Page 18 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۷۷ (دوره جديد
P. 18
صفحه 18شماره ۲۰۴۳
جمعه ۶تا پنجشنبه ۱۲شهریور 14۰۵
از بغداد تا بیروت؛ سفر قالیباف به عراق برای تداوم محاصره
دو کشور با سلاح شبهنظامیان
نظام سیاسی محافظت میکند. محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی = در این سفر ،محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای
همین صحنه در لبنان نیز تکرار میشود ،اما عنوان آن مقدم» دارد .منظور از «خطوط مقدم» در عمل ،همان مرز اسلامی و یکی از مذاکرهکنندگان ارشد نظام بار دیگر به
اکنون رویارویی احتمالی در منطقه «تپه علی الطاهر» در عملیاتی میان تهران و تلآویو است؛ جایی که رویارویی نخبگان سیاسی حاکم عراق یادآوری کرد که اصول ثابت
تپههای استان نبطیه و برنامهریزی اسرائیل برای تصرف آن مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل در داخل خاک رابطه میان عراق و حکومت ایران چیست ،یا به بیان
است؛ اقدامی که به معنای اشغال شهر نبطیه و مناطق لبنان و فارغ از اراد ه لبنان ،چه ب ه عنوان دولت و چه به دیگر ،تهران چه نوع رابطهای با بغداد میخواهد و چه
اطراف آن یا نابودی کامل آنها خواهد بود .در چنین عنوان ملت ،به ویژه مردم جنوب این کشور ،از ۸اکتبر ۲۰۲۳ انتظاراتی از آن دارد .او همچنین مدعی شد که تجربه عراق
شرایطی ،دولت لبنان از جلوگیری از وقوع این فاجعه در از مرزهای دو کشور فراتر رفته و به نیرویی تأثیرگذار در
در جریان است.
جنوب و نبطیه ناتوان است. از بغداد تا بیروت ،از سلاح گروههای مسلح عراقی سطوح منطقهای و جهانی تبدیل شده است!
اسرائیل بر کنترل این منطقه اصرار دارد و رژیم ایران نیز بر که شعار «مقاومت» سر میدهند تا سلاح «حزبالله» و = آنچه تهران میکوشد بر دولت عراق تحمیل کند،
رویارویی پافشاری میکند؛ امری که باعث شکست یا ناکام شعار «مقاومت» آن ،تهران از طریق قالیباف ،اسماعیل دولت لبنان نیز با آن مواجه است؛ و آنچه لبنان نتوانسته
گذاشتن تلاشها برای واگذاری آن به ارتش لبنان شده است. قاآنی و دیگر مقاماتی که با جغرافیای منافع جمهوری اجرا کند ،عراق نیز عمًالً نمیتواند اجرا کند .بر اساس
از دید اسرائیل ،این طرح پیشتر نیز در خارج کردن سلاح اسلامی آشنایی دارند ،پیوسته در پی «انسداد و اختلال در برداشت قالیباف از نظام منطقهای ،که در عین جدید
از مناطق جنوب رود لیتانی ناکام مانده است .در مقابل، تصمیمگیری دو کشور برای در اختیار گرفتن سلاح» است ،نه بودن ،ریشههایی قدیمی دارد ،اولویت در عراق و لبنان نه
جمهوری اسلامی بطور کامل با ایده عقبنشینی از «علی دولت است ،نه کمک به نظام سیاسی عراق برای عبور از
الطاهر» مخالفت کرده و برای تحویل سلاح «حزبالله» اینکه سلاح در خدمت تصمیم دولت باشد. بحرانهایش و نه کاهش فاجعهای که بر مردم جنوب لبنان
آنچه تهران میکوشد بر دولت عراق تحمیل کند ،دولت تحمیل شده است؛ بلکه ادامه رویارویی علیه اسرائیل با
شروطی دشوار و غیرقابلقبول مطرح میکند. لبنان نیز با آن مواجه است؛ و آنچه لبنان نتوانسته اجرا کند،
از سوی دیگر ،حکومت لبنان تلاش میکند حاکمیت عراق نیز عمًالً نمیتواند اجرا کند .بر اساس برداشت قالیباف توسل به ایده «مقاومت دائمی» است.
خود را بر سرزمیناش اعمال کند ،اما همزمان از رویارویی از نظام منطقهای ،که در عین جدید بودن ،ریشههایی = در عراق آزمونی واقعی میان دولت و ساختارهای
داخلی نیز پرهیز میکند؛ ب ه ویژه آنکه نه اسرائیل آماده قدیمی دارد ،اولویت در عراق و لبنان نه دولت است ،نه فراتر از دولت آغاز میشود؛ میان سلاحی که از دولت
اجرای تعهدات خود و عقبنشینی تدریجی است و نه کمک به نظام سیاسی عراق برای عبور از بحرانهایش و حفاظت میکند و سلاحی که از ماهیت نظام سیاسی (تفکر
حکومت ایران حاضر است عقبنشینی «حزبالله» یا کنار نه کاهش فاجعهای که بر مردم جنوب لبنان تحمیل شده شیعه) محافظت میکند! همین صحنه با عنوانی متفاوت
گذاشتن بخشی از سلاحهایش را بپذیرد .در نتیجه ،تصمیم است؛ بلکه ادامه رویارویی علیه اسرائیل با توسل به ایده
مربوط به امنیت و ثبات جنوب لبنان بار دیگر در دست در لبنان جریان دارد.
