Page 49 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۵۸ (دوره جديد
P. 49

‫صفحه ‪ 49‬شماره ‪۲۰۲4‬‬                                           ‫بازتعریف چارچوب‬                                           ‫سال جاری میلادی را منفی ‪ ۶/۱‬درصد اعلام کرده که‬
‫‪ 17‬تا پنجشنبه ‪ 23‬آوریل ‪۲۰۲۶‬‬                                   ‫تعامل بینالمللی با‬                                       ‫‪ ۷/۲‬واحد درصد کمتر از برآورد این نهاد بینالمللی از رشد‬
                                                            ‫ایران در راستای ثبات‬
‫هستند‪ ،‬میتواند بعنوان یک مکمل راهبردی مورد توجه قرار‬           ‫پایدار منطقهای‬                                                         ‫اقتصادی کشور در ژانویه ‪ ۲۰۲۶‬است‪.‬‬
‫گیرد‪ .‬در میان این نیروها‪ ،‬شاهزاده رضا پهلوی بعنوان یکی‬                                                                 ‫بر اساس گزارش صندوق بینالمللی پول‪ ،‬پیشبینی رشد‬
‫از چهرههای شناختهشده با ظرفیت نمادین و شبکه ارتباطی‬         ‫علی شهبازی‪ -‬در معادلات پیچیدهی ژئوپلیتیکی‬                  ‫عربستان سعودی برای ‪ ۲۰۲۶‬با کاهش ‪ ۱/۴‬واحد درصدی‬
‫بینالمللی‪ ،‬میتواند در چنین چارچوبی مورد ارزیابی قرار گیرد‪.‬‬  ‫خاورمیانه‪ ،‬ایران همچنان یکی از تعیینکنندهترین متغیرها‬
‫این پیشنهاد‪ ،‬بهمعنای جایگزینی فوری یک نظم سیاسی‬             ‫در شکلدهی به امنیت منطقهای و حتی تعادلات جهانی‬                                     ‫به ‪ ۳/۱‬درصد رسیده است‪.‬‬
‫با نظم دیگر نیست‪ ،‬بلکه تلاشی است برای ایجاد یک مسیر‬                                                                    ‫پیشبینی رشد چین در ‪ ۲۰۲۶‬به ‪ ۴/۴‬درصد کاهش یافته‬
‫تدریجی‪ ،‬کمهزینه و مبتنی بر واقعیتهای اجتماعی ایران‪.‬‬         ‫بهشمار میرود‪ .‬طی دهههای گذشته‪ ،‬سیاستهای‬                    ‫است که تنها ‪ ۰/۱‬درصد کمتر از برآورد ژانویه است چرا که‬
‫هدف اصلی‪ ،‬افزایش همراستایی میان ابتکارات بینالمللی‬          ‫قدرتهای بینالمللی بویژه ایالات متحده عمدتا بر محور‬         ‫کاهش تعرفههای آمریکا و اقدامات محرک اقتصاد تا حدی‬
‫و مطالبات داخلی‪ ،‬و در نتیجه ارتقای احتمال موفقیت‬            ‫مهار‪ ،‬فشار و در مقاطعی مذاکره با ساختار حاکم در ایران‬
‫هرگونه فرآیند گذار سیاسی است‪ .‬در چنین مدلی‪ ،‬حمایت‬           ‫استوار بوده است‪ .‬با این حال‪ ،‬برآیند این رویکردها نشان‬                         ‫اثرات جنگ را جبران کرده است‪.‬‬
‫از گفتگوهای فراگیر‪ ،‬تقویت ظرفیتهای جامعه مدنی‪،‬‬              ‫میدهد که نهتنها اهداف اعلامی در زمینه تغییر رفتار‬          ‫پیشبینی صندوق بینالمللی پول بر این اساس است که‬
‫و فراهمسازی بسترهای حقوقی برای انتقال مسالمتآمیز‬            ‫محقق نشده‪ ،‬بلکه در بسیاری از موارد‪ ،‬پیچیدگیهای‬             ‫جنگ محدود و نسبتا کوتاهمدت باقی بماند و اختلالات‬
                                                            ‫امنیتی افزایش یافته و چرخهای از بیثباتی مزمن در سطح‬        ‫فعلی تا اواسط سال ‪ ۲۰۲۶‬یعنی تا کمتر از سه ماه دیگر‬
     ‫قدرت‪ ،‬بعنوان اجزای کلیدی راهبرد مطرح میشوند‪.‬‬
‫از منظر امنیت منطقهای‪ ،‬این تغییر پارادایم میتواند‬                                    ‫منطقه تثبیت شده است‪.‬‬                                                 ‫کاهش یابد‪.‬‬
                                                            ‫یکی از کاستیهای بنیادین در این چارچوب‪ ،‬عدم تفکیک‬           ‫جنگ ‪ ۴۰‬روزه جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا‬
‫پیامدهای قابل توجهی بهمراه داشته باشد‪ .‬نخست‪ ،‬کاهش‬           ‫میان «حاکمیت سیاسی» و «اراده اجتماعی» در ایران بوده‬        ‫همچنین خسارت هنگفت اقتصادی ایجاد کرده که فشار‬
‫تنشهای ساختاری ناشی از تقابلهای ایدئولوژیک؛ دوم‪،‬‬            ‫است‪ .‬در واقع‪ ،‬تمرکز صرف بر تعامل با نهادهای رسمی قدرت‪،‬‬     ‫هزینهای بر دولت را‪ ،‬در حالیکه از پیش با کسری بودجه‬
‫افزایش قابلیت پیشبینی در رفتار بازیگران؛ و سوم‪ ،‬ایجاد‬       ‫بدون در نظر گرفتن شکافهای عمیق اجتماعی و مطالبات‬           ‫روبرو بود‪ ،‬افزایش داده است‪ .‬فاطمه مهاجرانی سخنگوی‬
