در روزهای گذشته ویدویی در شبکههای اجتماعی از دزدی از کلهپاچه فروشی در تهران منتشر شد؛ جوانی با سرعت وارد کلهپزی شد و یک کله پخته شده را برداشت و پا به فرار گذاشت. ویدئویی کوتاه که بیانگر عمق فاجعه فقر و فلاکت در میان مردم ایران است.
در روزهای گذشته یک ویدئو از دزدی یک کله از کلهپزی در تهران در شبکههای اجتماعی بطور گسترده منتشر شد. در ابتدا گفته شد که جوانی که کله را دزدیده دستگیر شده اما بعد این خبر تکذیب شد. رئیس کلهپزی هم گفته بود قصد شکایت ندارد.
سردار ولیپور گودرزی رئیس پلیس آگاهی تهران هم در ابتدا اعلام کرد این متهم به دلیل شرطبندی با دوستانش دست به این سرقت عجیب زده است. اما در ادامه مقامات پلیس تأکید کردند که در صورت شناسایی یا بازداشت این سارق، اخبار مربوط به آن از طریق مراجع قانونی و رسانههای معتبر منتشر خواهد شد.
وبسایت «اقتصاد ۲۴» به بهانه انتشار گسترده این ویدئو به دزدیهای خُرد در ایران پرداخته که نشان میدهد دزدی مردم گرسنه و مستأصل از کالاهایی مانند کفش و لباس به «شیر» و «نان» رسیده است!
در این گزارش آمده سرقت از لباسها، کفشها و حتی دستگیره در آپارتمانشان زیاد شده و «در این بین تکان دهندهتر، افزایش چشمگیر دزدی از سوپرمارکتها در تمام نقاط شهر است.»
اگر روزگاری در مناطقی خاص از شهر یا بر سر رفتار کودکانهای بقالی شاهد سرقت بود اکنون دیگر فرقی نمیکند بلوار فردوس باشد یا فردوسی، شهرک غرب باشد یا حوالی نارمک تا سوپرمارکتهای جنوب شهر، سرقت از سوپرمارکتها و دزدیدن مواد خوراکی افزایش جدی یافته است.
صاحب یک سوپرمارکت بزرگ در غرب تهران به «اقتصاد ۲۴» میگوید که نه تنها دوربین نصب کرده که حتی یک شاگرد این فروشگاه فقط مسئول حفاظت از اجناس در برابر سرقت است و تأکید کرده «هر چقدر مشکلات معیشتی بیشتر میشود این سرقتها نیز افزایش مییابد.»
او میگوید یکی از عجیبترین مواردی که دیده سرقت بستنی بوده که خود و شاگردش چشم بستهاند تا آن شهروند نیازمند بیشتر شرمنده نشود.
صاحب سوپری دیگری در حوالی مرکز شهر میگوید فراوان به این موضوع برخورده است و اصلا اینطور نیست که منتظر ظاهر عجیب از شهروند باشیم بلکه اتفاقا کاملا آدم عادی هستند و تلاش میکنند موادغذایی بدزند، مواد غذایی، چون سوسیس و مرغ آماده طبخ و از این دست خوراکیها!
او البته افزوده موارد دیگر هم بوده که مواد غذایی بیرون از یخچال ربوده شده و در سالهای اخیر بطور هفتگی با این موارد برخورد دارد.
مالک یک سوپرمارکت دیگر در حوالی مرکز تهران به «اقتصاد ۲۴» میگوید «از این سرقتها عصبانی هستم، چون ضرر و زیان آن برای من است، اما مردم را درک میکنم وقتی از روغن گرفته تا یک چیپس ساده و یک بیسکویت نه چندان مغذی قیمتها تا چند برابر افزایش یافته دیگر دستکم میتوانم بفهممشان. آدمی که دنبال دزدیدن دو بسته چیپس است واقعا ندار است و شاید میخواهد با همین خوراکی نه چندان مفید شکمی را سیر کند.»
اما دزدیهای از سر استیصال که به «دزدی خُرد» معروف شدهاند حتی به یکی دو عدد نان رسیده است!
