یک ماه از قطع سراسری اینترنت جهانی در ایران گذشت. شهروندان در شرایط جنگی با «تاریکی دیجیتال» روبرو هستند و از سوی دیگر خسارتهای اقتصادی ناشی از قطع اینترنت پابهپای خسارتهای اقتصادی جنگ در حال افزایش است. رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق ایران وعده اتصال اینترنت کسبوکارها «به تدریج» را داده است.
روز نهم اسفندماه ۱۴۰۴ و دو ساعت پس از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی اینترنت جهانی در ایران با کاهش سرعت روبرو شد و پس از ساعاتی اینترنت در سراسر کشور قطع شد.
روز شنبه هشتم فروردین ۱۴۰۵ «نتبلاکس»، نهاد ناظر بر اینترنت جهانی، با اعلام اینکه یک ماه از قطع سراسری اینترنت جهانی در ایران گذشت نوشت که شهروندان در ایران از نهم اسفند گذشته و طی ۶۲۷ ساعت گذشته با دستور مقامات حکومتی در «تاریکی دیجیتال» به سر میبرند.
«نتبلاکس» تأکید کرده است که این محدودیتها ارتباطات روزمره شهروندان و دسترسی آنها به اطلاعات را بهشدت مختل کرده و جمهوری اسلامی حق ایرانیان برای ارتباط و اطلاعرسانی را نقض کرده است.
بر اساس محاسبات «نت بلاکس» شهروندان ایران از ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی تا کنونی، نیمی از روزها را با قطع اینترنت جهانی روبرو بودند. در ماه ژانویه و با آغاز اعتراضات سراسری دی۴۰۴ نیز اینترنت جهانی حدود سه هفته قطع شد.
اکنون قطع اینترنت در شرایط جنگ و بمباران شهروندان را با اضطراب مضاعفی به علت عدم دسترس به اخبار و محدودیت در ارتباطات روبرو کرده است. از سوی دیگر عدم ارتباط شهروندان ساکن خارج از کشور با خانوادههایشان در ایران به دلیل قطع اینترنت جنبه دیگری از سرکوب شهروندان از سوی جمهوری اسلامی است.
در همین حال خسارت گستردهای با قطع اینترنت به کسبوکارهای مختلف وارد شده است بطوریکه خسارت قطع اینترنت در روز چند هزار میلیارد تومان برآورد میشود.
ستار هاشمی وزیر ارتبااطات جمهوری اسلامی روز دوشنبه سوم فروردینماه ۱۴۰۴ با اشاره به ابعاد سنگین خسارت قطع اینترنت در ایران گفت که ادامه قطع اینترنت روزانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کشور و حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال خسارت وارد میکند.
فرشید شکرخدایی رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق ایران اکنون وعده اتصال اینترنت کسبوکارها را مطرح کرده است. او با بیان اینکه اکنون تجار در محل اتاقهای بازرگانی به اینترنت بینالملل دسترسی دارند گفت که به تدریج کسب و کارها از اینترنت بهرهمند خواهند شد.
فرشید شکرخدایی روز شنبه هشتم فروردین در گفتوگو با خبرگزاری «ایسنا» گفت: «در داخل اتاق بازرگانی تهران و استانها شرایط مهیا شده است که اتصال به اینترنت بین الملل اتفاق بیفتد. در حال حاضر حدود سه روز است که این امکان فراهم شده است.»
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق ایران گفته «ظاهرا «کیو آر کدی» داده شده و تجار با استفاده از آن وقت میگیرند و رجیستر میکنند. در حال حاضر گوشی تجار به اینترنت بینالملل متصل نیست ولی مرکز ملی فضای مجازی هفته پیش فرمهایی را منتشر کرد که شرکتها اسامی را با شماره همراه با نامه رسمی منتشر کنند تا نسبت به باز کردن اینترنت کسب و کارها اقدام شود، اما هنوز این اتفاق رخ نداده است.»
فرشید شکرخدایی افزوده «تا جایی که اطلاع دارم با توجه به چانه زنی و مذاکراتی که معاونت علمی ریاست جمهوری و اتاق ایران و نظام صنفی یارانه ای انجام داده، قرار است حوزه اینترنت برای کسب و کارها باز شود که منظور کارکنان و پرسنل آن ها هم است و تنها برای هیات مدیره نیست. اما در مورد باز کردن اینترنت مسائل امنیتی برای کشور اولویت دارد و به نظر میرسد که هنوز وقت آن نرسیده است.»
بازگشایی اینترنت برای برخی کسبوکارها و اقشار از جمله بازرگانان و روزنامهنگاران در جریان اعتراضات دی۴۰۴ نیز اتفاق افتاد؛ اقدامی که بیانگر اجرای «اینترنت طبقاتی» در ایران است.
مجیدرضا حریری رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین روز یکشنبه پنجم بهمنماه اعلام کرده بود «در تهران و چند شهر مرکز استان اینترنت چند سیستم را در اتاقهای بازرگانی آزاد گذاشتهاند. تجار باید برای استفاده از اینترنت ثبت نام کنند و بعد با حضور یک ناظر در حد ۲۰ دقیقه از اینترنت استفاده کنند.»
همزمان «کیهان لندن» نیز در گزارشی اختصاصی اعلام کرده بود که محلی معروف به «اتاق اینترنت» در وزارت ارشاد و فرهنگ ارشاد اسلامی راهاندازی شده بود که شماری از خبرنگاران معتمد حکومت با هدایت نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی در آن روایتسازی درباره اعتراضات خیزش ملی دی۴۰۴ را پیش میبردند.
بر اساس این اطلاعات، با وجود قطع سراسری اینترنت و در حالیکه حتی دفاتر روزنامهها و وبسایتهای خبری در ایران و همچنین روزنامهنگاران به اینترنت سراسری دسترسی ندارند اما تعدادی خبرنگار معتمد حکومت به این اتاق دعوت شده بودند.
اگر چه ظاهرا این اتاق همانند مکانی که در اتاق بازرگانی برای انجام امور اینترنتی تجار عضو این اتاق راهاندازی شده بود، برای دسترسی خبرنگاران به اینترنت اعلام شده بود اما هدف اصلی این رسانه روایتسازی و پنهانسازی حقیقت درباره سرکوب بیسابقه و کشتار معترضان بوده است.
در آنسو اما هنگام قطع اینترنت جهانی بر روی شهروندان ایران از سوی جمهوری اسلامی، «خودی»ها با دسترسی به سیمکارتهایی معروف به «سیمکارت سفید» به اینترنت جهانی متصل هستند و پروپاگاندای رژیم را در شبکههای اجتماعی پیش میبرند.
