یک مذاکره بود‪.‬‬ ‫اما آنچه در کنفرانس کوتاه ََونس از این ‪ ۲۱‬ساعت شنیده‬ ‫نه خبری از توافق بود‪ ،‬نه حتی نشانهای از شکست‪ .‬فقط‬
‫چند جمله کوتاه از معاون رئیسجمهور آمریکا‪ ،‬همچون‬ ‫شد‪ ،‬دقیقا حکایت از عکس این روند را داشت و به ما‬
‫یک نمای کوتاه سینمایی‪ ،‬لحظهای را ثبت کرد که در آن‪ ،‬یک‬ ‫میگفت که تصمیم در طرف تیم قالیباف‪ ،‬بهجای آنکه‬ ‫تعلیِ ِق سنگین‪ ،‬فرساینده و مبهم‪.‬‬
‫ساختار سیاسی از «توان تصمیم» به «حداقل بقا» فروکاست؛‬ ‫تا اینکه ساعاتی پس از نیمهشب به وقت لندن‪ ،‬ناگهان‬
‫پس از صدها کات در فیلمی چهلوهفتساله‪ ،‬در آستانهی‬ ‫فشرده شود‪ ،‬پخش شده است‪.‬‬ ‫نوار قرمز «‪ »Breaking News‬روی صفحه ظاهر شد‪ .‬شبکه‬
‫افزایش تعداد بازیگران‪ ،‬ورود لایههای جدید قدرت‪ ،‬و‬ ‫خبری که در حال تماشایش بودم‪ ،‬برنامه خود را قطع کرد‬
‫آخرین فرمان کارگردان‪« :‬کات‪ ،‬تمام‪».‬‬ ‫رقابت میان روایتها‪ ،‬نهتنها به حل مسئله کمک نکرد‪ ،‬بلکه‬ ‫و تصویر زنده از کنفرانس خبری پخش شد‪ .‬جیدی ونس‪،‬‬
‫و این‪ ،‬نه صرفا شکست یک فیلم پرهزینه در گیشه‪ ،‬بلکه‬
‫نشانهای از فروپاشی توان تولید و پایان اعتبار یک کمپانی‬ ‫آن را به تعویق و حتی شاید آن را به ُ ُمحاق برده باشد‪.‬‬ ‫معاون رئیس جمهور آمریکا مقابل دوربین قرار گرفت‪.‬‬
‫و این حقیقتی است که تعویق‪ ،‬در لحظه بحران‪ ،‬خود‬ ‫چند جملهی اولش کافی بود‪ ۲۱ :‬ساعت مذاکره…‬
‫در روای ‌تسازی است‪.‬‬ ‫نوعی شکست است و تیز شدن شتاب حرکت به ته درهی‬ ‫همین یک عدد‪ ،‬ذهنم را از فضای خبر بیرون کشید و‬
‫توصیف این رویداد بعنوان «شکست مذاکرات» شاید‬
‫سقوط و نابودی ‪.‬‬ ‫پرتاب کرد به جهان فیلم ‪ ۲۱‬گرم !!‪.‬‬
‫سادهترین برداشت باشد‪.‬‬ ‫به نظر میرسد که با چیزی یا پروسهای مانند سقوط و‬ ‫‪ ۲۱‬ساعت؛ ‪ ۲۱‬گرم‪.‬‬
‫اما واقعیت عمیقتر‪ ،‬در جای دیگری نهفته است‪:‬‬
‫در این ‪ ۲۱‬ساعت‪ ،‬نهتنها توافقی شکل نگرفت‪ ،‬بلکه امکان‬ ‫کاهش وزن؛ از اقتدار تا تعلیق روبرو باشیم‪.‬‬ ‫در آن فیلم‪ ،‬این عدد به نمادی از لحظهای تبدیل میشود‬
‫رسیدن به توافق نیز زیر سؤال رفت‪ .‬و این‪ ،‬تفاوت میان یک‬ ‫ناشیترین و کم تجربهترین آدمهای سیاسی حتی در‬ ‫که زندگی‪ ،‬در یک نقطهی بیبازگشت فرو میریزد؛ جایی که‬
‫جوانترین دولتها نیز این را میدانند که اقتدار سیاسی‪،‬‬ ‫روایتها‪ ،‬پیش از آنکه به جمعبندی برسند‪ ،‬در هم میشکنند‪.‬‬
‫بحران مقطعی و یک بحران ساختاری است‪.‬‬ ‫و حالا‪ ،‬در این سوی واقعیت‪ ،‬همان عدد‪ ،‬به شکلی دیگر‬
‫‪ ۲۱‬ساعت گذشت و در پایان آن‪ ،‬آنچه باقی ماند‪ ،‬نه یک‬ ‫بیش از هر چیز‪ ،‬به «توان تصمیمگیری» وابسته است‪.‬‬
‫توافق‪ ،‬بلکه نشانهای از یک فروکاست بود‪ :‬فروکاسِ ِت وزِِن‬ ‫هرچه این توان پراکندهتر شود‪ ،‬وزن نظام کاهش مییابد‪.‬‬ ‫تکرار میشد‪:‬‬
‫اما در اینجا بهنظر میرسد که ما با یک فروپاشی ناگهانی‬ ‫نه بعنوان وزن شرافت یا ََسنجی برای ثروت روح‪ ،‬بلکه‬
‫تصمیم‪ ،‬به همان ‪ ۲۱‬گرِِم نمادین‪.‬‬ ‫روبرو نیستیم؛ بلکه با فرآیندی مواجه هستیم که میتوانیم‬ ‫بعنوان وزِِن یک تصمیم یا دقیقتر‪ ،‬ناتوانی در رسیدن به آن‪.‬‬
‫در چنین لحظهای‪ ،‬دیگر پرسش این نیست که چه تصمیمی‬
‫گرفته خواهد شد؛ پرسش این است که آیا هنوز تماشاگری‬ ‫آن را چنین توصیف و تشرح بکنیم‪:‬‬ ‫با ادامه صحبتها‪ ،‬تصویر روشنتر شد‪:‬‬
‫باقی مانده که برای دیدن این فیلم چهلوهفتساله ( با‬ ‫کاهش تدریجی تمرکز قدرت ( بهعلت از بین رفتن هسته‬ ‫پیشنهادی «نهایی» روی میز قرار داشته‪ ،‬اما پاسخی که‬
‫روایتی تکراری و رنگباخته ) بلیتی بخرد؛ حتی اگر بداند‬ ‫باید‪ ،‬داده نشده است‪ .‬نه یک «بله»‪ ،‬نه حتی یک «نه»ی‬
‫قطاری که بر پرده میآید‪ ،‬نه قطاِ ِر آغازیِ ِن برادران لومیر‪،‬‬ ‫اصلی رهبری در نظام)‬ ‫صریح؛ بلکه وضعیتی میان تعلیق و سردرگمی برآمده از‬
‫افزایش تضاد در روایتها ( دقیقا به همان علت گفته‬ ‫بیصاحبی یک نظام فرسوده و ناتوان از رسیدن به تصمیم‪.‬‬
‫بلکه آخرین قطاِ ِر ‪ Last Train from Gun Hill‬است‪.‬‬ ‫همزمان‪ ،‬خبرهایی که ساعاتی پیش از آن درباره ورود‬
‫شده)‬ ‫ناگهانی چهرههای ارشدتر مرتبط با ساختارهای امنیتی و‬
‫حلقههای نزدیک به رأس قدرت به روند مذاکرات منتشر‬

