جلیل دوستخواه، شاهنامهپژوه، ایرانشناس، نویسنده، مترجم و ادیب برجستهای که اوستا را به زبان فارسی معاصر ترجمه کرده بود در استرالیا درگذشت.
جلیل دوستخواه روز سهشنبه چهارم فروردین در سن ۹۲ سالگی در استرالیا درگذشت. جلیل دوستخواه یکی از ادیبان برجسته معاصر ایران بود. او از چهرههای جهانی شاهنامهپژوه و ایرانشناس بهشمار میرود.
جلیل دوستخواه همچنین مترجم متون اوستا به زبان فارسی معاصر بود. از او دهها کتاب و مقاله در حوزه ایرانشناسی، شاهنامهپژوهی، و ادبیات حماسهسرایی در ایران به جا مانده است.
سیاوش فرزند جلیل دوستخواه با اعلام خبر درگذشت پدرش در چهارم فرودین نوشت فاصله جغرافیایی او با وطن، در دورانی که خود آن را «تبعید خودخواسته» میخواند، هرگز باعث نشد پیوند او با ایران کمرنگ شود.
فرزند جلیل دوستخواه همچنین تأکید کرد که پدرش، در سالهای دور از وطن، هیچگاه نمیتوانست نام ایران را بر زبان بیاورد بیآنکه صدایش نلرزد و چشمانش از اشک پر نشود. عشق او به ایران، عشقی زنده، عمیق و شناختهشده برای همهٔ اطرافیانش بود.
جلیل دوستخواه در ۱۵ شهریور ۱۳۱۲ در اصفهان به دنیا آمد. او آموزشهای نخستین را در مکتبخانه آغاز کرد و سپس با پشتکار و تلاش شخصی، مسیر تحصیل را ادامه داد تا در نهایت وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد. در همین دوره علاقه او به متون باستانی و کهن ایران سرآغاز زندگی پربار حرفهای او شد.
او در دوره دانشجویی کارشناسی ادبیات فارسی، در برخی از نشریات ادبی-فرهنگی تهران از جمله همکاری با روحالله خالقی و سپس م.ا. بهآذین در تدوین و نشر ماهنامه «پیام نوین» و همکاری با استاد ایرج افشار در انتشار ماهنامه «راهنمای کتاب» پرداخت.
جلیل دوستخواه در سال ۱۳۴۷ با دفاع از پژوهشی با عنوانِ آیینِ پهلوانی در ایرانِ باستان (پژوهشی در گسترهٔ شاهنامهشناسی) مدرک دکترای زبان و ادبیات فارسی را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
او در سالهای ۱۳۴۷ تا ۱۳۶۰ را با سِمت استادیاری و دانشیاریِ تماموقت در دانشگاه اصفهان و نیز با عنوان استاد میهمان در دانشگاه جندیشاپور اهواز و در فرصت پژوهشی یکساله (۱۳۵۵–۱۳۵۶) در دانشگاه دُرهام در شمال بریتانیا گذراند و به تدریس و پژوهش پرداخت.
جلیل دوستخواه پس از انقلاب با سانسورها در جمهوری اسلامی روبرو شد. در سال ۱۳۶۳ ترجمه کتاب «آفرینش و رستاخیز، پژوهشی معنیشناختی در ساخت جهان بینی قرآنی»، اثر پژوهشگر ژاپنی «شینیا ماکینو» را منتشر کرد که در سال ۱۳۷۶ به چاپ دوم رسید.
در سال ۱۳۶۶ کتاب دو جلدی «اوستا، کهنترین سرودها و متنهای ایرانی» (گزارش و پژوهش) یکی از مشهورترین آثارش را برای بزرگداشت سه هزارمین سال زادروز زرتشت و یکصدمین سال زادروز استاد ابراهیم پورداود آماده چاپ و نشرکرد؛ اما کتاب در نوبت کسب مجوز ماند تا در سال ۱۳۷۰ به چاپ رسید!
این کتاب تا سال ۱۳۸۹، پانزده بار به چاپ رسیدهاست. دو چاپ از این کتاب نبز به خط سیریلیک و کریلیک در ازبکستان و تاجیکستان منتشر شد.
جلیل دوستخواه سال ۱۳۶۹ ناگزیر به تبعید خودخواسته تن داد و به همراه خانوادهاش ایران را ترک کرد و به استرالیا مهاجرت کرد. او از آن زمان تا کنون در شهر تانزویل در ایالت کوینزلند استرالیا زندگی میکرد و کارهای پژوهشیاش را در چهارچوب «کانون پژوهشهای ایرانشناختی» و در همکاری گسترده با نهادهای دانشگاهی و پژوهشی در ایران و کشورهای دیگر ادامه میداد.