‫زمینه برای شکلگیری ترتیبات امنیتی جدید مبتنی بر همکاری‬      ‫انباشتهشده در بطن جامعه‪ ،‬موجب شده است که بسیاری از‬         ‫دولت پزشکیان اعلام کرده که برآورد اولیه خسارات جنگی‬
‫و منافع مشترک‪ .‬افزون بر این‪ ،‬ورود نیروهای دارای پشتوانه‬     ‫ابتکارات دیپلماتیک از پشتوانه داخلی کافی برخوردار نباشند‪.‬‬  ‫در ایران به ‪ ۲۷۰‬میلیارد دلار میرسد‪ .‬فاطمه مهاجرانی تأکید‬
‫اجتماعی به فرآیندهای سیاسی‪ ،‬میتواند از رادیکالیزه شدن‬       ‫در چنین شرایطی‪ ،‬هرگونه توافق یا تفاهم‪ ،‬در معرض فرسایش‬      ‫کرده که این رقم اولیه است و احتمالا هزینه نهایی بالاتر‬
‫بیشتر فضا جلوگیری کرده و مسیرهای میانهرو و اصلاحگرایانه‬     ‫سریع قرار گرفته و پایداری راهبردی آن زیر سؤال رفته است‪.‬‬
‫را تقویت نماید‪.‬در سطح بینالمللی‪ ،‬چنین رویکردی با اصول‬       ‫از منظر نظریههای گذار سیاسی‪ ،‬تجربههای تاریخی در اروپا‪،‬‬                                        ‫خواهد بود‪.‬‬
‫اعلامی ایالات متحده در حوزه حمایت از حقوق ملتها‬             ‫آمریکای لاتین و برخی کشورهای آسیایی نشان میدهد که‬          ‫از سوی دیگر محاصره تنگه هرمز نیز درآمدهای جمهوری‬
‫و تقویت نهادهای پاسخگو همخوانی دارد‪ .‬همچنین‪ ،‬این‬            ‫انتقالهای موفق و کمهزینه قدرت‪ ،‬عموما در شرایطی رخ‬          ‫اسلامی را به شدت کاهش خواهد داد و از سوی دیگر‬
‫سیاست میتواند به بازسازی اعتماد از دسترفته در میان‬          ‫دادهاند که تعاملات بینالمللی‪ ،‬صرفا محدود به ساختارهای‬      ‫واردات کالاهای اساسی به کشور را نیز با اختلال روبرو‬
‫افکار عمومی منطقه کمک کرده و ظرفیت ایالات متحده برای‬        ‫رسمی نبوده و بطور همزمان با نیروهای دارای پایگاه اجتماعی‬
                                                            ‫نیز برقرار شده است‪ .‬این الگو که میتوان آن را «دیپلماسی‬                                        ‫خواهد کرد‪.‬‬
          ‫شکلدهی به ائتلافهای مؤثر را افزایش دهد‪.‬‬           ‫دو مسیره» یا «‪ »Dual-Track Diplomacy‬نامید‪ ،‬امکان‬           ‫میعاد ملکی مقام پیشین وزارت خزانهداری آمریکا اعلام‬
‫با این حال‪ ،‬این مسیر بدون چالش نخواهد بود‪ .‬از‬               ‫ایجاد توازن میان فشار و مشروعیت را فراهم میسازد و از‬       ‫کرده محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده‬
‫جمله مهمترین ملاحظات میتوان به خطر برداشتهای‬                ‫شکلگیری خلأ قدرت در فرآیندهای گذار جلوگیری میکند‪.‬‬          ‫میتواند روزانه حدود ‪ ۲۷۶‬میلیون دلار از محل کاهش‬
‫مداخلهگرایانه‪ ،‬پیچیدگی در شناسایی دقیق نمایندگان‬            ‫در این چارچوب‪ ،‬بازنگری در سیاست ایالات متحده به رهبری‬      ‫صادرات به اقتصاد ایران آسیب بزند و همزمان ‪ ۱۵۹‬میلیون‬
‫واقعی اراده اجتماعی‪ ،‬و احتمال واکنشهای متقابل از‬            ‫پرزیدنت ترامپ میتواند بر مبنای چنین رویکردی تعریف‬          ‫دلار در روز واردات را مختل کند؛ به بیان دیگر روزانه ‪۴۳۵‬‬
‫سوی ساختارهای موجود اشاره کرد‪ .‬از اینرو‪ ،‬طراحی‬              ‫شود‪ .‬بهجای اتکای صرف به مذاکرات با ساختارهای حاکمیتی‪،‬‬      ‫میلیون دلار خسارت اقتصادی یا ماهانه حدود ‪ ۱۳‬میلیارد‬
‫و اجرای چنین راهبردی نیازمند دقت بالا‪ ،‬تحلیل مستمر‬          ‫ایجاد کانالهای ارتباطی رسمی و نیمهرسمی با نیروهایی که‬
‫دادههای میدانی و انعطافپذیری در مواجهه با تحولات‬            ‫از منظر بخشی از جامعه ایران دارای مشروعیت و مقبولیت‬                                                ‫دلار!‬
                                                                                                                       ‫میعاد ملکی همچنین توضیح داده که ایران حدود ‪ ۵۰‬تا‬
                            ‫پیشبینینشده است‪.‬‬                                                                           ‫‪ ۵۵‬میلیون بشکه ظرفیت ذخیرهسازی نفت در خشکی دارد‬
‫در جمعبندی‪ ،‬میتوان گفت که شرایط کنونی‪ ،‬فرصتی‬                                                                           ‫که حدود ‪ ۶۰‬درصد آن پر است‪ .‬ظرفیت خالی حدود ‪۲۰‬‬
‫کمسابقه برای بازتعریف سیاستهای بینالمللی در قبال‬                                                                       ‫میلیون بشکه است‪ .‬با تولید مازاد ‪ ۱.۵‬میلیون بشکه در روز‬