‫شده بود‪ ،‬معنای تازهای پیدا کرد‪.‬‬
‫گویی مسئله‪ ،‬دیگر صرفا اختلاف میان دو طرف نبود‪.‬‬
‫آنچه در این ‪ ۲۱‬ساعت رخ داد‪ ،‬بیشتر شبیه صحنهای از‬

‫داستان ‪ ۲۱‬گرم بود‪.‬‬
‫چند روایت‪ ،‬چند اراده‪ ،‬و هیچ نقطهای برای جمعشدن‬

‫آنها در یک تصمیم‪.‬‬
‫سه روایت‪ ،‬یک بنبست‬
‫با وجود عدم اطلاع دقیق از روند گفتگوهای ‪ ۲۱‬ساعته‪،‬‬
‫اگر بخواهیم آنچه را در این بازه کوتاه رخ داد صورتبندی‬
‫کنیم‪ ،‬میتوان از سه روایت همزمان سخن گفت؛ سه نیرویی‬
‫که نهتنها همسو نبودند‪ ،‬بلکه یکدیگر را خنثی میکردند‪:‬‬
‫‪ -۱‬روایت بقا‪ :‬جریانی که بهخوبی میداند ادامه مسیر‬
‫فعلی‪ ،‬به بنبست میرسد‪ .‬این گروه‪ ،‬دیر یا زود‪ ،‬به منطق‬
‫«عقبنشینی برای بقا» رسیده است‪.‬‬
‫‪ -۲‬روایت انکار‪ :‬جریانی که هنوز به امکان ادامه وضع‬
‫موجود باور دارد‪ ،‬یا دستکم چنین وانمود میکند‪ .‬برای این‬
‫گروه‪ ،‬هرگونه شفافیت درباره آینده‪ ،‬بهمعنای پایان نقش و‬