«مقاومت دائمی» است. مصطفی فحص (الشرق الاوسط) – رژیم تهران به
مذاکرهکنندهی تهران (قالیباف) قرار میگیرد. عراق با موضوع ۳۰سپتامبر ،یعنی موعد خروج کامل جغرافیای نفوذ نزدیک خود یعنی مناطقی که در مجاورت
میان قالیباف و دولتهای بغداد و بیروت ،تعهدات، نیروهای آمریکایی و تحویل سلاح همه گروههای مسلح، عراق قرار دارند ،و همچنین به جغرافیای نفوذ دورتر خود،
موعدها و مرزهایی در مجاورت میدان رویارویی وجود دارد؛ روبروست؛ آنهم در شرایطی که درون ساختار سیاسی شیعه یعنی مناطقی که در جنوب لبنان با دولت اسرائیل هممرز
از «تنگه هرمز» تا «تپه علی الطاهر» .اینها رویاروییهایی حاکم بر عراق ،بر سر ضرورت سلاح ،شعارهای مربوط به هستند ،توجه و حساسیت ویژهای نشان میدهد .تهران در
هستند که در آنها کنار گذاشتن سلاح دشوار است ،هرچند آن و نقش آن پس از خروج آخرین سرباز آمریکایی از این داخل مرزهای ملی دو کشور عراق و لبنان ،مرزی برای نفوذ
کشور ،اختلافات شدیدی وجود دارد .در اینجا آزمونی واقعی خود قائل است؛ مرزی که از مفهوم همسایگی نزدیک یا
پافشاری بر آن میتواند پیامدهای سنگینی داشته باشد. میان دولت و ساختارهای فراتر از دولت آغاز میشود؛ میان دور ،منافع مشترک ،پیوندهای اجتماعی و معنوی و حتی
در عراق ،با توجه به شکافهای موجود در ساختار سلاحی که از دولت حفاظت میکند و سلاحی که از ماهیت منافع ملی داخلی فراتر میرود و همه این موارد را در
قدرت و تعهدات خارجی دولت ،این وضعیت میتواند به خدمت نظام جمهوری اسلامی و منافع منطقهای خود قرار
بحرانهایی بسیار خطرناک منجر شود که موجودیت نظامی
را که از سال ۲۰۰۳روی کار آمده تهدید کرده و به هرج میدهد.
و مرج بیانجامد .لبنان نیز میان دو خطر قرار گرفته است: در بغداد ،محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی
رویارویی منطقه «علی الطاهر» و پیامدهای پس از آن و و یکی از مذاکرهکنندگان ارشد نظام بار دیگر به نخبگان
سیاسی حاکم عراق یادآوری کرد که اصول ثابت رابطه میان
رویارویی داخلی و پیامدهای بعدی آن. عراق و حکومت ایران چیست ،یا به بیان دیگر ،تهران چه
از این رو ،هر دو دولت بر این باورند که باید از هر رویارویی نوع رابطهای با بغداد میخواهد و چه انتظاراتی از آن دارد.
که ممکن است به درگیری داخلی و هرج و مرج منجر شود، قالیباف از دریچه سلاح و تحت عنوان مبهم «مقاومت»
اجتناب کرد .اما از آنجا که حامیان شبهنظامیان و آنان که وارد این موضوع شد و در آغاز مهمترین سفر خود به عراق،
بر حفظ سلاح این شبهنظامیان اصرار دارند ،حتی حاضر به از نظر شرایط داخلی و خارجی ،گفت« :مقاومت در عراق
مانور سیاسی نیز نیستند .تهران رویارویی با اسرائیل در «علی به یکی از عناصر اساسی قدرت جهانی تبدیل شده است».
الطاهر» را به واگذاری آن به ارتش لبنان ،ترجیح میدهد ،در او همچنین مدعی شد که تجربه عراق از مرزهای دو
حالی که گروههای مسلح عراقی ترجیح میدهند سلاح خود را کشور فراتر رفته و به نیرویی تأثیرگذار در سطوح منطقهای
پنهان کنند تا اینکه آن را در اختیار دولت قرار دهند .در چنین
شرایطی روشن است که «محدود کردن سلاح و انحصار آن و جهانی تبدیل شده است!
در دست دولت» دشوار است؛ در حالی که واقعیت این است در چارچوب آنچه قالیباف درباره تولد یک نظام منطقهای
که این سلاح است که تصمیمگیری و حاکمیت دو کشور را در جدید به جهان نوید داد ،چند روز پیش از این اظهارات نیز
در بغداد سخنانی مطرح شده بود که از نظر حساسیت
محاصره خود قرار داده است. جغرافیایی و استراتژیک همسنگ اظهارات او در سفر به
*منبع :الشرق الاوسط عراق بود .او حدود یک هفته پیش اعلام کرده بود که
خودش «ارتباط مستقیم با رزمندگان حزبالله در خطوط
*نویسنده :مصطفی فحص
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن
