بر اساس گزارش تکاندهنده سازمان حفاظت محیط زیست گوگرد موجود در سوخت نیروگاههای ری، پرند و منتظر قائم کرج ۱۲۰ تا ۱۳۵ برابر حد استاندارد است. همچنین گوگرد موجود در مازوت نیروگاه «رجایی» قزوین ۵۹۲ برابر حد مجاز است. این گزارش تأکید دارد نه تنها مازوت، بلکه حتی گازوئیل مورد استفاده در این نیروگاهها هم به گوگرد آلوده بوده است.
آلودگی هوا در کلانشهرهای ایران زندگی برای عموم مردم را دشوار کرده و مراجعه شهروندان به مراکز درمانی و بیمارستانها به علت مشکلات ناشی از آلودگی هوا در حال افزایش است. تهران و چند کلانشهر صنعتی دیگر طی دو هفته گذشته در شرایط «خطرناک» آلودگی هوا برای همه شهروندان قرار داشتهاند.
بر اساس دادههای شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، پایتخت در روز دوشنبه ۱۰ آذرماه ۱۴۰۴ نیز برای دهمین روز پیاپی با وضعیت «قرمز» آلودگی هوا روبروست.
بر اساس این گزارش میانگین غلظت ذرات معلق کمتر از ۲/۵ میکرون در هوای تهران طی ۲۴ ساعت گذشته به ۱۵۹ واحد رسیده است. به این ترتیب هوای پایتخت برای همه گروهها «ناسالم» اعلام، و از شهروندان خواسته شده از ترددهای غیرضروری خارج از خانه خودداری کنند. مدارس همچنان تعطیل و بخشی از کارمندان دورکار هستند.
آلودگی هوا چند استان دیگر ایران را نیز درگیر کرده است. در استان البرز نیز برای چندمین روز پیاپی تمامی مدارس، دانشگاهها، مراکز آموزش عالی، مؤسسات آموزش آزاد و فضاهای ورزشی روباز استان تعطیل و آموزش دانشآموزان بهصورت غیرحضوری خواهد بود.
در استانهای گیلان، همدان، بوشهر مهدهای کودک و پیش دبستانیها تعطیل و کلاسهای دوره ابتدایی استان تا پایان هفته جاری به صورت غیرحضوری است.
مدارس و دانشگاهها در شش شهر استان خوزستان از جمله اهواز، حمیدیه، کارون، باوی، ماهشهر و شوشتر، و همچنین در شهرهای اراک، ساوه، شازند، مهاجران و چند روستای تابعه در استان مرکزی، و همه شهرها و روستاهای استانهای کرمانشاه، قم و سمنان امروز دوشنبه دهم آذرماه تعطیل هستند.
آلودگی هوا سبب افزایش عملیات اورژانس و همچنین مراجعه شهروندان به مراکز درمانی و بیمارستانها به علت مشکلات ناشی از آلودگی هوا شده است.
دولت اقدام موثری برای کاهش آلودگی هوا در شهرهای مختلف انجام نداده است و در همین حال گزارش جدید و تکاندهندهای از سازمان محیط زیست نشان میدهد سطح گوگرد موجود در گازوئیل نیروگاههای ری، پرند و منتظر قائم کرج ۱۲۰ تا ۱۳۵ برابر حد استاندارد است.
گزارش تحلیلی کیفیت هوای تهران و دلایل افزایش آلودگی هوا که در وبسایت سازمان حفاظت محیط زیست منتشر شده نشان میدهد مشکل، فقط مازوت سوزی نیست. برای مثال، در هر دو نیروگاه منتظرقائم کرج و رجایی قزوین، علاوه بر مازوت سوزی، گازوئیلهای آلوده به گوگرد بالا نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
این گزارش نشان میدهد علاوه بر این دو نیروگاه، نیروگاههای ری، پرند و پاکدشت نیز از گازوئیلهای آلوده به گوگرد بالا به عنوان سوخت استفاده میکنند.
برای نمونه، سولفور موجود در گازوئیل نیروگاه پرند در تاریخ ۵ مهر ۶۶۵۷ میلی گرم بر کیلوگرم بوده است. این در حالی است که رقم استاندارد گوگرد موجود در گازوئیل یورو چهار ۵۰ میلی گرم بر کیلوگرم است. به بیان دیگر، گوگرد موجود در گازوئیل نیروگاه پرند در تاریخ مذکور ۱۳۳ برابر حد استاندارد است.
به همین ترتیب، گوگرد موجود در گازوئیل نیروگاه شهرری در روز ۴ آذرماه ۶۰۱۲ میلی گرم بر کیلوگرم بوده که ۱۲۰ برابر حد استاندارد است.
گوگرد موجود در گازوئیل پاکدشت در تاریخ ۴ آذر نیز ۵۳۰ میلی گرم بر کیلوگرم بوده که ۱۰ برابر حد استاندارد است.
