قطع اینترنت در ایران وارد چهلمین روز شده است و با وجود آتشبس موقت میان آمریکا و جمهوری اسلامی، خبری درباره وصل دوباره اینترنت جهانی در ایران نیست و همچنان دهها میلیون شهروند ایران به اینترنت دسترسی ندارند.
«نت بلاکس» نهاد ناظر بر اینترنت جهانی روز چهارشنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرده قطع گسترده اینترنت در ایران پس از حدود ۹۳۶ ساعت، وارد چهلمین روز خود شده است.
بر اساس این گزارش، این محدودیتها در شرایط جنگی همچنان ادامه دارد و دسترسی عمومی به اینترنت جهانی بهشدت مختل شده است.
جمهوری اسلامی ساعاتی پس از آغاز جنگ با اسرائیل و آمریکا در نهم اسفندماه اینترنت جهانی را به صورت سراسری در ایران قطع کرد. قطع اینترنت جدا از تشدید فشارهای روانی ناشی از جنگ بر شهروندان، بهعلت بیخبری از اخبار و قطع شدن ارتباطات از طریق پیامرسانها و شبکههای اجتماعی، خسارت گسترده اقتصادی را نیز در پی داشته است.
اکنون در حالیکه نیمهشب گذشته دونالد ترامپ و مقامات جمهوری اسلامی از آتشبس موقت و دو هفتهای در جنگ خبر دادند اما همچنان مشخص نیست اینترنت جهانی چه زمانی قرار است در ایران وصل شود.
بامداد چهارشنبه خبری از قول ستار هاشمی وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی منتشر شد مبنی بر اینکه اینترنت جهانی دو هفته پس از روشن شدن تکلیف نهایی جنگ وصل خواهد شد. رئیس مرکز روابط عمومی وزارت ارتباطات اما بهطور رسمی این موضوع را تکذیب کرد و درخواست کرد مردم اخبار را از رسانههای رسمی دنبال کنند.
با اینهمه به نظر نمیرسد در شرایطی که آتشبس جمهوری اسلامی با آمریکا شکننده است و با وجود آتشبس حملات محدودی از سوی اسرائیل و جمهوری اسلامی جریان داشته است، اینترنت سراسری در ایران وصل شود.
در آنسو خسارت گسترده ناشی از قطع اینترنت همچنان بیش از همه دامن شهروندان و صاحبان کسبوکارها در بخش خصوصی را میگیرد.
ستار هاشمی وزیر ارتباطات روز دوشنبه سوم فروردینماه ۱۴۰۴ با اشاره به ابعاد سنگین خسارت قطع اینترنت در ایران گفت که ادامه قطع اینترنت روزانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کشور و حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال خسارت وارد میکند.
همزمان در هفته نخست فروردین خبری درباره اتصال دوباره و محدود اینترنت برای کسبوکارهای زیر نظر اتاق بازرگانی منتشر شد اما همچنان کسبوکارها از عدم دسترسی به اینترنت و تداوم خسارت اقتصادی خبر میدهند.
روزنامه «شرق» روز چهارشنبه ۱۹ فروردین در گزارشی به موج بیکاری شاغلان در پی جنگ و قطع سراسری اینترنت پرداخته و نوشته «مشاغل متنوعی از مهمانداران هواپیما و خبرنگاران گرفته تا فروشندگان کتاب و مهندسان شرکتهای فناوری، تحت تأثیر شرایط بحران، شغل خود را از دست دادهاند و بسیاری از آنها حقوق و عیدی خود را دریافت نکردهاند.»
روزنامه دنیای اقتصاد نیز در گزارشی به موج بیکاری اشاره کرده و نسبت به بیکاری بیش از دو میلیون نیروی شاغل در ایران در پی قطع سراسری اینترنت و شرایط جنگ هشدار داده است.
«دنیای اقتصاد» نوشته «تجربه جنگ ۱۲روزه بهار ۱۴۰۴ نشان داد که نااطمینانی جنگی، قطع اینترنت و اختلال در فعالیت بنگاهها موجب تعدیل نیرو شد و حدود ۶۵۰ هزار نفر شغل خود را از دست دادند.»
این گزارش افزوده «با طولانیتر شدن درگیریها، تداوم قطعی اینترنت و آسیب به صنایع بزرگ، خطر افزایش بیکاری بیشتر شده و برخی کارشناسان آن را بیش از ۲ میلیون نفر برآورد میکنند.»
روزنامه «دنیای اقتصاد» افزوده آسیب به صنایع بزرگی مانند فولاد نیز اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را تحتتاثیر قرار داده است؛ برای مثال آسیب به یکی از بزرگترین مجتمعهای فولادی حدود ۲۰ هزار شغل مستقیم و بیش از ۵۰ هزار شغل غیرمستقیم را در معرض خطر قرار داده است.
روزنامه «شرق» روز گذشته از موج بیکاری گسترده در میان روزنامهنگاران به علت مشکل تأمین مالی و تعطیلی روزنامهها و مجلات در ایران خبر داده بود.
بیش از ۱۰۰ نفر از کارکنان یکی از بزرگترین رسانههای خصوصی اخراج شدند و همزمان رسانههایی مانند «پیام ما» و «شبکه آفتاب» نیز متوقف شدند.
همچنین بر اساس این گزارش روزنامه «هممیهن» که پیشتر در پی برخورد قضایی توقیف شده بود، در روزهای پایانی سال نیز از انتشار بازماند. در کنار این موارد، گزارشهایی از عدم پرداخت حقوق و عیدی در برخی رسانهها منتشر شده است.
در این میان، روزنامه «دنیای اقتصاد» حدود ۷۰ درصد از کارکنان خود را تعدیل کرده و تعداد صفحات انتشار آن نیز کاهش یافته است.
«شرق» مینویسد فعالان رسانهای این روند را ناشی از کاهش درآمدهای تبلیغاتی و فشارهای اقتصادی میدانند و هشدار میدهند که چنین تصمیماتی ممکن است به الگویی برای سایر رسانهها تبدیل شده و بحران اشتغال در این حوزه را تشدید کند.
اکنون مشخص نیست طی دو هفته آتشبس مشروط و موقت میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، آیا جمهوری اسلامی اینترنت طبقهبندی شده برای کسب و کارها را وصل خواهد کرد یا تصمیم دارد همچنان تا رسیدن به شرایط امنیتی پایدار قطع اینترنت را ادامه دهد.
