Page 58 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۷۴ (دوره جديد

‫صفحه ‪ 58‬شماره ‪۲۰۴۰‬‬
‫جمعه ‪ ۱۶‬تا پنجشنبه ‪ ۲۲‬امرداد ‪14۰۵‬‬

‫تنش آبی ‪ ۵۸‬شهر و ‪ ۳۴‬میلیون نفر در ایران را تهدید میکند‬

‫رسیده است که این رقم ‪ ۱۴‬درصد بالاتر از میانگین جهانی‬ ‫حسینعلی شهریاری‪ ،‬نماینده زاهدان در مجلس شورای‬ ‫= آخرین آمار وضعیت مخازنسدهایکشور تا تاریخ‪۲۷‬‬
‫است‪ .‬این وضعیت که در کنار کشورهای همسایه مانند‬ ‫اسلامی نیز گفته استان سیستانوبلوچستان با بحران جدی‬ ‫تیرماه نشان میدهد تنها ‪ ۶۲‬درصد ظرفیت مخازن پر شده‬
‫امارات و اردن‪ ،‬نشاندهنده یک بحران فراگیر منطقهای‬ ‫تأمین آب روبروست و شهر زاهدان هزار لیتر آب در ثانیه‬ ‫و ‪ ۹‬سد مهم کشور کمتر از ‪ ۲۰‬درصد حجم ذخیره دارند‪.‬‬
‫است‪ ،‬ایران را با چالش جدی امنیت آبی مواجه کرده است‪.‬‬ ‫کسری دارد و به دلیل توقف دو پروژه آبرسانی‪ ،‬برخی‬ ‫= علیرضا شریعت‪ ،‬دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران‪،‬‬
‫دکتر بنفشه زهرایی‪ ،‬رئیس مؤسسه آب دانشگاه تهران‪ ،‬با‬ ‫با رد تصور بهبود شرایط آبی کشور صرفا بر اساس میانگین‬
‫اشاره به بیلان آبی اخیر اعلام کرد که میزان آب تجدیدپذیر‬ ‫مناطق فقط هفتهای یک یا دو روز آب دارند‪.‬‬ ‫بارندگیهای کشوری‪ ،‬نسبت به تداوم بحران آب در فلات‬
‫کشور به ‪ ۹۲‬میلیارد مترمکعب سقوط کرده است‪ .‬این در‬ ‫این نماینده مجلس شورای اسلامی همچنین از هزینههای‬
‫حالی است که در دوره قبل‪ ،‬این رقم ‪ ۱۱۰‬میلیارد مترمکعب‬ ‫سنگین تأمین آب برای شهروندان در این استان خبر داده و‬ ‫مرکزی هشدار داده است‪.‬‬
‫بود‪ .‬به عبارتی‪ ،‬ایران در فاصلهای کوتاه‪ ۱۷ ،‬میلیارد‬ ‫گفته است خانوادهها برای خرید آب از تانکرهای شخصی‪،‬‬ ‫= فیروز قاسمزاده مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای‬
‫مترمکعب از ذخایر تجدیدپذیر خود را از دست داده و‬ ‫برای هر مترمکعب بین ‪ ۵۰۰‬تا ‪ ۵۵۰‬هزار تومان پرداخت‬ ‫آب کشور گفته است در حال حاضر ‪ ۱۲‬استان کشور در‬
‫هماکنون تمام ظرفیت آبی جایگزینشونده خود را به صورت‬ ‫میکنند؛ در حالی که بسیاری از مردم توان پرداخت این‬ ‫شرایط زیرنرمال قرار دارند و مدیریت تنش شرب برای‬
‫جمعیتی بالغ بر ‪ ۳۴‬میلیون نفر در ‪ ۵۸‬شهر‪ ،‬یکی از‬
‫کامل مصرف میکند‪.‬‬ ‫هزینه را ندارند‪.‬‬
‫کاهش منابع آب تنها یک شاخص آماری نیست؛ این بحران‬ ‫از سوی دیگر علیرضا شریعت‪ ،‬دبیرکل فدراسیون صنعت‬ ‫مهمترین اولویتهای بخش آب به شمار میرود‪.‬‬
‫هماکنون منجر به «مهاجرتهای اجباری» شده است‪ .‬بنابر‬ ‫آب ایران‪ ،‬با رد تصور بهبود شرایط آبی کشور صرفا بر اساس‬ ‫در حالیکه گزارشها از تشدید بحران کمآبی در ایران‬
‫آمارهای رسمی‪ ،‬تنها در بازه سالهای ‪ ۱۴۰۰‬تا ‪ ،۱۴۰۲‬بیش از‬ ‫میانگین بارندگیهای کشوری‪ ،‬نسبت به تداوم بحران آب در‬ ‫حکایت دارند‪ ،‬دادههای بینالمللی نشان میدهد حدود ‪۷۵‬‬
‫‪ ۸۰۰‬هزار نفر به دلیل تبعات تغییرات اقلیمی از استانهای‬ ‫درصد از منابع آبی ایران در سه دهه اخیر از بین رفته است‪.‬‬
‫جنوبی و مرکزی به سمت شمال ایران کوچ کردهاند‪ .‬این‬ ‫فلات مرکزی هشدار داده است‪.‬‬ ‫در حال حاضر ‪ ۳۴‬میلیون نفر در ‪ ۵۸‬شهر کشور دچار تنش‬