‫ایران فراهم آورده است‪ .‬گذار از یک رویکرد تکبعدی به‬                                                                     ‫که معموًالً صادر میشود‪ ،‬این ظرفیت در حدود ‪ ۱۳‬روز پر‬
‫یک راهبرد چندلایه و مبتنی بر تعامل همزمان با ساختارهای‬                                                                 ‫خواهد شد‪ .‬پس از آن‪ ،‬ایران ناچار به بستن چاههای نفتی‬
‫رسمی و نیروهای اجتماعی‪ ،‬میتواند بعنوان یکی از‬
‫گزینههای قابل تأمل در مسیر دستیابی به ثبات پایدار‬                                                                                                         ‫خواهد شد‪.‬‬
‫در ایران و منطقه مطرح شود‪ .‬تحقق این هدف‪ ،‬مستلزم‬                                                                        ‫او افزوده این موضوع بسیار مهم است‪ ،‬چون وقتی‬
‫تصمیمگیریهای شجاعانه‪ ،‬مبتنی بر واقعگرایی راهبردی و‬                                                                     ‫چاههای نفتی قدیمی بسته میشوند‪ ،‬آب از پایین به‬
                                                                                                                       ‫داخل مخزن نفوذ میکند (پدیدهای به نام« «�‪water con‬‬
      ‫درک عمیق از پویاییهای داخلی ایران خواهد بود‪.‬‬                                                                     ‫‪ .)»ing‬در این حالت‪ ،‬بخشی از نفت برای همیشه در میان‬
                                                                                                                       ‫منافذ سنگی محبوس میشود و دیگر قابل استخراج نیست‪.‬‬
                                                                                                                       ‫میدانهای نفتی ایران همین حالا سالانه ‪ ۵‬تا ‪ ۸‬درصد افت‬
                                                                                                                       ‫تولید دارند‪ .‬تعطیلی اجباری چاهها میتواند بهطور دائمی‬
                                                                                                                       ‫‪ ۳۰۰‬تا ‪ ۵۰۰‬هزار بشکه در روز از ظرفیت تولید را از بین‬
                                                                                                                       ‫ببرد—معادل ‪ ۹‬تا ‪ ۱۵‬میلیارد دلار درآمد سالانه که برای‬

                                                                                                                                            ‫همیشه از دست خواهد رفت‪.‬‬
                                                                                                                       ‫این کارشناس اقتصادی تأکید کرده محاصره دریایی روزانه‬
                                                                                                                       ‫حدود ‪ ۴۳۵‬میلیون دلار به اقتصاد ایران آسیب میزند‪.‬‬
                                                                                                                       ‫ظرفیت ذخیرهسازی نفت در ‪ ۱۳‬روز پر شده و به تعطیلی‬
                                                                                                                       ‫چاهها و آسیب دائمی مخازن منجر میشود‪ .‬ارزش ریال به‬
                                                                                                                       ‫سمت فروپاشی کامل پیش میرود و گزینههای جایگزین‬
                                                                                                                       ‫ایران خارج از تنگه هرمز کمتر از ‪ ۱۰‬درصد ظرفیت فعلی را‬
                                                                                                                       ‫پوشش میدهند‪ .‬در چنین شرایطی‪ ،‬ادامه مقاومت اقتصادی‬

                                                                                                                              ‫برای جمهوری اسلامی عمًا ًل غیرممکن خواهد شد‪.‬‬
   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54