گرانی موادغذایی سبب خالی شدن سفره خانوارهای کمدرآمد شده است و حتی خوراکیهایی که به «غذای فقرا» معروف بودند نیز از سبد مصرفی خانوارهای کمدرآمد حذف شدهاند. تخممرغ که سالها به عنوان ارزانترین منبع پروتئین برای خانوادههای کمدرآمد شناخته میشد، اردیبهشت امسال نسبت به اردیبهشت پارسال ۳۴۲ درصد گران شده و به گفته یک فعال کارگری به گروه «موادغذایی لوکس» برای خانوارهای کمدرآمد و کارگری تبدیل شده است.
مازیار گیلانینژاد فعال کارگری در گفتگو با خبرگزاری «ایلنا» با اشاره به تورم افسارگسیخته اقلام خوراکی گفته «بررسیهای میدانی از بازه اردیبهشت ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ حکایت از جهشهای نجومی قیمت در اقلام اساسی دارد. آمارها نشان میدهد که روغن نباتی با افزایش ۴۳۱ درصدی و روغن مایع با رشد ۳۵۳ درصدی، رکورددار گرانی در میان کالاهای خوراکی بودهاند. این ارقام یعنی خانوادهای که سال قبل برای خرید روغن ماهانه ۱۰۰ هزار تومان هزینه میکرد، امروز باید بیش از ۵۰۰ هزار تومان بپردازد.»
این فعال کارگری افزوده «اما این فقط روغن نیست. تخممرغ که سالها به عنوان ارزانترین منبع پروتئین برای خانوادههای کمدرآمد شناخته میشد، ۳۴۲ درصد گران شده است. مرغ نیز با رشد ۳۴۲.۹ درصدی، عملاً از سفره اقشار آسیبپذیر حذف شده است.»
مازیار گیلانینژاد افزوده که «برای یک کارگر با حداقل حقوق، این ارقام معنایی جز گرسنگی تدریجی ندارد. وقتی مرغ و تخممرغ با این سرعت گران میشوند، خانوادهها چارهای جز حذف آنها از سبد غذایی خود ندارند. مادران کارگری که روزگاری تخممرغ را در وعده صبحانه فرزندانشان میگذاشتند، امروز آن را یک خوراکی لوکس میبینند.»
او تأکید کرده «واقعیت تلخ آن است که در کنار تورم عمومی، اقلام خوراکی همواره پیشتاز گرانی هستند. اما جهش ۴۳۱ درصدی روغن در یک سال، پدیدهای بیسابقه است و زنگ خطری جدی را برای امنیت غذایی جامعه کارگری به صدا درآورده است.»
این فعال کارگری با تأکید بر ناکافی بودن ترمیمهای فعلی دستمزد خاطرنشان کرد: «فراتر از این اقدامات، آنچه بیش از همه ضرورت دارد، ترمیم واقعی دستمزدها بر اساس نرخ تورم مواد خوراکی است. وقتی قیمت روغن ۴۳۱ درصد بالا رفته، افزایش ۲۰ درصدی برای کارمندان دولتی یا ۶۰ درصدی حقوق برای کارگران و بازنشستگان حداقل بگیر، نه تنها کمکی نمیکند، بلکه توهین به مزدبگیران است.»
مازیار گیلانینژاد افزوده «کارگری که تخممرغ از سفره فرزندش برچیده شده، به کارشناسی رسمی نیاز ندارد تا بفهمد فقیرتر از پارسال شده است؛ او با چشمان خود میبیند که هر بار به مغازه میرود، سفرهاش کوچکتر از قبل برمیگردد و این شرمندگی یک جامعه است. سرمایهداری نئولیبرال فقر مردم را میخواهد….»
در شرایطی که اقشار کمدرآمد از خریداری اقلام غذایی که پیشتر به خوراکیهای ارزان قیمت معروف بودند نیز ناتوان هستند، بسیاری از کارگران در شهرهای مختلف کشور با چند ماه حقوق پرداخت نشده روبرو هستند و این موضوع در عمل معیشت این خانوارها را در شرایط بحران قرار داده است.