یک نانوا در تهران درباره دزدی نان گفته «اینطور نیست که فکر کنید کسی کمین کرده باشد و نان ببرد. بیشتر به بهانه نیاوردن کارت بانک از ما دزدی میکنند. یا گاهی هم ۱۲ نان برمیدارند، پول ۱۰ تا را میدهند. ولی به هر حال دزدی هم هست.»
یک نانوای سنگکی درباره دزدی نان از نانواییها توضیح داده «اینکه بگویند کارت جامانده یا بیشتر از آنکه پول دادهاند ببرند که رخ میدهد، اما با سرقت ناگهانی نان از روی پیشخوان نیز مواجه شدهایم.»
دامنه «سرقتهای خُرد» گسترده است و شامل همه کالاهای روزمره و ضروری خانوارها میشود. دزدی کفش و لباس با پنهان کردن زیر لباس و خروج از فروشگاه، دزدی نوشتافزار، مواد بهداشتی، رب گوجه فرنگی، روغن و بستههای ماکارونی و حبوبات تا چیپس و پفک و بستنی که شاید قرار است به دست کودکی چشمانتظار برسد!
مصطفی اقلیما جامعهشناس چندی پیش با اشاره به روند افزایشی سرقتها گفته بود که «سرقت خرد و کلان معلولی از علتها هستند. آسیبهای اجتماعی در کوتاهمدت به وجود نمیآیند بلکه در طولانیمدت شکل میگیرند. سرقت از حدی که بیشتر شود به عنوان یک مسئله اجتماعی در جامعه به آن نگاه کنیم. اگر بخواهیم آن را برطرف کنیم باید علل آن را پیدا کنیم. ریشه این موضوع زیرساختی است. عوامل این سرقتها فقر، تورم، بیکاری و عدم امنیت شغلی است که همه اینها با هم جمع میشود و باعث به وجود آمدن چنین شرایطی میشود.»
در این میان سرقت گوشی موبایل و تبلت و لپتاپ و کیفقاپی و حتی طلاقاپی که سرقت طلای آویزان بر گردن و گوش و دست شهروندان است، و به شکل فراگیری در سراسر کشور افزایش یافتهاند نیز در دستهبندی «سرقتهای خُرد» در نظر گرفته میشود. این سرقتها اما همواره با خشونت و چاقوکشی بر روی شهروندان قربانی همراه است و خسارتهایی نیز به جسم و جان مالباختگان میرساند.
یکی از برجستهترین این سرقتها، سرقت لپتاپ از امیرمحمد خالقی درمیان دانشجوی ۱۹ ساله رشته مدیریت کسب و کار دانشگاه تهران و اهل روستای درمیان واقع در استان خراسان جنوبی بود که به کشتهشدن این دانشجو منجر شد.
این سرقت در غروب ۲۴ بهمنماه گذشته در کوچه خوابگاههای دانشگاه تهران، کوی دانشگاه، رخ داد و سارقان با چاقو به امیرمحمد حمله کردند و کیف لپتاپ او را بردند اما جراحات وارد شده در پی ضربات چاقو سبب جان باختن این جواان شد.
در حالی که هر روز ویدئوهایی از سرقتهای معروف به موبایلقاپی، کیفقاپی یا طلاقاپی منتشر میشود اما آمار دقیق و بهروز از این سرقتها وجود ندارد یا ارائه نمیشود.
در آخرین آمار ارائه شده از سوی نیروی انتظامی مربوط به سال ۱۴۰۲ و فقط مربوط به شش ماهه نخست همان سال است که نشان از روند افزایشی سرقتهای خُرد دارد.
در این گزارش آمده بود که «کشف انواع سرقتها نسبت به مدت مشابه آن در سال گذشته (۱۴۰۱) افزایش ۲۴ درصدی داشته است؛ ۵۸ درصد سرقتها مربوط به سرقتهای خرد بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۱ درصد افزایش داشته است.»
نیروی انتظامی همچنین در ادامه این گزارش در مورد افزایش ۹ درصدی سرقتهای مهم نیز اعلام کرده بود که «میزان سرقت از خانه و مغازه ۱۱ درصد، طلافروشی ۳۷ درصد، سرقت محموله و کالا ۷ درصد، دستبرد به اماکن خصوصی و دولتی ۶ درصد، قاپزنی و کیفزنی ۷۲ درصد و سرقتهای مسلحانه ۵۹ درصد افزایش داشته است.»