همچنین نیروگاه منتظرقائم کرج علاوه بر مازوت سوزی، در تاریخ ۴ آذر از گازوئیلی با ۶۷۵۲ میلی گرم بر کیلوگرم گوگرد و در ۲۰ مهر نیز مازوت با گوگرد ۲۸۴۵۱ میلیگرم در کیلوگرم استفاده کرده که بیش از ۱۳۵ برابر حد استاندارد و نیروگاه شهید رجایی قزوین نیز در ۲۴ آبان اقدام به مصرف مازوت با گوگرد ۲۹۶۱۲ میلیگرم در کیلوگرم کرده که ۵۹۲ برار حد مجاز است.
دادههای ایستگاههای سنجش کیفیت هوا (متعلق به سازمان حفاظت محیطزیست و شهرداری تهران) نشان میدهد از ابتدای مهرماه ۱۴۰۴ تا ۴ آذر، تهران ۱۹ روز «قابلقبول»، ۴۱ روز «ناسالم برای گروههای حساس» و ۴ روز «ناسالم» بوده است.
بهطور کلی، غلظت ذرات معلق ۲/۵PM هوای آزاد در شهر تهران در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ در کل ایستگاهها با افزایش ۱۳.۱ درصدی همراه بوده که بیانگر روندی صعودی است.
سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرده روند تغییرات غلظت ذرات معلق در سطح شهر یکنواخت نیست و برخی نواحی، به ویژه مناطق غربی و جنوبغربی تهران با شرایط نگرانکنندهتری مواجه شدهاند.
بر اساس گزارش سازمان حفاظت محیط زیست نواحی جنوبی، جنوبغربی و غربی شهر تهران بهطور مستمر غلظتهای بالاتری از ذرات معلق را نسبت به سایر بخشهای شهر تجربه میکنند. از مهمترین دلایل این تمرکز بالای آلایندهها در نواحی مذکور، میتوان به تولید آلاینده در این مناطق و نیز ورود و انتقال آلایندههای ناشی از منابع خارج از محدوده شهر به سمت درون شهر تهران اشاره کرد.
در بخش دیگری از این گزارش وضعیت سوخت بنزین در ۲۱ جایگاه منتخب استانهای تهران و البرز در مهر و آذر ۱۴۰۴ را آنالیز شده است. این گزاارش با اشاره به سولفور کمتر از استاندارد و آروماتیک در محدوده استاندارد میگوید: «متغیر بنزن در تمامی نمونهها بیشتر از حد استاندارد ( از ۱۷ تا ۸۸ درصد) گزارش شده است.»
همچنین، نتایج پایش سوخت نفتگاز (گازوئیل) در ۱۰ جایگاه منتخب تهران و البرز در ماههای مهر و آذر ۱۴۰۳ نشان میدهد میزان سولفور ثبتشده در نمونه مربوط به جایگاه اتوبوسرانی البرز برابر با ۱۹۹۲ ppm است که مقدار بسیار بالایی است و تقریباً معادل ۴۰ برابر حد مجاز محسوب میشود.
پایش سوخت گازوئیل در نیروگاههای استانهای تهران، البرز و قزوین حاکی از این است که در هیچیک از نیروگاهها، نفتگاز تولیدی منطبق با استاندارد یورو ۴ نیست.
این گزارش در حالی منتشر شده که سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی، یک ماه پیش از «کمبود اطلاعرسانی شفاف» و «سانسور» اطلاعات در زمینه آلودگی هوا در ایران انتقاد کرده و گفته بود «درباره دلایل آلودگی هوا به خوبی با مردم صحبت نمیشود. این حق مردم است که اطلاعات درست و به روز درباره وضعیت آلودگی هوا داشته باشند.»
خبرگزاری «فارس» نیز روز گذشته با اعلام اینکه دستکم ۱۵ نیروگاه حرارتی تولید برق در کشور در حال مازوتسوزی هستند اعلام کرده این نیروگاهها روزانه ۲۱/۱ میلیون لیتر مازوت میسوزانند.
بر اساس این گزارش ۱۵ نیروگاه «توس»، «منتظر قائم»، «رجایی»، «سلیمی»، «سهند»، «تبریز»، «ایرانشهر»، «منتظری»، «زرند»، «بندرعباس»، «شهید مفتح»، «بیستون»، «شازند»، «رامین» و «اصفهان» در حال مازوتسوزی هستند.
مازوتسوزی به عنوان یکی از عوامل مهم در آلودگی شهرهای صنعت در حالی ادامه دارد که طی دو هفته گذشته آلودگی در چند شهر ایران به اوج رسیده است. مدارس و دانشگاهها تعطیل و بسیاری از کارمندان دورکار شدهاند. مراجعه به مراکز درمانی به علت مشکلات ناشی از آلودگی هوا افزایش یافته است.