برای نمونه کارگران پاکبان شهرداری سنندج واقع در استان کردستان سه ماه حقوق و مزایای شغلی دریافت نکردهاند. این کارگران که در عمل از ابتدای امسال درآمدی نداشتهاند میگویند «عدم پرداخت مطالبات، مشکلات بسیاری برای خانوادههایمان به وجود آورده است به همین دلیل از شهرداری درخواست داریم پیگیر پرداخت مطالباتمان از پیمانکار باشد. »
همچنین یکی از کارگران نگهداری راهآهن تراورس نیز گفته «مابهالتفاوت حقوق فروردین ماه سال جاری را از کارفرما طلبکاریم و باتوجه به مخارج سنگین معیشتی، از مدیریت میخواهیم بعد از گذشت سه ماه، معوقه فروردین ماه کارگران را پرداخت کند.»
او توضیح داده «هم اکنون بیش از هفت هزار کارگر نگهداری در خطوط ریلی نواحی زاگرس، لرستان، کرج، اسلامشهر تهران و جنوب شرق زاهدان، تحت مسئولیت شرکت تراورس مشغول به کار و نگران تامین نیازهای خانوادههای خود هستند.»
به گفته این فعال کارگری «استدلال کارفرما برای پرداخت نشدن به موقع حقوق، کمبود منابع مالی در راهآهن است» و «علاوه بر اینکه افزایش حقوق فروردین ماه انجام نشده، ۵ درصد از حقوق اردیبهشت ماه نیز پرداخت نشده است.»
این گارگر راهآهن افزوده «دریافت نکردن به موقع حقوق، ما کارگران را دچار مشکلات معیشتی کرده است. خواسته ما خیلی ساده است، پرداخت کامل و سر وقت حقوق، تا محتاج دیگران نباشیم.»
شمار زیادی از کارگران شاغل در بخشهای مختلف تولیدی، صنعتی و خدماتی با حقوق عقب افتاده روبرو هستند. رکود گسترده ناشی از جنگ و قطع سه ماهه اینترنت بهانه اصلی کارفرمایان برای عدم پرداخت حقوق کارگرانی است که درآمدهای ناچیز آنها در صورت پرداخت هم، هزینههای سرسامآور زندگی را پوشش نمیدهد.
شماری از کارگران شاغل در یک شرکت فعال در زمینه احداث و نصب پنلهای خورشیدی در منطقه شمسآباد شهرستان سراوان، از پرداخت نشدن دستکم دو ماه حقوق و مطالبات خود خبر دادند. به گفته این کارگران، با وجود ادامه فعالیت پروژه و حضور مستمر آنان در محل کار، حقوق دو ماه اخیرشان تاکنون پرداخت نشده است.
یکی از این کارگران در اینباره گفت: با وجود مراجعات و پیگیریهای مکرر برای دریافت مطالبات، تاکنون نتیجهای حاصل نشده و مسئولان شرکت نیز زمان مشخصی برای پرداخت حقوقها اعلام نکردهاند.
کارگران میگویند در شرایطی که تورم و افزایش هزینههای زندگی فشار زیادی بر خانوارها وارد کرده، تأخیر در پرداخت دستمزدها آنها را با مشکلات جدی معیشتی روبهرو کرده است؛ بهطوری که برخی از آنها برای تأمین هزینههای روزمره، اجاره مسکن و پرداخت بدهیهای خود با دشواری مواجه شدهاند.
در این میان طرحهای حمایتی دولت مانند ارائه کالابرگ یا پرداخت یارانه هم در عمل شکست خورده است. افزایش تورم سبب کاهش «قدرت خرید» ارقام پرداختی از سوی دولت شده و در نتیجه یارانه و کالابرگ نتوانسته به بهبود شرایط معیشتی خانوارهای کمدرآمد کمک کند.
