به گزارش شبکه‌ی خبری ای‌بی‌سی، پنج بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران که در جریان رقابت‌های جام ملت‌های زنان آسیا از خواندن سرود جمهوری اسلامی خودداری کرده بودند، با دریافت ویزای موقت بشردوستانه در استرالیا درخواست پناهندگی داده‌اند؛ اقدامی که به گفته‌ی یک مأمور امور مهاجرت با نگرانی این ورزشکاران از فشارها و تهدیدهای احتمالی در صورت بازگشت به ایران مرتبط است.
برخی از ایرانیان از شامگاه یکشنبه، پس از آخرین مسابقه‌ی تیم، در بیرون از هتل محل اقامت آنان در گُلد‌کوست حضور یافته و در آنجا مانده‌اند تا شاید بتوانند با سایر بازیکنان تماس بگیرند.
پس از افزایش نگرانی‌ها در روزهای اخیر در مورد سرنوشت تیم ملی فوتبال زنان ایران، سرانجام پیشرفتی غیرمنتظره در این ماجرا پدید آمد.
در هتل محل اقامت تیم در گُلد‌کوست، پنج بازیکنی که از آن زمان ویزاهای بشردوستانه دریافت کرده‌اند، توانستند به اتاق‌های خود بازگردند، آن هم در حالی که برای لحظاتی از نظارت دائمی مأموران امنیتی همراه تیم دور مانده بودند.
در همان زمان، این پنج بازیکن به اتاقی خصوصی منتقل شدند تا بتوانند با نغمه دانایی، مأمور امور مهاجرت، گفتگو کنند. او در این دیدار گزینه‌های پیشِ روی آنان برای درخواست پناهندگی را تشریح کرد.
به گفته‌ی دانایی، این بازیکنان به‌شدت نگران بودند که پس از بازگشت به ایران با پیگرد و فشارهای حکومتی روبرو شوند. نگرانی‌ای که پس از آن شدت گرفت که تلویزیون دولتی ایران آنان را به دلیل نخواندن سرود جمهورى اسلامى پیش از نخستین مسابقه‌شان در جام ملت‌های فوتبال زنان آسیا بطور علنی مورد انتقاد قرار داده بود.»
پنج بازیکنی که موفق به دریافت ویزای بشردوستانه و درخواست پناهندگی شده‌اند عبارتند از: فاطمه پسندیده، زهرا قنبری (کاپیتان تیم)، زهرا سربالی، عاطفه رمضان‌زاده و مونا حمودی.»
دانایی در گفتگو با شبکه خبرى ای‌‌بى‌سى گفت: «آنها زیر فشار روحی شدیدی قرار داشتند. نمی‌دانستند چه تصمیمی باید بگیرند. از یک سو نگران خانواده‌هایشان بودند و از سوی دیگر به سرنوشت دارایی‌ها و زندگی‌شان در ایران می‌اندیشیدند. مدام این پرسش را با خود تکرار می‌کردند: اگر در اینجا بمانیم و همه دارایی‌هایمان در ایران را از دست بدهیم چه خواهد شد؟ بهترین تصمیم در چنین شرایطی کدام است؟»
نغمه دانایى، بانویى آراسته با موهای تیره و پوششی رسمی، با لبخندی به دوربین نگاه می‌کند و مى‌گوید:«مقامات جمهوری اسلامی تلاش داشتند بازیکنان را برای بازگشت به ایران شستشوى مغزی دهند.»
او افزوده: «آنها می‌خواستند بمانند، اما از پیامدهای تصمیم خود، نگران بودند و بیم داشتند. زیرا می‌دانستند حکومت ایران چگونه می‌تواند همه چیز را مصادره کند.»
به گفته‌ی او، بازیکنان پرسش‌هایی از این دست مطرح می‌کردند: «آیا ما حق کار در اینجا را خواهیم داشت؟ چگونه می‌توانیم در این کشور زندگی کنیم؟ ما زبان انگلیسی نمی‌دانیم.» اما بیش از هر چیز، نگرانی اصلی آنان، سرنوشت خانواده‌هایشان در ایران بود.
گزارش‌ها حاکی است که به خانواده‌های این بازیکنان هشدار داده شده‌است که اگر دخترانشان به ایران بازنگردند، ممکن است با مجازات روبرو شوند.»
او ادامه داد: «بر اساس آنچه من مشاهده کردم، اینها دخترانی جوان و ساده‌دل هستند. آنها حتی نمی‌توانستند عمق خطراتی را که در صورت بازگشت ممکن بود با آن روبرو شوند تصور کنند.»
دانایی می‌گوید مسئولان جمهوری اسلامی همچنین تلاش کرده بودند بازیکنان را برای بازگشت به ایران «شستشوى مغزی» دهند. او افزود: «ما تلاش می‌کردیم تمام اطلاعات نادرستی را که این مقامات حکومتی جمهوری اسلامی در اختیارشان گذاشته بودند برطرف کرده و واقعیت‌ها را برایشان روشن کنیم.»
