اسعد عبود (النهار لبنان) – در این برهه دشوار، که دیگر جایی برای اتخاذ موضعی میانه وجود ندارد، علی الزیدی نخست وزیر مورد حمایت ترامپ باید پیش از هر چیز آنچه را در راستای منافع ملی عراق است انتخاب کند، نه آنکه به دنبال راههایی برای جلب رضایت رژیم تهران باشد.
سفر علی الزیدی، نخستوزیر عراق، به ایالات متحده در اواسط ماه ژوئیه جاری، در بحبوحه تحولات بزرگ خاورمیانه، پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه رژیم ایران، امضای تفاهمنامه میان واشنگتن و تهران، و حاکم شدن فضای عدم اطمینان پس از تبادل حملات میان دو طرف در اوایل هفته، با احتمال از سر گرفته شدن جنگ، نقطه عطفی مهم به شمار میرود.
عراق از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ [حمله تروریستی حماس به اسرائیل] و در پی آن جنگهای اسرائیل در غزه و لبنان، تا جنگ اخیر علیه جمهوری اسلامی ایران، خود را در قلب تحولاتی یافته که تقریباً هیچگاه آرام نگرفتهاند. در اوج این تنشهای منطقهای، دیگر امکان همزیستی همزمان با نفوذ هم آمریکا و هم حکومت ایران وجود ندارد. اکنون از الزیدی خواسته میشود که موضع خود را مشخص کند: ایالات متحده آمریکا یا جمهوری اسلامی ایران.
بدیهی است هر تصمیمی که الزیدی اتخاذ کند، پیامدهای خاص خود را خواهد داشت. ایستادن در کنار آمریکا او را در معرض فشار گروههای شبهنظامی شیعه عراقی نزدیک به رژیم ایران قرار خواهد داد؛ به ویژه آنکه شاخههای سیاسی این گروهها اکثریت پارلمان عراق را در اختیار داشته و همچنین توانایی ایجاد بیثباتی و آشوب در خیابانها را دارند. هنگامی که رژیم ایران کربلا و نجف را به عنوان دو ایستگاه در مسیر مراسم تشییع جنازهی علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، در نظر گرفت، در واقع به روشنی اعلام کرد که از عراق به عنوان حوزه نفوذ خود دست نخواهد کشید.
اما قرار گرفتن در کنار رژیم ایران، دولت عراق را با فشارهای شدید آمریکا مواجه خواهد کرد؛ از جمله جلوگیری از انتقال ارز خارجی به خزانه عراق و محروم کردن بغداد از درآمدهای نفتی که از طریق ذخایر فدرال آمریکا مدیریت میشود. هشدار دولت عراق به گروههای نزدیک به حکومت ایران مبنی بر تحویل سلاحهای خود تا پایان ماه سپتامبر، نشان میدهد که علی الزیدی مصمم است خواستههای آمریکا را اجرا کند، حتی اگر این امر به اعمال اقتدار دولت با استفاده از زور بیانجامد.
الزیدی همچنین، در آستانه سفر مهم خود به واشنگتن، اقدام دیگری انجام داد: آغاز موج گستردهای از بازداشت وزیران، نمایندگان فعلی و سابق مجلس و شخصیتهای بانفوذ با اتهام فساد که درواقع این نخستین بار است که دولت عراق چنین اقدام جسورانهای را برای مقابله با فساد به اجرا گذاشته است. مهمتر آنکه در میان بازداشتشدگان افرادی با روابط نزدیک با رژیم ایران دیده میشوند، هرچند این کارزار شخصیتهایی از طیفهای مختلف سیاسی عراق را نیز دربر گرفته است. با این حال، چهرههای اصلی و قدرتمند متهم به فساد همچنان از این اقدامات مصون ماندهاند.
*منبع: روزنامه لبنانی النهار
*نویسنده : اسعد عبود
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن
