بیژن فرهودی (+عکس) – در حالیکه توجه رسانههای گروهی جهان به پیشروی نیروهای سازمان تروریستی اسلامی داعش یا «دولت اسلامی عراق و شام» و پیامدهای آن برای ثبات و امنیت منطقه معطوف است، عواقب انسانی استقرار این افراطیون در بخشهایی از عراق و سوریه و اجرای سفت و سخت شریعت اسلامی توسط آنان که با مجازاتهای سنگین برای متخلفین همراه است کمتر تحت پوشش خبری قرار میگیرد.
در این میان ماجرای دردناک سرگردانی گروهی از پناهجویان ایرانی کرد و عربتبار در منطقه مرزی عراق و اردن تقریبا هیچ توجه بینالمللی را به خود جلب نکرده است.
۱۵خانواده شامل ۹۶ کرد، ۶ عرب اهوازی و ۲۷ فلسطینی از روز ۲۲ ژوئن که محل اقامت آنها در کمپ الولید در داخل عراق مورد حمله هوایی نیروهای رژیم سوریه قرار گرفت مجبور به فرار از این کمپ شده و فعلا در ناکجا آبادی در مرز عراق و اردن در شرایط بسیار دشواری نه زندگی که صرفا روز و شب میگذرانند. هدف نیروی هوایی سوریه از بمباران منطقه مرزی جلوگیری از پیشروی نیروهای تروریستی داعش بود.
ایمان محمدی دختر ۲۲ساله کرد متولد کرمانشاه که از جمله پناهجویان سرگردان است در گفتگویی با کیهان آنلاین – لندن شرایط موجود را این گونه توصیف کرد:
“ ما الان در صحرایی در داخل عراق در شرایط بسیار بدی بسر میبریم… آب و هیچ امکاناتی نداریم. بسیاری از زنان مریض هستند و هیچ دکتر و دارویی در دسترس نیست. ما به امید ورود به اردن به نزدیک مرز رفتیم اما مرزبانان اردنی ساعت ۱۲شب به ما هشدار دادند که اگر از مرز دور نشویم به ما حمله خواهند کرد. نیروهای ارتش حکومت عراق با این گفته که وجدانشان اجازه نمیدهد که اردنیها به ما حمله کنند و به زنان و کودکان آسیب برسانند در این جریان دخالت کرد و ما را از محوطه نزدیک مرز اردن دور ساخت و الان ما در ۳کیلومتری مرز چادر زدهایم.”
تنها نهادی که از سال ۲۰۰۳که سرگردانی این پناهجویان آغاز شد دست آنها را گرفته است بنیاد غیر انتفاعی نوروز است که مدیر آن بهمن معالیزاده هم اینک در اردن بسر میبرد و میکوشد با سفر به منطقه مرزی همراه با عدهای از امدادگران ژاپنی کمکهای غذایی و دارویی در میان پناهجویان توزیع کند .
آقای معالیزاده در گفتگویی با کیهان آنلاین- لندن خاطر نشان ساخت که خواسته پناهجویان از کمیسریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد این است که با صدور اجازه انتقال آنها به اردن به بلاتکلیفی چند ساله آنها پایان دهد. بسیاری از این افراد دارای خانوادههایی در کشورهایی چون سوئد، دانمارک و نروژ هستند که میتوانند پشتیبانی از این پناهجویان را برای مهاجرت بر عهده گیرند و به گفته معالیزاده هدف پناهجویان نیز پیوستن به بستگان خود در این کشورهاست.