او گفت: «آنها حتی از پلیس‌های استرالیا نیز می‌ترسیدند. زیرا تجربه‌ای که از پلیس جمهوری اسلامی دارند باعث شده بود تصور کنند اینجا هم همان‌گونه است. ما ایرانی‌ها معمولا در کنار پلیس احساس امنیت نمی‌کنیم.»
این نگرانی‌ها در فضایی شکل گرفته بود که بسیاری از ایرانیان تجربه‌ی برخوردهای سختگیرانه نیروهای امنیتی را داشته‌اند. از جمله مواردی مانند خشونت پلیس و بازداشت که در برخی پرونده‌ها به اعتراضات گسترده نیز انجامیده است.
وى افزود: «ما به آنها توضیح می‌دادیم که اینجا همه چیز برعکس است. در استرالیا، پلیس برای حفظ امنیت و حمایت از شماست. نه مانند جمهوری اسلامی که حضور پلیس اغلب برای بازداشت و بردن افراد است.»
اقدامی قدرتمند و انسان دوستانه برای ایرانیان
نغمه دانایی که از سال ۲۰۰۸ به‌عنوان مأمور امور مهاجرت در استرالیا فعالیت می‌کند، گفت: «در تمام این سال‌ها هرگز شاهد اقدامی تا این اندازه قاطع و در عین حال انسان دوستانه از سوی وزارت امور داخلی استرالیا در قبال ایرانیان نبوده‌ام.»
او اظهار داشت: «من اقداماتی را که برای اوکراینی‌ها، افغان‌ها، مردم هنگ‌کنگ و دیگر کشورها انجام شده بود، دیده بودم، اما هرگز چیزی تا این اندازه قاطع و اثرگذار برای ایرانیان ندیده بودم.
من واقعا خوشحالم. این موضوع به من امید فراوانی می‌دهد که مردم ایران، با همبستگی و اتحاد خود، توانسته‌اند به دستاوردهای بزرگی برسند.»
«به دختران‌مان افتخار می‌کنم و به جامعه‌ی ایرانی نیز بسیار می‌بالم. همچنین به استرالیا، خانه دومم، افتخار می‌کنم که چنین با روی گشاده از این دختران استقبال کرد.»
دانایی می‌گوید هنگامی که این زنان اعلام کردند قصد دارند در استرالیا بمانند، کارکنان وزارت امور داخلی این کشور به سرعت وارد عمل شدند و روند ثبت و بررسی درخواست ویزای آنان را آغاز کردند.»
او گفت: «این ورزشکاران می‌گفتند: ما تمام عمر تلاش کرده‌ایم، اما در ایرانِ جمهوری اسلامی نه احترامی داریم و نه امیدی به آینده. طبیعی است که دوست داشته باشیم در اینجا بمانیم.»
دانایی افزود: «آنها باورشان نمی‌شد که دولت استرالیا تا این اندازه از آنها حمایت کند. وقتی فهمیدند دولت قرار است در زمینه‌ی ویزا، اسکان و دیگر امور از آنان پشتیبانی کند، بسیار هیجان‌زده و خوشحال شدند.»
کارزار حمایت پیش از آغاز جام ملت‌های آسیا
جامعه‌ی ایرانی–استرالیایی حتی پیش از نخستین دیدار تیم در جام ملت‌های آسیا، برای جلب توجه به وضعیت این بازیکنان، پیش از آن که آنها در نخستین مسابقه از خواندن سرود ملى حکومتى خوددارى کنند، فعالیت خود را آغاز کرده بود.
فرهاد سهیل، از ایرانیان مقیم استرالیا، نیز در گفتگو با شبکه اى بى سى گفت: «راستش را بخواهید، حتی پیش از نخستین مسابقه، زمانی که متوجه شدیم تیم قرار است به اینجا بیاید، چند نفر از ما از طریق ارتباطاتی که داشتند با وزارت امور داخلی و همچنین دفتر تونی برک تماس گرفتند.»
گفتنى است که ایرانیانِ مقیم استرالیا، حضوری پررنگ در مسابقات و در اطراف هتل محل اقامت تیم داشتند و هواداران پرچم‌هایی با نشان شیر و خورشید، در دست گرفته بودند.
فرهاد سهیل گفت: «ما نگران بودیم که شاید فردی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همراه تیم آمده باشد. این نخستین تماسی بود که برقرار کردیم و پس از نخستین مسابقه، زمانی که بازیکنان از خواندن سرود ملی حکومت خودداری کردند و ما ویدئوی پخش شده از تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی را دیدیم، ماجرا ابعاد گسترده‌ترى پیدا کرد.»
سهیل می‌گوید:« دولت استرالیا و نهادهای فدرال این کشور از همان ابتدا بسیار پاسخگو و حامی بوده‌اند.»
