انتخاب سرنوشت: زمین سوخته یا آینده‌ی سوخته؟

مهدی نوذر – تحولات اخیر و تهدیدهایی که از سوی ترامپ مطرح می‌شود، یک واقعیت را بیش از پیش روشن کرده است:

مسیر تغییر در ایران، از همان ابتدا هم، مسیری کم‌هزینه و ساده نبوده است.

هیچ‌گاه قرار نبود ساختاری مانند جمهوری اسلامی، با چند فشار محدود یا حذف چند چهره‌ی کلیدی فروبپاشد. این نظام، بدلیل ماهیت ایدئولوژیک و نبود راه بازگشت، در نقطه‌ای قرار دارد که عقب‌نشینی و تسلیم برایش به‌معنای پایان است؛ و به همین دلیل، آمادگی دارد تا آخرین حد ممکن مقاومت کند حتی اگر هزینه‌ی آن، آسیب جدی به زیرساخت‌های کشور باشد.

این همان جایی است که مفهوم «زمین سوخته» مطرح می‌شود؛ سناریویی که پیش‌تر نیز از سوی برخی مسئولان به آن اشاره شده است.

اما تاریخ، تنها روایت ویرانی نیست روایت بازسازی هم هست.

کشورهایی مانند ژاپن پس از تجربه‌ی فاجعه‌ای مانند بمب اتم در جنگ جهانی دوم، در مدت چند دهه به یکی از قدرت‌های تکنولوژیک جهان تبدیل شدند.

یا آلمان که پس از ویرانی کامل در همان جنگ، امروز یکی از قطب‌های صنعتی دنیاست.

حتی در تاریخ معاصر ایران، گذار از دوره‌ای مانند قاجار به دوران پهلوی نشان داد که مدیریت و جهت‌گیری سیاسی می‌تواند یک کشور را از وضعیت فروپاشیده به جایگاهی متفاوت برساند.

بنابراین، مسئله‌ی اصلی فقط «هزینه» نیست بلکه «نتیجه نهایی» و «مسیر پس از آن» است.

از سوی دیگر، یک سناریوی کمتر مورد توجه اما به‌مراتب خطرناک‌تر وجود دارد:

اگر جمهوری اسلامی پس از چنین بحرانی تداوم پیدا کند، وارد فازی می‌شود که از امروز هم بسته‌تر، خشن‌تر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر خواهد بود. تجربه‌ی تاریخی نشان داده‌است نظام‌هایی که از یک بحران بزرگ عبور می‌کنند، اغلب رادیکال‌تر و سخت‌گیرتر می‌شوند.

در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری صرفا بر اساس ترس از تخریب زیرساخت‌ها، می‌تواند به معنای پذیرش یک وضعیت طولانی‌مدت پرهزینه‌تر باشد با تداوم جمهوری اسلامی!

در نهایت، این یک انتخاب ساده میان «هزینه داشتن یا نداشتن» نیست؛ بلکه انتخاب میان «نوع هزینه» و «آینده‌ای است که آن هزینه برایش پرداخت می‌شود».

در پایان، بر یک نکته‌ی کلیدی تاکید می‌کنم : تداوم جمهوری اسلامی، بویژه پس از عبور از چنین بحرانی، هزینه‌ای بمراتب سنگین‌تر و عمیق‌تر از تخریب زیرساخت‌های کشور خواهد داشت؛ هزینه‌ای که نه‌تنها اقتصاد و امنیت، بلکه آینده و امکان بازسازی واقعی ایران را نیز با تهدیدی جدی مواجه می‌کند.

توضیح:
«کیهان لندن» با باور به آزادی بیان بخش «دیدگاه» را برای انتشار نظرات و مطالب نویسندگان، تحلیلگران و کارشناسان فارسی‌زبان فراهم کرده اما مسئولیت محتوای منتشر شده با نویسنده است.