کوروش کلهر – چهل روز از آن روزهای خونین گذشته است. چهل روز از زمانی که خاک ایران بار دیگر با خون فرزندانش رنگ گرفت. در فرهنگ ما، چهلم تنها یک عدد نیست؛ مرزی است میان شوک و آگاهی، میان اندوه خاموش و حافظه‌ای که تصمیم می‌گیرد فراموش نکند.
می‌گویند زمان، درد را کمرنگ می‌کند. اما برخی زخم‌ها نه‌تنها محو نمی‌شوند، بلکه با گذر زمان روشن‌تر می‌شوند، زیرا هر روزی که می‌گذرد، جای خالی آنان که رفتند بیشتر احساس می‌شود. مادرانی که هنوز چشم به در دارند، پدرانی که سکوتشان سنگین‌تر از هر فریادی است، و نسلی که با مرگ جوانانش، ناگهان چند دهه پیرتر شد.
آنان که جان باختند، تنها اعداد یک گزارش یا نام‌هایی در فهرست قربانیان نبودند. هر یک جهانی بودند ناتمام. آینده‌هایی که می‌توانستند بسازند، رویاهایی که می‌توانستند به حقیقت بدل شوند، و لبخندهایی که می‌توانستند روشنیِ خانه‌ای باشند. همه در یک لحظه‌خاموش شدند. اما حقیقتی که هیچ گلوله‌ای توان کشتن آن را ندارد، آرزوی آزادی است.
چهلم، در سنت ایرانی، پایان سوگواری نیست،بلکه آغاز مسئولیت است. مسئولیتِ به یاد داشتن. مسئولیتِ روایت کردن. مسئولیتِ جلوگیری از آنکه غبار عادت بر بزرگترین رنج‌های یک ملت بنشیند. خطرناک‌ترین لحظه برای هر تراژدی، نه زمان وقوع آن، بلکه زمانی است که جامعه به آن خو بگیرد.
امروز، پرسش اصلی این نیست که چه گذشت؛ جهان بارها دیده و تاریخ ثبت کرده است. پرسش این است که با این حافظه چه خواهیم کرد؟ آیا این خون، همچون فصل‌های تلخ گذشته، در لابه‌لای صفحات تاریخ محو خواهد شد، یا به نقطه‌ای برای بیداری ملی بدل می‌شود؟
ملت‌ها را تنها پیروزی‌ها نمی‌سازند، گاه این رنج‌های مشترک‌اند که ستون‌های همبستگی را برپا می‌کنند. اگر اندوه به آگاهی بدل شود و آگاهی به اراده، آنگاه هیچ نیرویی توان ایستادن در برابر ملتی که خود را بازیافته ندارد.
چهل روز گذشته است، اما ایران هنوز در حال گریستن. با این حال، در دل همین سوگ، نشانه‌‌ای از امید نیز نهفته است، زیرا ملتی که برای جان‌های از دست‌رفته اشک می‌ریزد، هنوز زنده است، هنوز احساس می‌کند، و هنوز می‌تواند آینده‌ای دیگر را تصور کند.
شاید آنان که رفتند، امروز در میان ما نباشند، اما، آنان حضوری عمیق‌تر در وجدان یک ملت یافته‌اند. و چه بسا بزرگترین ادای احترام به آنان، نه فقط سوگواری، بلکه ساختن ایرانی باشد که در آن، هیچ مادری فرزندش را برای آرزوی آزادی به خاک نسپارد.
ایران بارها زخمی شده‌است، اما تاریخ این سرزمین نشان داده که از دل تاریکی نیز راهی به روشنایی می‌یابد. چهلم، یادآور پایان نیست؛ یادآور عهدی نانوشته است:
که خون بی‌گناهان فراموش نخواهد شد، و چراغ امید در این سرزمین هرگز خاموش نمی‌شود.
کوروش کلهر، تحلیلگر سیاسی.
*«کیهان لندن» با باور به آزادی بیان بخش «دیدگاه» را برای انتشار نظرات و مطالب نویسندگان، تحلیلگران و کارشناسان فارسی‌زبان فراهم کرده اما مسئولیت محتوای منتشر شده با نویسنده است.
