کارکنان شاغل در فرودگاههای ایران با موجی از اخراج، ماهها حقوق عقبافتاده و ناامنی و بلاتکلیفی شغلی روبرو هستند. حدود ۸۰ روز از توقف فعالیت در اکثر فرودگاهها کشور میگذرد و چند فرودگاهی که به تازگی فعال شدهاند حجم پرواز ناچیزی را پوشش میدهند.
موج اخراج نیروی کار به کارگران و کارمندان شاغل در فرودگاههای ایران نیز کشیده است. بخش زیادی از نیروهای فعال در فرودگاهها تحت استخدام شرکتهای پیمانکاری و اصطلاحا «نیروی شرکتی» یا «نیروی پیمانی» هستند که بیش از شاغلان رسمی با تهدید امنیت شغلی روبرو هستند.
در همین رابطه یکی از کارکنان شاغل در شرکتهای پیمانکاری فعال در فرودگاه بینالمللی «امام» در پایتخت به خبرگزاری «ایلنا» گفته «بعد از جنگ اخیر، برخی از شرکتهای پیمانکاری فرودگاه، کار خود را متوقف کردند و به کارگران خود گفتند فعلاً خانه بمانید.»
او که در بخش «ترجمه» فرودگاه «امام» کار میکرد، از ابتدای جنگ خانهنشین است؛ در این چندماه، حقوق پایهای و حداقلی با تاخیر به حسابش واریز شده اما کارفرما گفته توان پرداخت حقوق برای ماههای آینده را ندارد و این احتمال جدی هست که تعداد زیادی از نیروها اخراج شوند.
او با بیان اینکه او و همکارانش، مدرک کارشناسی ارشد دارند و چند سال است که با حقوق نسبتاً خوب کار میکنند؛ افزوده «از ابتدای سال نتوانستم کرایه خانه بدهد؛ کرایه خانه ما ماهی سی میلیون تومان است، با حقوق حداقلی توان پرداخت آن را ندارم.»
خبرگزاری «ایلنا» تأکید کرده «کارمندان و کارگران فرودگاهی در بسیاری از استانها با شرایط کاملاً مشابه روبرو هستند؛ حقوقهای عقبافتاده یا بسیار ناچیز، تعدیلهای گسترده و نگرانی از آیندهای که تیره و تار است.»
از نهم اسفندماه و همزمان با آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی حریم هوایی ایران بسته و کلیه پروازها لغو شد. به گفته معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی در طول جنگ ۴۰ روزه فقط ۹۰ پرواز باری که بنا به ادعای او صرفا دارو و تجهیزات دارویی جابجا میکردند در ایران انجام شده است.
از اواخر فروردین و با گذشت مدتی از آتشبس فعالیت در شماری از فرودگاههای کشور از سر گرفته شد. فرودگاههای «امام»، مهرآباد تهران، مشهد، شیراز، زاهدان، گرگان و ارومیه از جمله فرودگاههای فعال در حال حاضر هستند اما حجم پروازهای انجام شده در این فرودگاهها بسیار کمتر از پیش از جنگ است.
همچنین بر اساس اعلام شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران، فرودگاههای اصفهان، کرمانشاه، آبادان، اهواز، رشت، ایلام و اردبیل نیز در حال بازگشایی هستند.
کارگران شاغل در دیگر بخشهای صنعتی، تولیدی و خدماتی نیز از اخراج و عقبافتادن دستمزدها شکایت دارند. در روزهای گذشته نیز در اعتراض به این وضعیت تجمعاتی از سوی کارگران در چند شهر ایران برگزار شده است.
از جمله بیش از ۲۰۰ کارگر شرکت پتروشیمی «پتروناد» در بندر شاهپور (امام) که پس از جنگ اخراج شدند روز شنبه ۲۶ اردیبهشت تجمع اعتراضی برگزار کردند. آنها طی روزهای گذشته نیز در چند نوبت تجمع کرده بودند.
ابراهیم پیرایش، دبیر اجرایی خانه کارگر بندر شاهپور (امام) گفته کارگران اخراجی طی روزهای اخیر نیز در مقابل چند نهاد دیگر از جمله فرمانداری و اداره کار این شهر دست به تجمع زده و خواستار بازگشت به کار خود شده اند. به گفته این فعال کارگری، کارگران معترض خواهان توجه مقامات و مسئولان حوزه اداری و روابط کار منطقه برای رسیدگی به مشکلات معیشتی و فراهم کردن شرایط برای بازگشت به کار خود هستند.
یکی از کارگران اخراج شده نیز به خبرگزاری «ایلنا» گفته «ما سالها در مجموعه پتروناد که مواد اولیه پتروشیمی مخصوص دارو و برخی صنایع دیگر را تولید میکند، فعال بودیم. قرار بوده که از ابتدای سال مجموعه برای فازهای مختلف خود نیرو بگیرد و به سر کار برویم. پس از تعطیلات سال جدید، کار در این مجموعه شروع شد اما همزمان کارگران بومی منطقه که بیش از ۲۰۰ نفر بودند، از مجموعه اخراج شدند و ظاهراً نیروی کار غیر بومی جذب مجموعه شد. این دویست نفر بیکار شده، اغلب متاهل و صاحب فرزند هستند و با امید به تداوم کار، اقدام به اخذ وام کردهاند.»
گزارش دیگری از اخراج گسترده کارگران شاغل در شهربازیها حکایت دارد. شهربازیها پیش از جنگ نیز به علت تورم و کاهش قدرت خانوارها با کاهش فروش روبرو بودند و بردن کودکان به شهربازی در عمل از سبد مصرفی بسیاری از خانوارها حذف شده بود اما اعتراضات دی۴۰۴ و پس از آن جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی بهطور کلی فعالیت شهربازیها را مختل کرده است.
رضا مردانی رئیس انجمن شهربازیداران ایران به تازگی با اشاره به آسیبهای واردشده به این صنف در ماههای گذشته، از کاهش شدید استقبال مردم، اخراج گسترده نیروها و فشارهای ناشی از اجاره و هزینههای جاری خبر داد.
رضا مردانی با اشاره به هزینههای جاری مانند اجاره، حقوق پرسنل و نگهداری تجهیزات، گفت: این هزینهها کمرشکن شده و بسیاری از فعالان این صنف را مجبور به تعدیل گسترده نیرو کرده است. بر اساس برآوردهای اولیه، حداقل نیمی از پرسنل در اکثر مجموعهها تعدیل شدهاند و این آمار در سطح کشور نگرانکننده است. ما مجبوریم نیروهای خود را حفظ کنیم، اما با این روند، ادامه فعالیت غیرممکن خواهد شد.
رئیس انجمن شهربازیداران ایران با اشاره به پیگیریهای صنفی اظهار کرد: جلساتی با سازمان امور مالیاتی برگزار کردهایم و برخی مسائل مالیاتی تا حدی روشن شده است، اما این اقدامات کافی نیست و نیاز به حمایتهای عملی و جدیتر دولت داریم.
برآوردهای فعالان حقوق کار و حقوق کارگران حاکی از آنست که از هفته دوم اسفند ۱۴۰۴ تا کنون حدود ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار نیروی کار با اخراج و بیکاری روبرو شدهاند.
