کیهان لندن – با گذشت دو هفته از امضای «یادداشتتفاهم اسلامآباد» میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا که ابتدا به صورت دیجیتال و سپس در سوئیس از نسخهی رسمی آن رونمایی شد، در صحنهی عمل اتفاقات دیگری رخ میدهد: این تفاهمنامهی یک و نیم برگی، اما پر سر و صدا، تا کنون نتوانسته چرخ مذاکرات را برای رسیدن به «توافق نهایی» مورد نظر دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا به حرکت درآورد.
تا پیش از امضای این «یادداشت تفاهم» در ۲۸ خرداد و بعد از اعلام آتشبس ظاهرا دو هفتهای در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ از سوی ترامپ، سیگنالها و تلاشهایی برای برگزاری دور جدیدی از مذاکرات در جریان بود که دو طرف برای دست یافتن به یک «توافق نهایی» طی شصت روز، تفاهمنامه اسلامآباد را در چهارده بند تنظیم و امضاء نمودند. اما از همان روز اول، عدم تفاهم بر سر «یادداشت تفاهم» آشکار شد.
تفاهم همراه با مشوق برای تغییررفتار در دو ماه
آنچه در چهارده بند «یادداشت تفاهم» آمده و کیهان لندن در گزارشها و تحلیلهای خود به تفصیل به آن پرداخته، زمینههای نگرانی مخالفان این تفاهمنامه را چه در میان اپوزیسیون مدافع دموکراسی و چه در میان سیاستمداران ایالات متحده و اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه به روشنی آشکار میکند. پس از آنچه به «جنگ چهل روزه» معروف شده، دولت آمریکا تصمیم گرفت دستکم دو ماه به رژیم ایران فرصت «تغییر رفتار» بدهد تا از پاداشهای رئیس جمهور ایالات متحده بهرهمند شود. این تسلیم از سوی جمهوری اسلامی با باز کردن تنگه هرمز و از سوی آمریکا با شکستن محاصرهی دریایی و سپس با تعلیق محدودیتها و تحریمهای نفتی- پتروشیمی همراه شد.
تحلیل سیاسی روز؛ «یادداشت تفاهم اسلامآباد»: سیاست یا «معامله» و «دسیسه»؟!
اما مقاماتی که از جمهوری اسلامی باقی ماندهاند، خواهان پول نقد هستند و بر آزاد شدن پولهای مسدودشدهی ایران اصرار میورزند. در این میان، خبرهای ضد و نقیض فراوانی در خصوص پرداخت مبالغی شنیده میشود که از سوی مقامات آمریکایی تایید نشده است. ضمن اینکه در سخنان مقامات آمریکایی از جمله جیدی ونس معاون اول ترامپ، سردرگمی موج میزند. وی درباره جمهوری اسلامی گفته است: «یکی از چیزهایی که درباره ایرانیها برایم هم جالب و هم آزاردهنده است، این است که میگویند نه، هیچ گفتگوی صلحی در جریان نیست! اما در همان حال مذاکرات فنی میان واشنگتن و تهران درباره توافق صلح در حال انجام است. این یک تاکتیک مذاکره یا شگرد ایرانی است که من آن را درک نمیکنم!»
اسرائیل، مسلح به توافق صلح لبنان
مقامات باقیماندهی جمهوری اسلامی که حزبالله لبنان یکی از مهمترین گروههای نیابتی آنها به شمار میرود، در بند اول تفاهمنامه یک و نیم برگی هرگونه گفتگو برای رسیدن به «توافق نهایی» را با پایان دادن دائمی جنگ در تمام جبههها و بطور مشخص در لبنان گره زدهاند.
توافق سهجانبه اسرائیل، لبنان و آمریکا؛ نتانیاهو: توافق صلح ضربه سختی به جمهوری اسلامی خواهد بود
ارتش اسرائیل اما در اولین روز امضای تفاهمنامه، منطقه ضاحیه در لبنان را مورد حمله قرار داد تا به طرفینِ این «تفاهم» نشان دهد که دولت این کشور به «یادداشت تفاهم اسلامآباد» پایبند نیست بلکه حق خود را برای دفاع از موجودیت کشور اسرائیل به هیچ تفاهم و توافقی بین دولتهای دیگر گره نمیزند.
از سوی دیگر، دولت بنیامین نتانیاهو در پی تلاشهایی که مدتهاست جریان دارد، موفق شد در پنجم تیرماه (۲۶ ژوئن ۲۰۲۶) امضای یک توافق سهجانبه میان اسرائیل، آمریکا و لبنان را اعلام کند. توافق صلح لبنان به ابتکار مارکو روبیو وزیر خارجه ایالات متحده درواقع به جمهوری اسلامی پیام داد که دیگر نمیتواند روی گروه تروریستی حزبالله که توسط خودش پس از انقلاب اسلامی در لبنان تأسیس شد، حساب کند. بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل از توافق صلح لبنان به عنوان «یک ضربهی بزرگ» به جمهوری اسلامی یاد کرده است. وی چهار روز بعد از توافق صلح طی بازدید از نیروهای ارتش این کشور در جنوب لبنان، خطاب به جمهوری اسلامی و حزبالله تاکید کرد: «باید از اینجا خارج شوید! هیچ جایی در اینجا ندارید!»
اهمیت توافق صلح لبنان در نقش تعیینکنندهی اسرائیل برای خلع سلاح حزبالله لبنان است. دولتهای مختلف لبنان تا کنون نشان دادهاند که به تنهایی قادر به مقابله با حزبالله نیستند. حالا این توافق سهجانبه به ارتش اسرائیل اجازه میدهد تا خلع سلاح کامل حزبالله، در لبنان باقی بماند.
بازداشت بیش از ۴۷ مقام ارشد عراق به اتهام فساد اقتصادی و دزدی
از سوی دیگر آنچه همزمان به عنوان مبارزه با فساد در عراق به جریان افتاده و طی آن تا کنون دهها تن از مقامات حامی جمهوری اسلامی با میلیاردها دلار و طلا در آن کشور دستگیر شدهاند، خط روشنی از یک توافق منطقهای- جهانی را ترسیم میکند. چرا که به نظر میرسد پس از ضربات سنگینی که به جمهوری اسلامی طی دو جنگ دوازده روزه و چهل روزه وارد شده، نهتنها موانع بسیاری از سر راه ملت ایران برای به زیر کشیدن آن برداشته شده بلکه امکان توافقهای منطقهای با غرب را نیز در مقابله با رژیم فراهم آورده است. وگرنه تلاش برای از مهار و یا از میان برداشتن گروه تروریستی حزبالله و همچنین مهار مقامات و نیابتیهای حامی جمهوری اسلامی در عراق از پیش وجود داشته، اما شرایط تحقق این توافقهای اعلامشده و اعلامنشده، با تضعیف مرگبار جمهوری اسلامی به دست آمده است.
حال باید دید آیا «یادداشت تفاهم اسلامآباد» طی شصت روز، و یا با تمدید، به «توافق نهایی» موردِ قبولِ آمریکا و کشورهای منطقه از جمله اسرائیل میرسد یا اینکه توافق صلح لبنان و مبارزه با فاسدان جمهوری اسلامی در عراق، بخشی از روندیست که سرانجام نه به «تسلیم» رژیم در برابر غرب و آمریکا بلکه به سقوط آن در برابر ملت ایران خواهد انجامید.