اندرو هارپر رییس دفتر کمیسریای عالی پناهندگان سازمان ملل در عمان پایتخت اردن است. وی در گفتگویی تلفنی با کیهان آنلاین اظهار داشت این افراد در داخل خاک عراق هستند و کمیسریای عالی پناهندگان سازمان ملل در اردن به آنها دسترسی ندارد مگر آنکه انان اجازه ورود به اردن را پیدا کنند و یا به کمیسریای عالی اجازه ورود به عراق برای سرکشی از آنها داده شود. هارپر میافزاید که به یاد دارد که در یک مقطع به این پناهجویان پیشنهاد سفر به اقلیم کردستان عراق داده شده بود . به گفته هارپر از آنجا که بعید به نظر میرسد که این افراد در آینده نزدیک بتوانند در کشور ثالثی اسکان داده شوند رفتن به کردستان عراق که بتوانند در آنجا امن باشند و ما بتوانیم امکاناتی در اختیارشان قرار دهیم فرصتی واقعگرایانه را برای اسکان احتمالی آنها در آینده تامین میکند. هارپر از اظهار نظر در مورد این نگرانی پناهجویان که در اقلیم کردستان ممکن است به خاطر اعتقادات مذهبیشان مورد اذیت و آزار قرار گیرند خودداری کرد و گفت از ماهیت این ادعاها اطلاعی ندارد . با این همه وی تاکید کرد که انتقال این افراد به مکانی امن حایز اهمیت است. در پاسخ به این پرسش که آیا دولت عراق به کمیسریای عالی اجازه توزیع مواد غذایی و دارویی را میدهد یا نه هارپر گفت این سوال را باید با دفتر اداره پناهندگان در عراق پیگیری کنید و دفتر ما در اردن در این مورد کاری از دستش ساخته نیست . هارپر که معالیزاده او را سد اصلی در برابر اسکان پناهجویان میداند قبول کرد که نام مسوول دفتر در عراق را ارسال کند اما تا کنون خبری از او دریافت نشده است.
در عین حال تماس کیهان انلاین با دفترآنتونیو گاتِرِسکمسریای عالی امور پناهندگان ملل متحد در ژنو برای آگاهی از موضع این سازمان در قبال وضعیت این پناهجویان به نتیجه نرسید و با وجود وعده یک مقام این دفتر به نام خانم پائولا شماره تماس و نشانی ایمیل فرد مسوول این پرونده ارسال نشد . گفتنی آنکه بنیاد نوروز در نامه مورخ ۸ژوییه خود به آقای گوترس اعلام داشته بود که بنیاد کلیه هزینه ماموریت انساندوستانه برای پیوستن این ۱۴خانواده به بستگان خود را برعهده خواهد گرفت.
ایمان محمدی دختر پناهجوی کرد میگوید در سال ۲۰۱۲که دولت عراق با قطع آب و برق و کمکهای غذایی و پزشکی ما را تحت فشار گذاشت از حکومت اقلیم کردستان تقاضا کردیم که پذیرای ما شوند . او میافزاید اما اگرچه حکومت اقلیم حاضر به پذیرفتن همه ما شده بود ولی در عمل تنها حاضر به قبول بعضی از ما بود بی آنکه دلیل این خودداری را توضیح دهد . ایمان میگوید ۶ماه پیش با دستیار برهام صالح مقام ارشد حکومت کردستان و قباد طالبانی فرزند جلال طالبانی صحبت کردیم ولی به درخواست کمک ما توجهی نکردند. به گفته این پناهجو انتقال آنها به کردستان عراق در حال حاضر پر خطر خواهد بود چه آنکه نیروهای داعش بسیاری از مناطق اطراف را تسخیر کردهاند و در صورتی که آنها را تحت اسارت خود دراورند به خاطر اعتقادات مذهبیمان ما را خواهند کشت. پناهجویان کرد ایرانی پیرو اهل حق هستند که داعش آنها را غیرمسلمان تلقی میکند.
ایمان در عین حال از تماس تلفنی اخیر خود با شهبانو فرح پهلوی که از او با عنوان مادر بزرگ شهبانو یاد میکرد میگوید که از ملکه پیشین ایران درخواست کمک کرد تا شاید بتواند با ارتباطی که با خاندان سلطنتی اردن دارد پادشاه آن کشور را متقاعد به پذیرفتن پناهجویان کند. گفتنی است که چند سال پیش شهبانو فرح توانسته بود دولت اردن را به قبول عدهای از پناهجویان کرد ایرانی که از بستگان همین پناهجویان هستند متقاعد سازد.
تقاضای عاجل ایمان محمدی به نمایندگی از سوی دیگر هموندان خود این است که ایرانیان در سراسر جهان بخصوص در امریکا با برگزاری تظاهرات و تماس با مقامهای آمریکایی به یاری هموطنان سرگردان خود بشتابند که هر شب نگران از فردای خود و ترس از حمله نیروهای داعش و یا خطرات محتمل دیگر سر بر بالین میگذارند.