او ادامه داد:« مقامات استرالیا نه تنها برای تأمین امنیت این ورزشکاران به سرعت وارد عمل شدند، بلکه به نگرانی‌های مطرح شده از سوی جامعه‌ی ایرانیان خارج از کشور نیز بطور جدی رسیدگی کردند. این نگرانی‌ها درباره‌ی احتمال صدور ویزا برای افرادی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. نهادى که در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دارد و این که ممکن است چنین افرادی در مدت حضور تیم در استرالیا، بازیکنان را زیر نظر داشته باشند.
او می‌گوید:« با یکی از بستگان یکی از بازیکنان که در خارج از ایران زندگی می‌کند نیز صحبت کرده است تا اطمینان پیدا کند که آنها از روند امور آگاه هستند و اطلاعات درست در اختیارشان قرار می‌گیرد.»
وى افزود: «ما می‌دانیم که خانواده‌های این ورزشکاران تماس‌های تلفنی تهدیدآمیز بسیاری از سوی حکومت دریافت کرده‌اند.»
به گفته سهیل، نگرانی جدی دیگری نیز وجود داشت: «این که خانواده‌های بازیکنان در داخل ایران هدف فشار و اقدام‌های تلافی‌جویانه قرار گیرند.»
او اضافه کرد: «صادقانه بگویم، هر اتفاقی ممکن است رخ دهد. از مصادره‌ی اموالشان گرفته تا زندانی شدن. خانواده‌هاى آنها عملا به گروگان گرفته شده‌اند. حکومت در ایران می‌کوشد از طریق فشار بر خانواده‌ها، بازیکنان را وادار کند که به کشور بازگردند.»
جشن‌هایی که با نگرانى همراه شدند
در حالی که بسیاری از اعضای جامعه‌ی ایرانیانِ مقیم استرالیا از اعطای پناهندگی به پنج بازیکن تیم فوتبال زنان ایران ابراز خوشحالی می‌کنند، تلاش‌ها برای برقراری ارتباط با دیگر اعضای تیم همچنان ادامه دارد.
برخی از ایرانیان از شامگاه یکشنبه، پس از آخرین مسابقه‌ی تیم، در بیرون از هتل محل اقامت آنان در گُلد‌کوست حضور یافته و در آنجا مانده‌اند تا شاید بتوانند با سایر بازیکنان تماس بگیرند.
فعالان جامعه ایرانی–استرالیایی نگرانند که دیگر اعضای تیم ممکن است از حق خود برای درخواست پناهندگی آگاه نباشند. از همین رو می‌کوشند پیش از ترک استرالیا این پیام را به آنان برسانند.
هادی کریمی، یکی از معترضان حاضر در برابر هتل، به ای بى سى گفت: «امیدواریم بتوانیم بقیه را هم نجات بدهیم.»
او افزود: «آنچه شما در اخبار و در بیرون از هتل می‌بینید، آنها نمی‌بینند. ما سه روز است نخوابیده‌ایم. وقتی می‌بینید کسی را وادار به سکوت کرده‌اند، باید کاری انجام دهید.»
عسل علمداری نیز گفته‌است: «در این مدت با خانواده‌ی یکی از بازیکنان که ویزای بشردوستانه دریافت کرده، در تماس نزدیک بوده است.»
او ادامه داده‌است: «این احتمالا دشوارترین تصمیمی بود که همه‌ی آنها باید می‌گرفتند. تنها چیزی که می‌خواهم این است که به بقیه دختران هم فرصت داده شود تا خودشان درباره‌ی آینده‌‌شان تصمیم بگیرند.»
در بعد‌از‌ظهر همان روز، دیگر بازیکنان تیم در حال ترک گُلد‌کوست بودند.
دانایی همچنین درباره‌ی وضعیت این بازیکنان با پلیس فدرال استرالیا، گفتگو کرده و اظهار امیدواری کرده‌است آنان پیش از ترک کشور بتوانند به پلیس مراجعه کنند.
او گفت: «نگرانی خود در مورد دیگر دختران و این که بیش از پیش از ما جدا نگه داشته شده‌اند و امکان گفتگو با آنها را نداریم، را با آنان مطرح کرده‌ام.»
به گفته‌ی وى، این بازیکنان تحت تدابیر شدید امنیتی قرار داشته‌اند. تدابیری که گفته می‌شود از سوی افرادی مرتبط با نمایندگان جمهوری اسلامی که همراه تیم سفر کرده‌اند، اعمال می‌شود.
دانایی اضافه کرد: «امیدواریم بازیکنان دیگرى تصمیم بگیرند درخواست پناهندگی بدهند و در استرالیا بمانند. امیدوارم افراد بیشتری شجاعت چنین تصمیمی را پیدا کنند.»
منبع: شبکه خبرى اى بى سى، استرالیا
ترجمه: کیهان لندن