‫جابهجایی جمعیتی علاوه بر تهدید امنیت غذایی‪ ،‬پتانسیل‬ ‫او تأکید کرده که توزیع نامتوازن بار ‌شها‪ ۵ ،‬سال‬
‫خشکسالی متوالی و تمرکز ‪ ۶۰‬درصدی جمعیت در این‬ ‫آبی هستند‪.‬‬
‫بروز تنشهای اجتماعی را نیز افزایش داده است‪.‬‬ ‫مناطق‪ ،‬نیازمند تغییرات اساسی در حکمرانی آب‪ ،‬اصلاح‬ ‫در سال آبی رو به پایان کنونی بارشها نسبت به‬
‫به عقیده کارشناسان عبور از بحران آب تنها با اجرای‬ ‫سال گذشته ‪ ۶۱‬درصد افزایش یافته‪ ،‬اما بررسی شاخص‬
‫پروژههای عمرانی و توسعه زیرساختها امکانپذیر نیست‪.‬‬ ‫شبکه توزیع و بازنگری در آمایش سرزمین است‪.‬‬ ‫خشکسالی ‪ SPI‬در مقیاس کشوری از تداوم شش سال‬
‫تداوم این چالش‪ ،‬نیازمند تقویت حکمرانی آب‪ ،‬مدیریت‬ ‫به گفته علیرضا شریعت فلات مرکزی ایران که میزبان‬ ‫متوالی خشکسالی حکایت دارد‪ .‬آخرین آمار وضعیت‬
‫علمی منابع‪ ،‬بازنگری در شیوه تخصیص آب‪ ،‬کاهش‬ ‫بیش از ‪ ۶۰‬درصد جمعیت کشور است‪ ،‬بیشترین فشار را‬ ‫مخازن سدهای کشور تا تاریخ ‪ ۲۷‬تیرماه نشان میدهد تنها‬
‫هدررفت در شبکههای توزیع شهری و کشاورزی و اجرای‬ ‫بر منابع آب زیرزمینی وارد میکند‪ .‬او تأکید کرده پنج سال‬ ‫‪ ۶۲‬درصد ظرفیت مخازن پر شده و ‪ ۹‬سد مهم کشور کمتر‬
‫برنامههای مؤثر برای سازگاری با کمآبی است‪ .‬در کنار این‬ ‫خشکسالی پیاپی‪ ،‬سفرههای آب زیرزمینی را به شدت تخلیه‬
‫اقدامات‪ ،‬توسعه بازچرخانی آب‪ ،‬اصلاح الگوی کشت و‬ ‫کرده و یک سال بارش مناسب نمیتواند این کسری انباشته‬ ‫از ‪ ۲۰‬درصد حجم ذخیره دارند‪.‬‬
‫سرمایهگذاری هدفمند باید در اولویت سیاستگذاری قرار‬ ‫فیروز قاسمزاده مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب‬
‫را جبران کند‪.‬‬ ‫کشور گفته است در حال حاضر ‪ ۱۲‬استان کشور در شرایط‬
‫گیرد‪.‬‬ ‫علاوه بر خشکسالی اقلیمی‪ ،‬فرسودگی شبکههای‬ ‫زیرنرمال قرار دارند و مدیریت تنش شرب برای جمعیتی بالغ‬
‫کارشناسان همچنین تأکید دارند استفاده از آبهای‬ ‫توزیع‪ ،‬یکی دیگر از چالشهای بزرگ است‪ .‬در بسیاری‬ ‫بر ‪ ۳۴‬میلیون نفر در ‪ ۵۸‬شهر‪ ،‬یکی از مهمترین اولویتهای‬
‫غیرمتعارف‪ ،‬بازچرخانی ‪ ۹۰‬درصدی پساب و آموزش‬ ‫از کلانشهرها‪ ،‬حجم قابل توجهی از آب تصفیهشده‪ ،‬پیش‬ ‫بخش آب به شمار میرود‪ .‬تداوم کمبارشی در این استانها‬
‫فناوریهای نوین به کشاورزان (مانند طرح موفق حوضه‬ ‫از رسیدن به دست مصرفکننده به دلیل فرسودگی لولهها‬ ‫میتواند به کاهش تولید آب در ماههای آینده‪ ،‬افت‬
‫دریاچه ارومیه که منجر به کاهش ‪ ۳۰‬درصدی مصرف آب‬ ‫هدر میرود‪ .‬شریعت تأکید میکند که نوسازی شبکه‬ ‫روانابهای سطحی‪ ،‬کاهش ورودی سدها و افزایش فشار‬
‫شد)‪ ،‬از جمله راهکارهای عملی برای حفظ توسعه پایدار و‬ ‫آبرسانی تهران به تنهایی میتواند ظرفیتی معادل احداث‬ ‫بر منابع آب زیرزمینی منجر شود و در نهایت تأمین آب در‬

‫صیانت از محیط زیست ایران است‬ ‫یک تا دو سد بزرگ برای تأمین آب پایتخت ایجاد کند‪.‬‬ ‫بخشهای مختلف مصرف را با چالش مواجه کند‪.‬‬
‫بر اساس آخرین دادههای جهانی‪ ،‬نرخ از دست رفتن منابع‬
‫آبی در ایران طی سالهای ‪ ۱۹۹۶‬تا ‪ ۲۰۲۲‬به ‪ ۷۵‬درصد‬